Vụ Tết bội thu, nghề miến dong truyền thống mang về tiền tỷ mỗi năm

Nâng cao thu nhập từ nghề miến truyền thống

Những ngày giápTết, con đường dẫn vào các thôn làm miến dong ở xã Cẩm Thạch (Thanh Hóa) phủ trắng những dàn phên phơi miến. Từ sáng sớm đến tối khuya, tiếng máy nghiền, tiếng khuấy bột vang lên không ngớt, báo hiệu mùa sản xuất tất bật nhất trong năm của người dân nơi đây.

Để kịp đơn hàng Tết, nhiều hộ làm miến phải thức dậy từ 3-4h sáng, làm liên tục đến khi trời tối mịt mới nghỉ. Đây là vụ chính, mang lại thu nhập cao nhất trong năm. Theo ước tính của địa phương, riêng vụ Tết năm nay, các cơ sở sản xuất miến dong ở Cẩm Thạch sẽ đưa ra thị trường khoảng 400–500 tấn sản phẩm.

Nghề làm miến dong ở Cẩm Thạch đã hình thành gần 50 năm. Trước kia, toàn bộ các khâu sản xuất đều thủ công, từ nghiền củ dong riềng đến lọc bột, tráng bánh, phơi miến nên năng suất thấp, thu nhập bấp bênh. Những năm gần đây, khi một số công đoạn được cơ giới hóa, nghề làm miến dần khởi sắc.

Bước ngoặt đến từ năm 2018, khi Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hóa hỗ trợ thành lập các tổ hợp tác trồng và chế biến dong riềng do phụ nữ làm chủ tại xã Cẩm Bình và Cẩm Liên (nay thuộc Cẩm Thạch). Các giống dong riềng mới như DR1, DR3-10, dong riềng đỏ được đưa vào trồng thử nghiệm theo quy trình VietGAP.

Sau một năm, năng suất đạt khoảng 65 tấn/ha, mỗi tấn củ tươi cho trên 70 kg miến, cao hơn giống truyền thống. Trung bình mỗi hecta mang lại giá trị khoảng 100 triệu đồng, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho nhiều lao động địa phương. Từ mô hình thí điểm, diện tích trồng dong riềng tiếp tục được nhân rộng.

Để nâng cao giá trị và bảo đảm vệ sinh môi trường, năm 2019, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tiếp tục đầu tư hai dây chuyền chế biến dong riềng tự động cho các tổ hợp tác, nay là Hợp tác xã Đồi Ao và Hợp tác xã miến dong Thuận Tâm. Cả hai sản phẩm đều đã được công nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh.

Tại Hợp tác xã dịch vụ và sản xuất miến dong Đồi Ao, không khí sản xuất diễn ra quanh năm nhưng nhộn nhịp nhất vẫn là những tháng cận Tết. Anh Phạm Tú Anh, thành viên hợp tác xã, cho biết đơn vị hiện có 5 thành viên, canh tác khoảng 10 ha dong riềng, toàn bộ phục vụ cho chế biến miến.

“Doanh thu mỗi năm khoảng 1,5 tỷ đồng, trừ chi phí còn lãi gần 1 tỷ. Miến tiêu thụ khắp cả nước, xuất sang Nga và Pakistan, dịp Tết luôn là cao điểm”, anh Tú Anh nói. Vào mùa vụ, hợp tác xã ngoài lao động thường xuyên còn thuê thêm nhân công với mức lương 5–6 triệu đồng mỗi tháng.

Tất bật để có cái Tết đủ đầy

Theo người làm nghề, quy trình sản xuất miến dong đòi hỏi sự tỉ mỉ. Củ dong riềng sau thu hoạch được rửa sạch, nghiền, lắng lọc từ 3–5 lần, phơi bột dưới nắng lớn để khử mùi chua. Khi làm miến, bột tiếp tục được ngâm rửa, pha trộn bột sống – bột chín theo tỉ lệ phù hợp, rồi tráng bánh, phơi, cắt sợi và phơi lại trên các dàn tre nứa.

“Nắng quyết định chất lượng miến. Nếu thiếu nắng, miến dễ ẩm, mốc hoặc chua”, một người thợ lâu năm nói.

Chị Phạm Phương Triển, xã Cẩm Thạch, cho biết những tuần qua gia đình chị làm không kịp đơn hàng. “Cách đây hơn 10 ngày còn cả chục tấn trong kho, giờ đã giao hết. Dịp Tết nhu cầu tăng mạnh nên gia đình vẫn phải tăng tốc”, chị nói. Vụ Tết này, gia đình chị dự kiến sản xuất khoảng 1,5 tấn miến, thu nhập cả năm khoảng 150 triệu đồng.

Tương tự, bà Phạm Thị Xuyến, thôn Tô, cho hay gia đình bà dự kiến làm được 2 tấn miến khô vụ Tết, thu nhập khoảng 200 triệu đồng. “Năm nay hàng làm ra đến đâu bán hết đến đó”, bà nói.

Theo lãnh đạo UBND xã Cẩm Thạch, toàn xã hiện có khoảng 150 hộ sản xuất miến dong theo quy mô lớn và khoảng 200 hộ làm nhỏ lẻ theo gia đình, tạo việc làm cho khoảng 400 lao động, trong đó 80 lao động thường xuyên. Sản lượng miến dong hàng năm đạt khoảng 800 tấn, giá bán dao động 50.000–120.000 đồng/kg. Ngoài vùng nguyên liệu trong xã, một phần củ dong và bột còn được nhập từ Sơn La để phục vụ sản xuất.

Dù nghề miến dong mang lại thu nhập ổn định, nhiều hộ vẫn chưa mặn mà với việc xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu cho sản phẩm. Theo người dân, sản xuất nhỏ lẻ, manh mún và tâm lý “nghề truyền thống đã quen thuộc” khiến họ ngại thay đổi.

Trong nắng gió cuối năm, những dàn miến dong trắng phau vẫn nối dài khắp các thôn xóm Cẩm Thạch, phản chiếu nhịp lao động khẩn trương và kỳ vọng về một mùa Tết đủ đầy của người làm nghề.

Nguồn: nguoiduatin.vn (Minh Hiền st)