OCOP là gì? Bí quyết đưa nông sản địa phương vươn tầm quốc tế

Việc đạt chứng nhận OCOP từ 3 đến 5 sao chính là “tấm vé thông hành” giúp doanh nghiệp tiếp cận các hệ thống bán lẻ hiện đại và mở rộng cửa xuất khẩu.

BOX TÓM TẮT: GÓI ĐỌC NHANH – 5 ĐIỀU CẦN NHỚ

1. Bản chất: OCOP (One Commune One Product) là chương trình phát triển kinh tế nông thôn dựa trên nội lực địa phương.

2. Logo ý nghĩa: 4 chữ cái O-C-O-P đại diện cho Đất đai, Nông nghiệp xanh, Trí tuệ con người và Lợi ích cộng đồng.

3. Phân hạng: Sản phẩm được xếp từ 1 đến 5 sao; trong đó 5 sao là cấp độ cao nhất, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế.

4. Bộ tiêu chí: Đánh giá dựa trên 3 phần chính: Sức mạnh cộng đồng (40đ), Khả năng tiếp thị (25đ) và Chất lượng sản phẩm (35đ).

5. Chu trình: Gồm 6 bước thực hiện thường niên theo nguyên tắc “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân thụ hưởng”.

1. Định nghĩa: OCOP là gì?

Định nghĩa đơn giản

OCOP là chương trình khuyến khích mỗi địa phương tự phát triển những sản phẩm đặc sắc nhất của mình (như thực phẩm, đồ lưu niệm, dịch vụ du lịch) để bán ra thị trường, giúp người dân giàu lên từ chính quê hương.

Định nghĩa chuẩn kỹ thuật

OCOP (One Commune One Product)là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị. Đây là giải pháp trọng tâm trong triển khai chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, tập trung vào phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp và dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị.

Ý nghĩa của logo OCOP là gì?

Biểu tượng OCOP không chỉ là nhận diện thương hiệu mà còn chứa đựng triết lý phát triển bền vững:

•Chữ O màu nâu: Tượng trưng cho đất đai, nền tảng của sản xuất nông nghiệp và cội nguồn cuộc sống.

•Chữ C màu xanh lá cây: Biểu hiện cho nền nông nghiệp sạch và sự phát triển bền vững.

•Chữ O màu xanh nước biển: Đại diện cho sức mạnh và trí tuệ sáng tạo của con người Việt Nam.

•Chữ P màu vàng: Tượng trưng cho lợi ích và sự thịnh vượng mà mỗi cá nhân, tổ chức được hưởng khi tham gia chương trình.

2. Tiêu chí đánh giá và Phân hạng sản phẩm OCOP

Để được cấp chứng nhận, sản phẩm phải trải qua quy trình chấm điểm khắt khe dựa trên bộ tiêu chí tại Quyết định số 148/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

2.1. Bộ tiêu chí chấm điểm (Tổng 100 điểm)

•Phần A – Sức mạnh cộng đồng (40 điểm): Đánh giá về tổ chức sản xuất, sử dụng lao động địa phương và khả năng phát triển sản phẩmbền vững.

•Phần B – Khả năng tiếp thị (25 điểm): Trọng tâm là câu chuyện về sản phẩm (storytelling), thiết kế bao bì và các kênh phân phối hiện tại.

•Phần C – Chất lượng sản phẩm (35 điểm): Đánh giá các chỉ tiêu cảm quan, dinh dưỡng, an toàn thực phẩm và tiềm năng xuất khẩu.

2.2. Hệ thống phân hạng 5 sao

•1 sao (Dưới 30 điểm): Sản phẩm sơ khai, có tiềm năng nhưng cần nâng cấp thêm.

•2 sao (30 – 50 điểm): Đã bắt đầu hình thành chất lượng cụ thể, có khả năng nâng lên 3 sao.

•3 sao (50 – 70 điểm): Sản phẩm đặc thù, tiêu thụ ổn định ở mức địa phương và khu vực.

•4 sao (70 – 90 điểm): Sản phẩm đặc trưng, chất lượng tốt, có khả năng tiếp cận thị trường toàn quốc.

•5 sao (Trên 90 điểm): Cấp độ cao nhất, đạt tiêu chuẩn quốc tế và sẵn sàng cho xuất khẩu.

3. Lợi ích vượt trội khi tham gia chương trình OCOP

Việc tham gia OCOP mang lại những lợi thế chiến lược cho chủ thể sản xuất:

•Nâng tầm thương hiệu: Logo OCOP là minh chứng cho chất lượng, giúp thu hút sự tin tưởng của người tiêu dùng và nhà đầu tư.

•Mở rộng kênh phân phối: Được hỗ trợ tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ và đưa hàng vào các siêu thị lớn trong và ngoài nước.

•Tăng lợi nhuận bền vững: Thông qua việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, doanh nghiệp giảm thiểu lãng phí và gia tăng giá trị thặng dư trên từng đơn vị sản phẩm.

•Phát triển cộng đồng: Tạo thêm nhiều việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập cho nông dân và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển ổn định.

4. Chu trình 6 bước đăng ký OCOP thường niên

Quy trình đăng ký OCOP được triển khai một cách bài bản qua các cấp:

1.Tuyên truyền và hướng dẫn:Cơ quan quản lý phổ biến kế hoạch để các chủ thể hiểu rõ quyền lợi và cách thức tham gia.

2.Tiếp nhận ý tưởng sản phẩm:Chủ thể nộp đăng ký ý tưởng sản phẩm. Cán bộ chuyên trách sẽ đánh giá tính khả thi của ý tưởng này.

3.Tiếp nhận phương án kinh doanh:Sau khi ý tưởng được duyệt, chủ thể nộp phương án sản xuất và tham gia các khóa tập huấn kỹ thuật.

4.Triển khai phương án:Chủ thể thực hiện sản xuất thực tế dưới sự hỗ trợ, tư vấn của các chuyên gia OCOP để hoàn thiện sản phẩm.

5.Đánh giá và phân hạng:Hội đồng OCOP các cấp (huyện, tỉnh, Trung ương) sẽ tiến hành chấm điểm dựa trên bộ tiêu chí.

6.Xúc tiến thương mại:Các sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên sẽ được hỗ trợ quảng bá, kết nối giao thương để tiếp cận thị trường.

5. FAQ – Những câu hỏi thường gặp về OCOP

Q: Đối tượng nào có thể đăng ký sản phẩm OCOP?

Các hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp vừa và nhỏ, trang trại và hộ sản xuất có đăng ký kinh doanh đều có thể tham gia.

Q: Chứng nhận OCOP có thời hạn bao lâu?

Thông thường chứng nhận OCOP có giá trị trong 36 tháng. Sau thời gian này, các chủ thể cần thực hiện đánh giá lại để duy trì hoặc nâng hạng sao.

Q: Câu chuyện sản phẩm (Storytelling) quan trọng thế nào trong OCOP?

Đây là phần chiếm điểm số lớn trong mục tiếp thị. Một câu chuyện hay, đậm đà bản sắc văn hóa địa phương sẽ giúp sản phẩm khác biệt và ghi điểm cao trong mắt hội đồng đánh giá.

Q: Sản phẩm dịch vụ du lịch có làm OCOP được không?

Có. OCOP không chỉ dành cho hàng hóa hữu hình mà còn áp dụng cho các dịch vụ du lịch cộng đồng và điểm du lịch văn hóa.

Nguồn: theleader.vn (Như Quỳnh st)