Nông dân Nghệ An đưa dứa Queen lên đất đồi

Người tiên phong mở lối

Tại xóm 6, xã Đại Đồng, ông Lê Xuân Hòa đang tất bật hoàn thiện những khâu cuối cùng để chuẩn bị trồng dứa trên toàn bộ 12,7 ha đất đồi của gia đình. Đây là diện tích trước đó được ông trồng keo và sắn nhưng hiệu quả kinh tế không cao, giá cả bấp bênh, công chăm sóc nhiều mà thu nhập thấp.

Cách đây khoảng nửa tháng, toàn bộ diện tích keo đã được ông Hòa thuê máy đào gốc, san gạt mặt bằng, cải tạo đất đồng loạt. Những quả đồi vốn phủ kín màu xanh của keo, sắn nay trở nên bằng phẳng, được chia lô, lên luống, đào mương thoát nước bài bản, sẵn sàng đón cây trồng mới.

Theo tính toán, để đầu tư trồng 1 ha dứa trong năm đầu tiên, chi phí trên 150 triệu đồng, bao gồm làm đất, mua giống, phân bón, màng phủ ni lông và công chăm sóc ban đầu. “Nhờ có chính sách hỗ trợ của Nhà nước, chi phí đầu tư giảm được khoảng một phần ba nên gia đình yên tâm hơn khi chuyển đổi. Dù vậy, đây vẫn là cây trồng mới, vốn đầu tư lớn, nên tôi rất thận trọng trong từng khâu”, ông Hòa chia sẻ.

Không chủ quan, ngay từ đầu, gia đình ông đã chú trọng cải tạo đất, bón lót phân NPK để tăng độ màu mỡ, đồng thời đào hệ thống mương thoát nước xung quanh từng lô. Theo ông Hòa, dứa Queen ưa đất khô ráo, nếu thoát nước kém rất dễ bị thối rễ, giảm năng suất, nhất là trong mùa mưa.

Dù đã có doanh nghiệp đứng ra liên kết, bao tiêu sản phẩm, song với vụ trồng đầu tiên, những băn khoăn vẫn hiện hữu. Ông mong muốn cán bộ kỹ thuật của nhà máy và ngành chuyên môn thường xuyên bám sát cơ sở, hướng dẫn quy trình chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, giúp người trồng yên tâm đầu tư lâu dài.

Theo ông Trần Thanh Nga – Chủ tịch UBND xã Đại Đồng, phát triển vùng dứa Queen là chủ trương phù hợp với điều kiện tự nhiên và định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng của địa phương. Thời gian qua, xã đã tập trung tuyên truyền, vận động người dân mạnh dạn chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang cây có giá trị kinh tế cao hơn.

“

Sau khi rà soát quỹ đất và tiếp nhận đăng ký, xã xây dựng kế hoạch trồng 20 ha dứa Queen trong năm 2026. Trước mắt, tỉnh phê duyệt triển khai 10 ha để đánh giá hiệu quả, làm cơ sở mở rộng trong các năm tiếp theo.

Ông Trần Thanh Nga – Chủ tịch UBND xã Đại Đồng

Hiện nay, các hộ tham gia mô hình đã cơ bản hoàn thành khâu làm đất, lên luống, đào mương thoát nước và bón phân lót theo đúng hướng dẫn kỹ thuật. Công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ, sẵn sàng tiếp nhận cây giống để trồng đúng khung thời vụ. Theo lãnh đạo xã Đại Đồng, hình thành vùng nguyên liệu dứa Queen không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo tiền đề cho liên kết sản xuất – tiêu thụ với doanh nghiệp, hướng tới sản xuất nông nghiệp hàng hóa, ổn định và bền vững.

Theo ông Cường, dứa Queen là cây trồng mới, đòi hỏi thay đổi tập quán canh tác, đầu tư bài bản ngay từ đầu. Tuy nhiên, nhờ được hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước và có doanh nghiệp liên kết tiêu thụ, gia đình ông yên tâm triển khai, kỳ vọng mang lại nguồn thu ổn định hơn so với cây trồng cũ.

Ông Đậu Trường Sơn – Trưởng phòng Kinh tế xã Tân An cho biết, toàn xã hiện có 78 hộ đăng ký trồng mới dứa Queen, với tổng diện tích khoảng 70 ha. Trong vụ Xuân năm nay, tỉnh phân bổ đợt một 35 ha để triển khai trước. Đến nay, người dân đã làm đất được khoảng 20 ha, sẵn sàng cho việc xuống giống. Song song với làm đất, địa phương đã chủ động phối hợp cung ứng phân bón, màng phủ ni lông cho các hộ tham gia mô hình, đảm bảo điều kiện sản xuất đồng bộ, giúp bà con yên tâm đầu tư.

Bức tranh vùng nguyên liệu dần hiện rõ

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, đến cuối tháng 2/2026, toàn tỉnh có 39 xã đăng ký trồng dứa trong năm 2026, với tổng diện tích hơn 1.130 ha. Nhiều địa phương đăng ký diện tích lớn như Giai Xuân khoảng 300 ha; Nghĩa Thọ hơn 188 ha; Tân An 70 ha; Quỳnh Tam 61 ha; Tân Kỳ 26 ha… cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của chủ trương phát triển vùng dứa nguyên liệu tập trung.

Về thời vụ, diện tích trồng dứa vụ Xuân chiếm tỷ trọng lớn, với hơn 729 ha; vụ Thu – Đông khoảng 374 ha. Đáng chú ý, theo Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND tỉnh, diện tích dứa trồng mới dự kiến được hỗ trợ trong năm 2026 là 145 ha, tạo động lực quan trọng để người dân mạnh dạn chuyển đổi.

Từ thực tiễn tại các xã Đại Đồng, Tân An và nhiều địa phương khác, có thể thấy trồng dứa Queen không đơn thuần là thay đổi một loại cây trồng, mà là bước chuyển trong tư duy sản xuất. Khi có quy hoạch vùng nguyên liệu, liên kết với doanh nghiệp chế biến, cùng sự đồng hành của chính quyền và ngành chuyên môn, cây dứa đang mở ra cơ hội nâng cao thu nhập, ổn định sinh kế cho người dân vùng gò đồi.

Dẫu còn những thách thức về kỹ thuật, vốn đầu tư… song với cách làm bài bản, thận trọng, dứa Queen được kỳ vọng sẽ từng bước khẳng định vị thế, trở thành cây trồng chủ lực mới trên nhiều vùng đất khó, góp phần tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng hiệu quả và bền vững hơn.