Liên kết sản xuất, nâng giá trị cây ổi Thái Hòa

Hình thành vùng trồng ổi tập trung

Một buổi sáng trên triền đồi 6 sào của gia đình bà Đào Thị Lam, khối Quang Minh, những hàng ổi non xanh mướt đang bắt đầu ra lứa quả bói đầu tiên. Dưới tán ổi, đậu, lạc, cà được trồng xen phủ kín luống, hệ thống ống tưới chạy dọc theo từng hàng. Những lối đi nhỏ được tạo tán gọn gàng, cây nào cây nấy vươn tán đều, quả lấp ló dưới lớp túi bao trắng xoá. Không khí lao động rộn ràng khiến vùng đồi từng trồng mía, cam trước đây như khoác lên diện mạo mới.

Gia đình bà Lam là một trong những hộ tiên phong đưa cây ổi lên vùng đồi. Trước đây, gia đình bà gắn bó nhiều năm với cây cam nhưng hiệu quả thấp do sâu bệnh, cây thoái hóa. Năm 2018, bà mạnh dạn chuyển 2 sào đất vườn sang trồng thử nghiệm giống ổi lê, còn 6 sào đất đồi sang trồng mía. Chỉ sau hơn 1 năm, cây ổi bắt đầu cho quả bói, hai năm bước vào thời kỳ kinh doanh.

“Lúc đầu trồng chưa có kinh nghiệm nên mật độ hơi dày, mỗi cây cho khoảng 30–35kg quả. Giá bán bình quân 20.000–25.000 đồng/kg, tính ra mỗi gốc ổi cho thu nhập khoảng 500–800 nghìn đồng/năm, mỗi sào đạt hàng chục triệu đồng”, bà Lam chia sẻ.

Hiệu quả từ 2 sào ổi vườn nhà đã thôi thúc bà tiếp tục chuyển đổi toàn bộ diện tích đồi. Lần này, bà đào hố sâu, trộn đất với vôi, phân chuồng, lân theo hướng dẫn kỹ thuật, trồng thưa để tạo tán. Để chủ động nguồn nước, gia đình đầu tư hàng chục triệu đồng kéo đường ống từ giếng lên đồi, lắp hệ thống tưới tự động. Hiện vườn ổi gần một năm tuổi đã ra quả bói, hứa hẹn năng suất cao hơn. Trong thời gian chờ thu hoạch, bà trồng xen cây ngắn ngày để “lấy ngắn nuôi dài”, vừa cải tạo đất, vừa tăng thu nhập.

Cách đó không xa, vườn ổi hơn 300 gốc của gia đình anh Trần Văn Quỳ cũng đang vào vụ thu hoạch. Trước đây, diện tích này trồng cam, quýt PQ nhưng bị bệnh, hiệu quả thấp. Sau khi chuyển sang trồng ổi lê Đài Loan, cây sinh trưởng tốt, cho thu hoạch rải vụ từ tháng 10 năm trước đến tháng 5, 6 năm sau.

Dịp Tết vừa qua, gia đình anh xuất bán hơn 1 tấn ổi với giá 25.000 đồng/kg, sau đó tiếp tục thu hoạch rải rác. Theo anh Quỳ, cây ổi có nhiều ưu điểm: Dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp hơn cây có múi. Đặc biệt, thời gian thu hoạch kéo dài nên người trồng không bị áp lực tiêu thụ, có nguồn thu đều đặn. Khi cây khép tán, gia đình còn tận dụng không gian dưới tán để thả ngan, gà, vừa hạn chế cỏ dại, vừa tăng thêm thu nhập.

Từ những mô hình hiệu quả ban đầu, cây ổi dần lan rộng khắp khối Quang Minh. Những triền đồi trước đây trồng mía, cam, quýt kém hiệu quả nay được phủ xanh bởi các vườn ổi thẳng tắp. Gần 30 hộ dân đã chuyển đổi sang trồng ổi lê, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung. Ổi trồng tại đây có đặc trưng giòn, ngọt, thơm, quả to, ít hạt nên được thương lái thu mua thường xuyên. Không ít thời điểm, thương lái đến tận vườn đặt mua trước, giúp người dân yên tâm sản xuất.

Dù chất lượng tốt và đầu ra thuận lợi, song sản phẩm ổi tại Thái Hòa hiện vẫn chủ yếu tiêu thụ dưới dạng quả tươi, chưa có bao bì, nhãn hiệu nên giá trị chưa cao. Đây cũng là lý do địa phương triển khai đề án xây dựng thương hiệu “Ổi Thái Hòa”, hướng tới phát triển sản xuất hàng hóa bền vững.

Ông Lê Văn Quyên- Chi hội trưởng Nông dân khối Quang Minh cho biết, cây ổi đã gắn bó với người dân gần 10 năm nay và trở thành cây chủ lực trong phát triển kinh tế vườn đồi. Ổi trồng tại đây giòn, ngọt, thơm, được thị trường ưa chuộng. Tuy nhiên, do chưa có thương hiệu nên sức cạnh tranh còn hạn chế, giá bán thấp hơn một số vùng trồng khác.

“Nếu thành lập được tổ hội nghề nghiệp, xây dựng thương hiệu riêng thì bà con rất phấn khởi. Chúng tôi sẽ tuyên truyền, vận động người dân canh tác theo tiêu chí VietGAP, sản xuất sạch, hướng đến hữu cơ. Khi có thương hiệu, sản phẩm được đóng gói, dán tem truy xuất nguồn gốc, chắc chắn giá trị sẽ nâng lên”, ông Quyên nói.

Theo Đề án xây dựng thương hiệu “Ổi Thái Hòa”, địa phương sẽ hình thành vùng trồng tập trung tại khối Quang Minh với diện tích khoảng 10 ha, gồm 27 hộ tham gia. Người dân được hướng dẫn áp dụng quy trình sản xuất an toàn, ghi chép nhật ký, phân loại sản phẩm theo kích cỡ, chất lượng. Đồng thời, địa phương xây dựng logo, bao bì, tem nhãn, thống nhất quy cách đóng gói nhằm giảm hao hụt sau thu hoạch và nâng cao giá trị sản phẩm.

Ông Phùng Sỹ Lâm – Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Thái Hòa cho biết: “Việc xây dựng thương hiệu ‘Ổi Thái Hòa’ là cần thiết nhằm nâng cao giá trị kinh tế, tạo đầu ra ổn định, bền vững. Khi đề án triển khai hiệu quả, chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng diện tích, chuyển đổi các vùng đất lúa, ngô kém hiệu quả sang trồng ổi thương phẩm, hình thành vùng sản xuất hàng hóa”.

Bên cạnh xây dựng vùng trồng, địa phương cũng chú trọng xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm tại hội chợ, kết nối tiêu thụ với doanh nghiệp, chợ đầu mối và các kênh bán hàng trực tuyến. Sản phẩm ổi Thái Hòa được định hướng tham gia chương trình OCOP, từng bước khẳng định vị thế nông sản đặc trưng của địa phương. Từ những vườn ổi trồng xen ban đầu, nay những triền đồi Thái Hòa đang dần phủ xanh bởi cây ổi lê.

Khi đề án xây dựng thương hiệu được triển khai, cùng sự liên kết trong sản xuất và tiêu thụ, “Ổi Thái Hòa” không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho người dân mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa, bền vững, góp phần nâng cao giá trị đất đai và đời sống nông dân địa phương.

Nguồn: baonghean.vn (Minh Hiền st)