Liên kết chuỗi, nâng tầm giá trị nông sản

Bước đi bền vững cho ngành nông nghiệp

Thông qua các hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp, nhiều vùng sản xuất tập trung được hình thành, gắn với hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Nông dân được hỗ trợ từ khâu cung ứng giống, vật tư nông nghiệp, chuyển giao kỹ thuật canh tác đến thu mua và tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, sản xuất nông nghiệp từng bước chuyển từ nhỏ lẻ sang quy mô hàng hóa, hạn chế rủi ro do biến động giá cả thị trường.

Các mô hình liên kết trong sản xuất những cây trồng chủ lực của tỉnh như mãng cầu, chuối, sắn hay mía đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Khi tham gia chuỗi liên kết, nông dân không chỉ được bảo đảm đầu ra ổn định mà còn nâng cao giá trị sản phẩm thông qua áp dụng quy trình sản xuất an toàn và truy xuất nguồn gốc.

Theo Trung tâm Khuyến nông Tây Ninh, một trong những thế mạnh của tỉnh là có vùng trồng mãng cầu lớn của cả nước với diện tích hơn 5.000 ha, tập trung chủ yếu quanh khu vực núi Bà Đen và các vùng chuyên canh lân cận. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc thù, trái mãng cầu nơi đây có vỏ mỏng, gai nở đều, cơm trắng dẻo, vị ngọt thanh xen lẫn chua nhẹ cùng hương thơm đặc trưng, tạo nên dấu ấn riêng trên thị trường.

Để phát huy lợi thế này, nhiều nông dân đã tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã nhằm hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Ông Lê Minh Trung, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Minh Trung cho biết, việc liên kết giúp nông dân sản xuất theo kế hoạch chung, bảo đảm sản lượng và chất lượng đồng đều cho thị trường. Hợp tác xã chủ động xây dựng kế hoạch rải vụ, tổ chức lịch thu hoạch hợp lý cho các thành viên, qua đó duy trì nguồn cung ổn định, hạn chế tình trạng dội chợ hoặc khan hàng cục bộ.

Theo ông Trung, khi tham gia chuỗi liên kết, nông dân còn được hỗ trợ kỹ thuật, định hướng sản xuất theo nhu cầu thị trường và thuận lợi hơn trong việc ký kết hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp, thương lái lớn. Nhờ đó, giá trị sản phẩm được nâng lên, thu nhập của người trồng cũng ổn định hơn.

Cùng với việc tổ chức lại sản xuất, nhiều vùng trồng mãng cầu Tây Ninh đã từng bước áp dụng các quy trình canh tác an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và xây dựng mã số vùng trồng để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Sản phẩm hiện được công nhận OCOP và gắn với chỉ dẫn địa lý, trở thành “tấm hộ chiếu” giúp đặc sản địa phương mở rộng thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.

Song song đó, các mô hình liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản trong các ngành hàng như lúa, chanh chất lượng cao, thịt bò, dưa lưới… cũng đang được mở rộng và phát huy hiệu quả. Thông qua hợp tác xã, tổ hợp tác và sự tham gia của doanh nghiệp, nông dân được hỗ trợ giống, kỹ thuật, quy trình sản xuất cũng như ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, sản xuất dần đi vào quy củ, giảm tình trạng “được mùa mất giá”, đồng thời nâng cao giá trị nông sản và tạo nguồn thu ổn định cho người dân.

Hỗ trợ bằng chính sách

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn, năm 2026, lĩnh vực trồng trọt tiếp tục giữ vai trò nền tảng trong tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh, với động lực đến từ các cây trồng chủ lực như lúa, mãng cầu, sầu riêng, mít, thanh long, chanh và chuối.

Cơ cấu cây trồng đang được điều chỉnh theo hướng phát huy lợi thế từng vùng, mở rộng các vùng chuyên canh tập trung, đồng thời gắn với việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn, bền vững như VietGAP, GlobalGAP. Bên cạnh đó, việc ứng dụng giống mới, đẩy mạnh cơ giới hóa, quản lý dịch hại tổng hợp và triển khai các mô hình canh tác giảm phát thải đã góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất và tăng sức cạnh tranh cho nông sản. Dự kiến sản lượng lúa của tỉnh tiếp tục duy trì ổn định từ 4 triệu tấn trở lên; trong đó, tỷ lệ lúa chất lượng cao đạt khoảng 75%, tăng 7,1% so với năm 2025.

Trong khi đó, lĩnh vực chăn nuôi tiếp tục là điểm sáng trong tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh khi nhiều dự án quy mô lớn đã được chấp thuận và chuyển sang giai đoạn triển khai, góp phần hình thành năng lực sản xuất mới theo hướng hiện đại và bền vững.

Để thúc đẩy các mô hình liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản phát triển hiệu quả, Tây Ninh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ. Mới đây, ngày 27/2/2026, UBND tỉnh ban hành quyết định triển khai thực hiện Nghị quyết số 32/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Tây Ninh nhằm hỗ trợ phát triển các chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản giai đoạn 2026 – 2030.

Theo đó, nhiều nội dung hỗ trợ được triển khai như tư vấn xây dựng liên kết; đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất; xây dựng mô hình khuyến nông; đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật; nâng cao năng lực quản lý hợp đồng, quản lý chuỗi và phát triển thị trường. Ngoài ra, các tổ chức, cá nhân tham gia liên kết còn được hỗ trợ giống, vật tư, bao bì, nhãn mác sản phẩm; chuyển giao và ứng dụng khoa học – kỹ thuật mới, áp dụng các quy trình quản lý chất lượng đồng bộ trong toàn chuỗi.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh Trương Tấn Đạt, giai đoạn 2026 – 2030 dự kiến tổng kinh phí thực hiện chính sách là trên 100 tỷ đồng nhằm hỗ trợ cho khoảng 89 dự án liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản được hỗ trợ, tập trung vào các ngành hàng như tôm, thanh long, sầu riêng, lúa chất lượng cao, dưa lưới, măng tre… cùng nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao gắn với chuỗi giá trị. Bên cạnh đó, các chính sách còn hỗ trợ ứng dụng cơ giới hóa, như sử dụng máy bay không người lái phun thuốc bảo vệ thực vật và các thiết bị phục vụ sản xuất.

Đặc biệt, thông qua các chương trình đào tạo kỹ thuật, chuyển giao khoa học công nghệ, xây dựng thương hiệu và chứng nhận tiêu chuẩn sản xuất an toàn đã giúp nông dân nâng cao năng lực sản xuất. Đồng thời, việc hỗ trợ kết nối thị trường, xúc tiến thương mại cũng góp phần mở rộng đầu ra cho nông sản địa phương.

Thực tế cho thấy, liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản không chỉ giúp nông dân ổn định thu nhập mà còn tạo nền tảng quan trọng để nông nghiệp Tây Ninh phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, góp phần xây dựng nông thôn mới ngày càng khởi sắc.