Ban hành Nghị định 387/2026/NĐ-CP: Thống nhất cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 – 2035

Bám sát chủ trương lớn của Quốc hội tại Nghị quyết số 46/2026/QH16 về phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 – 2035, ngày 12/10/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 387/2026/NĐ-CP. Nghị định này đóng vai trò là hành lang pháp lý đồng bộ, quy định chi tiết cơ chế quản lý, phân bổ nguồn lực và tổ chức thực hiện Chương trình trên phạm vi cả nước.

Ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 46/2026/QH16, đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi quyết định hợp nhất 04 Chương trình mục tiêu quốc gia riêng lẻ của giai đoạn trước thành một Chương trình tổng thể thống nhất.

Nhằm kịp thời đưa Nghị quyết của Quốc hội vào cuộc sống, ngày 12/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 387/2026/NĐ-CP quy định chi tiết từ mục tiêu, nội dung nhiệm vụ, cơ chế tài chính đến mô hình quản lý.

Nghị định quy định toàn diện từ mục tiêu, phạm vi, đối tượng, nguồn lực thực hiện cho đến cơ chế lồng ghép nguồn vốn, quản lý dự án đặc thù và tiêu chí đánh giá kết quả.

Đối tượng áp dụng bao gồm các Bộ, cơ quan trung ương, chính quyền địa phương các cấp, các cơ sở giáo dục, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân tham gia quản lý, thực hiện hoặc thụ hưởng chính sách từ Chương trình.

Nghị định đề ra nhiều nhiệm vụ chiến lược trên các lĩnh vực then chốt:

Hạ tầng và không gian nông thôn: Đẩy mạnh quy hoạch không gian, nâng cấp hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, viễn thông, nước sạch và hạ tầng phục vụ chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp.

Giảm nghèo đa chiều và phát triển sinh kế: Thực hiện chuẩn nghèo đa chiều quốc gia; hỗ trợ phát triển nông nghiệp sinh thái, mô hình liên kết chuỗi giá trị và chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Giáo dục và Y tế: Hiện đại hóa hạ tầng giáo dục các cấp, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo; tăng cường năng lực y tế cơ sở, y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Bảo tồn văn hóa và chính sách vùng dân tộc thiểu số: Phát triển môi trường văn hóa lành mạnh, bảo tồn di sản; ưu tiên nguồn lực đặc thù hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, hạ tầng biên giới và sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Cơ chế đặc thù và quy định lồng ghép nguồn vốn

Dự án đầu tư đặc thù: Áp dụng quy trình đơn giản hóa đối với các dự án xây dựng quy mô nhỏ, kỹ thuật không phức tạp và có sự tham gia trực tiếp thi công, giám sát của cộng đồng dân cư local.

Hỗ trợ phát triển sản xuất: Quy định cụ thể các hình thức hỗ trợ sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị và hỗ trợ sản xuất cộng đồng.

Huy động và quản lý nguồn lực: Ngân sách nhà nước đóng vai trò chủ đạo, kết hợp linh hoạt với vốn tín dụng chính sách, vốn doanh nghiệp và các khoản đóng góp tự nguyện. Việc lồng ghép các nguồn vốn phải bảo đảm công khai, minh bạch và không chi trùng lặp.

Khung tiêu chí đánh giá và Cơ sở dữ liệu dùng chung

Kết quả thực hiện Chương trình được chấm theo thang điểm 100, bao gồm:

Nhóm A (Tối đa 60 điểm): Đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu chuyên ngành.

Nhóm B (Tối đa 30 điểm): Đánh giá tiến độ phân bổ và giải ngân nguồn vốn.

Nhóm C (Tối đa 10 điểm): Đánh giá chỉ số hài lòng của Nhân dân.

Toàn bộ thông tin kế hoạch, ngân sách, tiến độ giải ngân và kết quả đánh giá sẽ được cập nhật, theo dõi công khai trên Cơ sở dữ liệu điện tử dùng chung của Chương trình.

Nguồn: Thu Hương, Chi cục KTHT&PTNT