Lâm nghiệp Nghệ An: Vững bước vào kỷ nguyên phát triển xanh và bền vững

Những con số biết nói

Với gần 1 triệu ha rừng, diện tích đứng tốp đầu cả nước, Nghệ An bước vào năm 2025 trong bối cảnh chịu tác động, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, 3 cơn bão lớn và bộ máy lâm nghiệp cơ sở tiếp tục tinh gọn theo mô hình 2 cấp. Tuy vậy, ngành đã đạt được nhiều kết quả vượt bậc. Tỉnh trồng mới hơn 22.000 ha rừng, đạt 100,9% kế hoạch; sản lượng khai thác đạt khoảng 2,15 triệu m³, tăng 25% so với năm 2024; tỷ lệ che phủ đạt 59,01%, mức tăng cao nhất trong gần 1 thập kỷ.

Việc thực hiện Đề án “Một tỷ cây xanh” tiếp tục tạo điểm nhấn khi Nghệ An trồng được hơn 57,5 triệu cây, vượt 106% kế hoạch.

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất là diện tích rừng đạt Chứng chỉ FSC tăng thêm 12.489 ha, nâng tổng diện tích FSC của toàn tỉnh lên gần 40.000 ha. Trong bối cảnh thị trường gỗ thế giới ngày càng siết chặt yêu cầu truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn bền vững, việc mở rộng diện tích rừng chứng chỉ được xem là bước chuẩn bị quan trọng để doanh nghiệp Nghệ An mở rộng thị trường sang EU, Mỹ và Nhật Bản… Đây cũng là cơ sở để tỉnh hướng tới mục tiêu 50.000 – 60.000 ha rừng FSC vào năm 2030.

Nhìn lại những con số của năm 2025, có thể khẳng định rằng, tốc độ tăng trưởng của ngành Lâm nghiệp Nghệ An không chỉ vượt qua khó khăn mà còn tạo nền tảng cho định hướng phát triển chất lượng hơn trong tương lai.

Năm của những quyết sách chiến lược

Bên cạnh tăng trưởng, năm 2025 được xem là năm khởi tạo nền tảng chiến lược cho lâm nghiệp Nghệ An. Sự kiện nổi bật nhất là việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ tại tỉnh Nghệ An đến năm 2045.

Quy hoạch này không chỉ mang ý nghĩa mở rộng không gian phát triển của ngành, mà còn xác lập vai trò tiên phong của Nghệ An trong hệ sinh thái lâm nghiệp công nghệ cao của cả nước.

Đồng chí Nguyễn Danh Hùng – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết: Theo định hướng, Khu lâm nghiệp công nghệ cao sẽ trở thành “hạt nhân” thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất rừng trồng, phát triển giống cây chất lượng cao, xây dựng các trung tâm nghiên cứu, chuyển giao, chế biến hiện đại và quản trị rừng bằng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo, viễn thám và UAV.

“

Nếu triển khai đúng hướng, Khu lâm nghiệp công nghiệp cao sẽ tạo thành cụm liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ theo chuỗi giá trị hiện đại, đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng kinh tế xanh của tỉnh.

Đồng chí Nguyễn Danh Hùng – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An

Cùng với đó, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XX, nhiệm kỳ 2025 – 2030 và Nghị quyết chuyên đề của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2026 – 2030 đã khẳng định mục tiêu đưa lâm nghiệp trở thành trụ cột tăng trưởng quan trọng. Đây là căn cứ chính trị và pháp lý quan trọng để tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý rừng, siết chặt cấp phép chế biến dăm gỗ ưu tiên thu hút dự án chế biến sâu và hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ hiện đại.

Gỡ nút thắt chế biến sâu, giữ rừng bền vững

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, tổng kết năm 2025 cũng cho thấy, cấu trúc ngành Lâm nghiệp Nghệ An vẫn còn nhiều bất cập. Tỷ trọng các cơ sở chế biến sâu còn khiêm tốn so với yêu cầu chuyển đổi của thị trường. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp vẫn tập trung sản xuất dăm gỗ – sản phẩm có giá trị gia tăng thấp và phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu thô. Theo tính toán, biên lợi nhuận của các sản phẩm nội thất, gỗ xẻ, ván ghép cao hơn từ 3 – 7 lần so với dăm gỗ. Vì vậy, chính sách chuyển dịch mạnh sang chế biến sâu là hướng đi tất yếu.

Tuy nhiên, để thực hiện được, Nghệ An cần giải quyết các “nút thắt” về công nghệ, nguồn vốn, tiêu chuẩn FSC, tính ổn định của vùng nguyên liệu và năng lực của doanh nghiệp địa phương. Đây là những thách thức đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của nhiều ngành, đặc biệt, trong năm 2026 – năm đầu tiên triển khai thực hiện các nghị quyết và quy hoạch mới liên quan về lâm nghiệp.

Tạo đà bứt phá lâm nghiệp hiện đại, xanh và bền vững

Tiềm năng, thế mạnh về đất lâm nghiệp, tài nguyên rừng, cùng những kết quả đạt được trong trong năm 2025 đang “tạo đà” và củng cố niềm tin vào tầm nhìn, hướng đi tỉnh đang kiên định lựa chọn: Phát triển lâm nghiệp theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, quản trị theo chuỗi giá trị, lấy hiệu quả kinh tế gắn với bền vững môi trường làm mục tiêu xuyên suốt.

Để tầm nhìn và định hướng thành hiện thực, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Danh Hùng cho rằng: Đòi hỏi tinh thần hành động cao và vào cuộc trách nhiệm của cả hệ thống chính trị cùng doanh nghiệp và người dân, với 3 nhiệm vụ trọng tâm cần ưu tiên tập trung. Đó là nâng chất lượng vùng nguyên liệu lên chuẩn quốc tế; phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp chế biến sâu đủ lớn; triển khai hiệu quả Khu lâm nghiệp công nghệ cao như “hạt nhân” đổi mới.

Trên tinh thần đó, tỉnh chủ trương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và khung pháp lý trong lĩnh vực chế biến gỗ và lâm sản; siết chặt quản lý cấp phép các dự án chế biến dăm gỗ, chỉ xem xét đầu tư khi gắn với yêu cầu chế biến sâu, tận dụng tối đa phụ phẩm và chuyển đổi công nghệ theo hướng bền vững.

Đồng thời, đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các dự án chế biến gỗ công nghệ cao, sản xuất đồ gỗ nội thất, ván ghép, vật liệu mới từ gỗ; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu và nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Tỉnh cũng đặc biệt chú trọng bảo vệ rừng gắn với sinh kế bền vững cho người dân.

“Chỉ khi các nhiệm vụ và giải pháp được triển khai đồng bộ, ngành Lâm nghiệp tỉnh mới có thể bước vào kỷ nguyên phát triển hiện đại, xanh, bền vững một cách tự tin và vững chắc”, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Danh Hùng nhấn mạnh.