Khoa học công nghệ nâng tầm nông sản Điện Biên

Nằm tách biệt khu dân cư và các điểm chăn nuôi tập trung, bãi Pháy Váng (xã Mường Lạn) được Công ty TNHH Trà Phan Nhất Điện Biên lựa chọn xây dựng vùng nguyên liệu chè theo hướng hữu cơ. Tại đây, công ty đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm tạo ra những sản phẩm sạch, an toàn cho người tiêu dùng. Công ty đã trồng trên 10ha chè hữu cơ, từng bước hình thành quy trình canh tác bền vững, thân thiện với môi trường.

Tuân thủ theo các tiêu chuẩn, phương pháp hữu cơ, công ty đã sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh, chế phẩm sinh học và thuốc trừ sâu thảo mộc thay thế các loại phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Song song với đó, doanh nghiệp đẩy mạnh áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa vào quá trình chăm sóc, thu hái, chế biến, qua đó nâng cao năng suất lao động và đảm bảo chất lượng đồng đều cho sản phẩm.

Ông Phan Trọng Nhất, Giám đốc Công ty TNHH Trà Phan Nhất Điện Biên cho biết: “Qua tìm hiểu và phân tích, chúng tôi nhận thấy khu vực bãi Pháy Váng rất phù hợp để phát triển chè hữu cơ nên đã nghiên cứu kỹ về giống trồng. Công ty liên kết với các đơn vị chuyên môn để được tư vấn, hỗ trợ quy trình cũng như hoàn thiện hồ sơ chứng nhận. Chúng tôi đã đẩy mạnh áp dụng khoa học kỹ thuật, đưa công nghệ và máy móc hiện đại vào canh tác, sản xuất chè nhằm nâng cao chất lượng, đáp ứng nhu cầu thị trường.”

Thời gian qua, tỉnh Điện Biên đã đẩy mạnh tái cơ cấu ngành cà phê theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác được xem là giải pháp then chốt nhằm tạo ra sản phẩm cà phê sạch, an toàn và bền vững.

Nhằm xây dựng vùng nguyên liệu cà phê đảm bảo chất lượng và phát triển theo hướng bền vững, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Cà phê Việt Bắc đã tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn người dân áp dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác. Công ty phối hợp với cơ quan chuyên môn triển khai đào tạo tại các xã: Tuần Giáo, Quài Tở, Mường Lạn, Nà Tấu… giúp người dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất từ kinh nghiệm truyền thống sang sản xuất theo quy trình.

Thông qua tập huấn, người dân được hướng dẫn sử dụng giống cà phê Arabica có năng suất, chất lượng cao; thực hiện quy trình canh tác bền vững, bón phân cân đối giữa phân hữu cơ và phân bón tổng hợp, tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học. Đặc biệt, thông qua tập huấn giúp người dân chấp hành nghiêm việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và thuốc diệt cỏ theo quy định, hướng tới sản xuất cà phê sạch, an toàn cho người tiêu dùng và thân thiện với môi trường.

Ông Vương Bá Trung, Phó Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Cà phê Việt Bắc cho biết: “Chúng tôi xác định muốn nâng cao giá trị cà phê phải bắt đầu từ việc hướng dẫn người dân áp dụng đúng kỹ thuật. Khi bà con nắm vững quy trình chăm sóc, thu hái và sơ chế, chất lượng sản phẩm sẽ được nâng lên, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.”

Để cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, thời gian qua, tỉnh Điện Biên đã đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng tập trung, hiện đại, hữu cơ, sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, gắn với chuỗi giá trị bền vững. Năm 2025, toàn tỉnh đã chuyển đổi 947,68ha đất lúa sang trồng các loại cây khác, trong đó diện tích chuyển đổi sang cây hàng năm (dong riềng, khoai sọ, khoai lang, bí đao, ngô) là 502,91ha; diện tích chuyển đổi sang cây lâu năm (cà phê, mắc ca, cây ăn quả) là 444,77ha.

Đặc biệt là việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ và chuyển đổi số đã gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Thay vì sản xuất theo phương thức truyền thống, tỉnh tập trung đưa tiến bộ kỹ thuật vào từng khâu sản xuất, từ trồng trọt, chăn nuôi đến quản lý vùng nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.

Thời gian qua Công ty NetZero Carbon và Công ty BSB Nanotech triển khai mô hình canh tác lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính trên diện tích 76,58ha tại phường Mường Thanh (39,04ha) và 2 xã: Thanh An (18,97ha), Thanh Yên (18,56ha). Kết quả bước đầu cho thấy cây lúa sinh trưởng tốt, mở ra hướng sản xuất xanh, thích ứng biến đổi khí hậu.

Cùng với đó, tỉnh hướng dẫn mở rộng diện tích cây trồng đạt tiêu chuẩn; cấp mới 7 mã số vùng trồng cho 6 cơ sở, doanh nghiệp với 19,4ha và công nhận 1 vườn cây đầu dòng Na SR-1, tạo nền tảng cho truy xuất nguồn gốc và xuất khẩu. Triển khai 5 mô hình trồng cà phê quy mô 91ha, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung, áp dụng quy trình kỹ thuật đồng bộ.

Trong chăn nuôi, mô hình trang trại khép kín được nhân rộng. Toàn tỉnh hiện có 7 trang trại chăn nuôi lợn ứng dụng quy trình an toàn sinh học, nhiều hộ áp dụng ủ chua thức ăn sinh học, góp phần giảm chi phí, nâng cao hiệu quả. Song song với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin và dữ liệu số giúp nông dân nắm bắt thông tin thị trường kịp thời, giảm rủi ro trong sản xuất.

Tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã góp phần nâng tầm giá trị sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh. Đến nay, toàn tỉnh có 138 sản phẩm OCOP được chứng nhận, tăng 34 sản phẩm so với năm 2024. Việc đưa khoa học kỹ thuật và công nghệ vào sản xuất đang góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng suất, chất lượng; đồng thời hình thành tư duy sản xuất hiện đại, chuyên nghiệp cho người dân hướng đến xây dựng thương hiệu nông sản an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.