Khai thác tài nguyên bản địa, nâng tầm OCOP

Chuyển từtruyền thốngsang bài bản

Ven biển Cửa Đại vốn nổi tiếng với nghề làm nước mắm truyền thống, nhưng lâu nay sản xuất chủ yếu nhỏ lẻ, manh mún. Tại cơ sở Nước mắm nhĩ Cửa Đại (xã Duy Nghĩa), quy trình chế biến đã được chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm hiện đại, không còn hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm dân gian.

Anh Đinh Công Đức – chủ cơ sở, cho biết để đạt chuẩn OCOP 4 sao, quan trọng nhất là chọn nguyên liệu gắn với lợi thế địa lý. Cá cơm than đánh bắt tại Cửa Đại và Cù Lao Chàm tạo ra nước mắm đậm đà, hậu vị ngọt thanh, màu đỏ đẹp và độ đạm cao. Nguyên liệu được thu mua vào đầu mùa (từ tháng Chạp đến tháng Tư âm lịch) khi giá trị dinh dưỡng cao nhất.

Trên diện tích nhà xưởng hơn 2.000 m², cơ sở áp dụng phương pháp ủ chượp trong chum sành, phơi nắng kết hợp đánh đảo định kỳ để diệt khuẩn tự nhiên. Mỗi năm, khoảng 60 tấn cá nguyên liệu được chế biến thành 30.000-35.000 lít nước mắm cung ứng ra thị trường. Anh Đức chia sẻ: “Giữ chỗ đứng cho nước mắm truyền thống rất khó, nhưng người tiêu dùng vẫn ưa chuộng sản phẩm sạch. Chúng tôi sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng và hướng tới xuất khẩu.”

Khai thác dược liệu bản địa

Ở miền núi, HTX Quế Trà My Minh Phúc (thôn 3, xã Trà My) đã khai thác hiệu quả cây quế nổi tiếng với hàm lượng tinh dầu cao. Trước đây, quế chủ yếu được bán dưới dạng vỏ thô, giá trị thấp, phụ thuộc thương lái. Nhận thấy tiềm năng chưa được khai thác, HTX đầu tư công nghệ để đa dạng hóa sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Việt, Giám đốc HTX Quế Trà My Minh Phúc, cho biết: “Lợi thế cạnh tranh là tài nguyên địa phương, nhưng thách thức là đổi mới công nghệ. Chúng tôi tập trung chế biến sâu, không bán nguyên liệu thô và tận dụng tối đa giá trị cây quế.”

Nhà xưởng hơn 1.000 m² đạt chuẩn ISO 9001:2015 cùng máy chưng cất tinh dầu, dây chuyền chiết rót hiện đại giúp HTX phát triển gần 20 dòng sản phẩm. Ngoài tinh dầu quế OCOP 4 sao, HTX còn sản xuất nước lau sàn, nước rửa chén, và các sản phẩm xuất khẩu như bột quế, tinh dầu vỏ quế. HTX cũng xây dựng vùng nguyên liệu bền vững gần 150 ha, liên kết 76 hộ dân.

Giá trị từ nguồn lực bản địa

Chuyển từ sản xuất thô sang chế biến sâu và ứng dụng công nghệ đã nâng giá trị sản phẩm OCOP Đà Nẵng. Đây vừa là bài toán kinh tế, vừa là cách bảo tồn văn hóa và phát triển bền vững. Khi nông sản được định vị đúng giá trị, người dân gắn bó nghề truyền thống, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển.

Bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở NN-MT, nhận định: “Thành phố đã khai thác khá tốt các giá trị bản địa để phát triển OCOP, giúp tăng thu nhập cho người dân, đặc biệt ở nông thôn. Tuy nhiên, việc chế biến sâu, đầu tư công nghệ và khai thác thị trường du lịch còn chưa tương xứng với tiềm năng. Đây là những vấn đề cần giải pháp trong giai đoạn mới.”

Việc nâng tầm các sản phẩm OCOP từ nguyên liệu bản địa giúp tạo dựng thương hiệu riêng cho địa phương và nâng cao giá trị gia tăng. Khi các sản phẩm được định vị đúng giá trị, người dân gắn bó hơn với nghề truyền thống, đồng thời tạo ra động lực phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Trong tương lai, việc tiếp tục đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường sẽ là chìa khóa để OCOP Đà Nẵng ngày càng phát triển và lan tỏa rộng rãi.