Hướng đi bền vững từ phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch

Trong bối cảnh du lịch xanh và du lịch trải nghiệm đang trở thành xu hướng chủ đạo, việc tích hợp sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) vào chuỗi giá trị du lịch nông thôn được xem là giải pháp “kép” mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tại Đà Nẵng, sự chuyển dịch này đang diễn ra mạnh mẽ, biến những vùng sản xuất thuần nông thành những điểm đến hấp dẫn, nơi du khách không chỉ đến để ngắm cảnh mà còn để “nghe, nhìn, nếm và trải nghiệm” câu chuyện văn hóa bản địa.

“Đánh thức” giá trị nông sản

Thực tế cho thấy, nếu chỉ dừng lại ở việc sản xuất và bán nông sản thô, lợi nhuận của người nông dân thường thấp và chịu nhiều rủi ro từ thị trường. Nhận diện được vấn đề này, nhiều hợp tác xã đã mạnh dạn đổi mới tư duy, lấy nông nghiệp làm nền tảng và du lịch làm đòn bẩy để nâng tầm giá trị sản phẩm.

Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Gò Nổi (xã Gò Nổi) hiện đang sở hữu 3 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh cùng nhiều sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Bà Nguyễn Thị Kiều Anh, Giám đốc hợp tác xã chia sẻ, đối với những đơn vị định hướng sản xuất xanh, hữu cơ và tuần hoàn, việc cạnh tranh về giá với các sản phẩm công nghiệp đại trà là một bài toán khó. Nếu chỉ đơn thuần bán nông sản hay tinh dầu qua các kênh truyền thống, thị trường sẽ rất bó hẹp.

“Chính từ trăn trở đó, chúng tôi đã hình thành ý tưởng xây dựng tour du lịch trải nghiệm nông thôn, kết hợp kể câu chuyện làm tinh dầu sạch đến du khách. Đây là cách tiếp thị trực quan và thuyết phục nhất”, bà Kiều Anh cho hay.

Mô hình của Hợp tác xã Gò Nổi được thiết kế bài bản, khép kín. Du khách khi đến đây được tổ chức tham quan vùng nguyên liệu, trực tiếp trải nghiệm quy trình canh tác nông nghiệp xanh; nghe giới thiệu, tham quan khu trưng bày và mua sắm các sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu ngay tại điểm sản xuất.

Không chỉ vậy, hợp tác xã còn chủ động liên kết với các đơn vị lữ hành tại Đà Nẵng để thiết kế các tour đưa khách về nông thôn, lồng ghép khéo léo các hoạt động văn hóa bản địa, thưởng thức ẩm thực quê và sinh hoạt làng nghề.

“Chúng tôi bắt đầu thực hiện các tour du lịch nông thôn kết hợp quảng bá câu chuyện làm tinh dầu sạch từ giữa năm 2024. Những kết quả bước đầu rất khả quan, lượng khách tăng trưởng ổn định. Điều quan trọng nhất là thông qua du lịch, giá trị nông sản được nâng lên rất nhiều lần, khách hàng tin tưởng và quay lại đặt hàng thường xuyên hơn”, bà Kiều Anh nói.

Tương tự, Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan (xã Hòa Vang) cũng đang là một điểm sáng trong việc khai thác “tài nguyên kép” từ nông nghiệp và du lịch. Sở hữu 1 sản phẩm OCOP 3 sao và 1 sản phẩm OCOP 4 sao, hợp tác xã đã tận dụng lợi thế này để phát triển mô hình du lịch sinh thái học đường.

Ông Phan Thanh Quang, Giám đốc hợp tác xã cho biết, mỗi năm đơn vị đón hơn 8.000 lượt khách, bao gồm học sinh, sinh viên và cả du khách quốc tế. Đặc biệt, hợp tác xã đã tổ chức thành công các tour trải nghiệm giáo dục cho học sinh, sinh viên. Tại đây, các em không chỉ được tham quan mà còn được “học làm nông dân”, tìm hiểu về các loại rau, quả, quy trình sản xuất an toàn và trực tiếp thực hành trồng, chăm sóc rau.

Cần “cú hích” đồng bộvề chính sách và liên kết

Tính đến nay, thành phố Đà Nẵng đã có hơn 550 sản phẩm OCOP được công nhận còn thời hạn. Đây là kho báu để phát triển du lịch nông thôn. Tuy nhiên, để sự kết hợp này thực sự hiệu quả và đi đường dài, cần có những giải pháp đồng bộ hơn.

Đại diện các đơn vị, hợp tác xã, cơ sở sản xuất cho rằng, để nâng tầm giá trị sản phẩm OCOP qua kênh du lịch, yếu tố cốt lõi là phải đẩy mạnh sự kết nối thực chất. Sản phẩm muốn bán được cho du khách không chỉ cần chất lượng tốt mà còn cần sự đầu tư về hình thức và cảm xúc. Mỗi sản phẩm OCOP phải là một đại sứ văn hóa với mẫu mã đẹp, tiện dụng cho du khách mang theo và phải gắn với một câu chuyện hay, một trải nghiệm thực tế thú vị tại điểm đến.

Các chủ thể OCOP cũng kiến nghị thành phố cần tăng cường liên kết vùng, đặc biệt là sự kết nối giữa khu vực nông thôn với trung tâm Đà Nẵng để tạo luồng khách ổn định. Ngoài ra, các chủ thể OCOP rất cần sự hỗ trợ về cơ chế đất đai.

“Chúng tôi mong muốn chính quyền địa phương tạo điều kiện về cho thuê và sử dụng đất lâu dài đối với các hoạt động du lịch nông thôn. Chỉ khi an cư thì mới lạc nghiệp, các doanh nghiệp, HTX mới dám mạnh dạn bỏ vốn đầu tư hạ tầng bài bản, tạo ra những sản phẩm du lịch chuyên nghiệp, mang lại trải nghiệm tốt hơn cho du khách”, bà Kiều Anh đề xuất.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nhiều sản phẩm du lịch mang đặc trưng văn hóa sinh thái nông nghiệp độc đáo, chất lượng trên địa bàn thành phố đã được khai thác một cách bài bản, có định hướng, đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm của du khách theo các nhóm mục tiêu khác nhau và được du khách đón nhận. Qua đó làm đa dạng sản phẩm du lịch thành phố, góp phần tạo ra việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng năng suất lao động và thu nhập cho lao động nông thôn.

Thời gian đến, thành phố tiếp tục hỗ trợ các dự án khởi nghiệp trong lĩnh vực du lịch; chú trọng phát triển khởi nghiệp từ các sản phẩm nông nghiệp, dược liệu tiêu biểu, sản phẩm OCOP trên địa bàn thành phố; phát triển các tour du lịch kết nối các sản phẩm khởi nghiệp.

Bên cạnh đó, triển khai có hiệu quả việc đăng ký thương hiệu sản phẩm OCOP, mỗi sản phẩm gắn với mỗi câu chuyện truyền thống tại địa phương phục vụ cho phát triển thương mại và du lịch; phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn gắn với thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp đặc biệt là các sản phẩm OCOP…

Nguồn: baodanang.vn (Đặng Hòa st)