Hỗ trợ sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số còn khó khăn

Vẫn còn những khó khăn

Ông Nguyễn Đức Thắng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk cho biết, giai đoạn 2021-2025, trên cơ sở các chủ trương, chính sách của Trung ương, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo quyết liệt, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong thực hiện công tác giảm nghèo. Các chính sách, dự án, tiểu dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững được triển khai khá đồng bộ, từ xây dựng văn bản chỉ đạo, kế hoạch tổ chức thực hiện đến huy động nguồn lực xã hội hóa, đặc biệt là trong xóa nhà tạm, nhà dột nát và hỗ trợ sinh kế cho người nghèo.

Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh đã giảm mạnh, từ 10,09% cuối năm 2021 xuống còn 5,08% cuối năm 2024, tương đương hơn 35.700 hộ thoát nghèo.

Riêng đối vớiđồng bào DTTS, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 27,49% xuống còn 14,06%, bình quân mỗi năm giảm trên 4%. Đây là kết quả cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong cách tiếp cận giảm nghèo, từ hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ theo nhu cầu, khả năng của từng hộ, tập trung vào các mô hình sinh kế cụ thể gắn với phát triển hạ tầng thiết yếu, góp phần thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao năng lực tự vươn lên của người dân.

Theo ông Nguyễn Đức Thắng, mặc dù đạt được những kết quả tích cực, song công tác hỗ trợ sinh kế cho đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, hạn chế.

Đắk Lắk là địa phương có đông đồng bào DTTS sinh sống, với 49 dân tộc cùng tồn tại, mỗi dân tộc có tập quán sản xuất, sinh hoạt khác nhau. Phần lớn đồng bào vẫn canh tác theo phương thức truyền thống, chủ yếu trồng trọt, chăn nuôi ngắn ngày, giá trị kinh tế thấp, khó tích lũy để thoát nghèo bền vững.

Bên cạnh đó, toàn tỉnh hiện vẫn còn nhiều xã, thôn, buôn thuộc diện đặc biệt khó khăn, tập trung chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa. Điều kiện giao thông, giao thương còn hạn chế; đất đai kém màu mỡ; quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết theo chuỗi giá trị. Một số nơi, phong tục, tập quán lạc hậu vẫn còn ảnh hưởng đến tư duy phát triển kinh tế, làm giảm hiệu quả của các mô hình hỗ trợ sinh kế.

Khó khăn không nhỏ khác là tâm lý trông chờ, ỷ lại của một bộ phận hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ DTTS. Một số hộ chưa thực sự chủ động vươn lên, còn tư tưởng “không muốn thoát nghèo” để tiếp tục được hưởng các chính sách hỗ trợ, trong khi giảm nghèo đa chiều đòi hỏi sự tham gia tích cực và nỗ lực từ chính người dân.

Ngoài ra, các mô hình, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất thời gian qua tuy có hiệu quả nhất định nhưng vẫn còn đơn điệu, chưa đa dạng, chủ yếu tập trung vào trồng trọt, chăn nuôi quy mô nhỏ, giá trị gia tăng thấp, chưa hình thành được vùng sản xuất hàng hóa, chưa gắn với chế biến sâu và thị trường tiêu thụ ổn định. Điều này chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của Đắk Lắk, đặc biệt là đối với các loại cây công nghiệp dài ngày có giá trị kinh tế cao.

Công tác bố trí, sắp xếp tái định cư cho đồng bào DTTS cũng còn chậm, một số khu tái định cư xa nơi sản xuất hoặc thiếu đất sản xuất, gây khó khăn cho người dân trong ổn định cuộc sống lâu dài. Đặc biệt, trong giai đoạn 2021–2025, tỉnh còn chịu nhiều tác động của đại dịch Covid-19 và thiên tai, bão lũ, nhất là các đợt thiên tai nghiêm trọng cuối năm 2025, làm gia tăng nguy cơ tái nghèo.

Giải pháp cho giai đoạn 2026-2030

Bước sang giai đoạn 2026-2030, trong bối cảnh Chính phủ ban hànhChương trình mục tiêu quốc giavà chuẩn nghèo đa chiều mới, Đắk Lắk xác định công tác hỗ trợ sinh kế cho đồng bào DTTS tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.

Ông Nguyễn Đức Thắng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk cho rằng, trước mắt tỉnh đang tập trung khắc phục hậu quả thiên tai, hỗ trợ người dân sửa chữa, xây dựng nhà ở, cung cấp cây con giống, vật tư nông nghiệp để nhanh chóng khôi phục sản xuất. Đồng thời, khẩn trương triển khai các mô hình, dự án phát triển sản xuất đã được bố trí nguồn lực, kết hợp huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội hóa.

Về lâu dài, tỉnh Đắk Lắk chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS; từng bước khắc phục tâm lý trông chờ, ỷ lại. Cùng với đó, tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, coi giảm nghèo là nhiệm vụ chính trị thường xuyên; chuyển mạnh từ hỗ trợ mang tính “cho không” sang hỗ trợ phát triển sinh kế, tạo việc làm bền vững.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội, giúp người nghèo, cận nghèo và đồng bào DTTS được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản. Các giải pháp tăng thu nhập được triển khai đồng bộ, như rà soát, bố trí đất sản xuất cho hộ nghèo, đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường, tạo điều kiện tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi để đầu tư phát triển sản xuất. Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện giảm nghèo sẽ được tăng cường nhằm bảo đảm tính thực chất, hiệu quả.

Nguồn: nongnghiepmoitruong.vn (Đình An ST)