Hà Tĩnh: Bệnh đạo ôn xuất hiện trên diện rộng, khẩn trương khoanh vùng bảo vệ lúa xuân

Khi lúa vụ xuân đang bước vào giai đoạn đẻ nhánh rộ, thời kỳ sinh trưởng quan trọng quyết định năng suất trên nhiều cánh đồng ở xã Đức Quang (tỉnh Hà Tĩnh) đã xuất hiện bệnh đạo ôn gây hại trên lá, với tổng diện tích nhiễm hơn 5 ha. Trong điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, nguy cơ bệnh lây lan trên diện rộng là rất cao nếu không được kiểm soát kịp thời.

Nguy cơ lây lan cao, nhiều diện tích lúa đã xuất hiện vết bệnh điển hình

Theo ghi nhận phóng viên, thời gian qua, thời tiết tại Hà Tĩnh có nhiều biến động: sáng sớm và ban đêm xuất hiện sương mù dày, độ ẩm không khí tăng cao, nền nhiệt có xu hướng tăng dần, mưa xuất hiện vào các buổi chiều.

Đây là điều kiện lý tưởng cho các đối tượng sâu bệnh phát sinh, đặc biệt làbệnh đạo ôn lúa, một trong những bệnh nguy hiểm nhất trên cây lúa.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, Trạm Bảo vệ thực vật và Thú y khu vực II, Ban chỉ đạo sản xuất cùng các phòng chuyên môn địa phương, các hợp tác xã và bà con nông dân đang khẩn trương triển khai các biện pháp khoanh vùng, phòng trừ, quyết tâm kiểm soát dịch bệnh, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Tại cánh đồng của HTX Long Thành, một trong ba HTX có diện tích lúa nhiễm đạo ôn nhiều nhất, bệnh đã xuất hiện và có xu hướng gia tăng. Qua điều tra, theo dõi, bệnh đạo ôn lá phát sinh với tỷ lệ trung bình từ 1-5%, nơi cao lên tới 8-9%, diện tích nhiễm khoảng 2 ha.

Các giống lúa mẫn cảm như P6, Hương Bình, Bắc Thịnh, Thái Xuyên 111, VNR20… đang là những đối tượng bị bệnh tấn công mạnh. Trên lá lúa đã xuất hiện các vết bệnh hình thoi đặc trưng, màu xám trắng ở giữa, viền nâu đỏ bao quanh. Ở một số ruộng, các ổ bệnh phát triển nhanh, làm cháy từng đám lúa.

Không chỉ riêng HTX Long Thành, tại các xứ đồng của HTX Yên Nhân, Yên Phúc, tình trạng bệnh đạo ôn cũng đã được ghi nhận. Trong điều kiện thời tiết âm u, sương mù và độ ẩm cao như hiện nay, bào tử nấm gây bệnh phát tán nhanh, đặc biệt ở những trà lúa bón thừa đạm hoặc gieo cấy dày.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu không phòng trừ kịp thời, bệnh đạo ôn có thể gây cháy lá hàng loạt, làm suy giảm khả năng quang hợp. Nguy hiểm hơn, khi lúa bước vào giai đoạn trổ bông, bệnh có thể chuyển sang gây hại cổ bông, làm lép hạt, giảm năng suất nghiêm trọng, thậm chí mất trắng cục bộ.

Nhiều nông dân không khỏi lo lắng khi diện tích nhiễm bệnh tăng nhanh chỉ trong thời gian ngắn.

Bà Nguyễn Thị Bình (một hộ dân ở thôn Hạ Tứ) cho biết: “Chỉ sau vài ngày mưa ẩm là bệnh lan rất nhanh. Gia đình tôi phát hiện sớm nên phun phòng ngay, chứ để chậm là rất khó cứu”.

Quyết liệt khoanh vùng, hướng dẫn phun phòng đúng kỹ thuật

Trước tình hình trên, UBND xã Đức Quang đã ban hành công điện khẩn về việc tập trung chỉ đạo phòng trừ bệnh đạo ôn trên lúa vụ xuân năm 2026. Theo đó, các thôn được yêu cầu rà soát cụ thể diện tích nhiễm bệnh, theo dõi sát diễn biến từng ngày và báo cáo kịp thời.

Công tác tuyên truyền được tăng cường qua hệ thống loa truyền thanh để người dân nhận diện đúng bệnh và xử lý theo hướng dẫn kỹ thuật.

Lãnh đạo địa phương cùng cán bộ chuyên môn trực tiếp xuống đồng kiểm tra, hướng dẫn nông dân các biện pháp phòng trừ. Một trong những khuyến cáo quan trọng là tạm dừng bón phân đạm, không sử dụng các loại phân kích thích sinh trưởng khi lúa đang nhiễm bệnh nhằm tránh tạo điều kiện cho nấm phát triển mạnh hơn.

Cán bộ Trạm Bảo vệ thực vật và Thú y khu vực II phụ trách địa bàn cũng khuyến cáo, khi phát hiện vết bệnh cấp tính, bà con cần duy trì đủ nước trong ruộng, ngừng bón đạm và tiến hành phun thuốc đặc trị kịp thời. Trong điều kiện thời tiết tiếp tục thuận lợi cho nấm bệnh phát triển, cần phun nhắc lại lần hai sau 5-7 ngày để cắt nguồn bệnh triệt để.

Một số loại thuốc đặc trị bệnh đạo ôn được ngành chuyên môn khuyến cáo sử dụng đúng liều lượng gồm: Beam 75WP, Fujione 40WP, Ninja 35SE, Filia 525SC, Kabim 30WP… Đối với lúa sản xuất theo hướng hữu cơ, có thể sử dụng các chế phẩm sinh học như NAM02, Bony 4SL, Kamsu 2SL nhằm đảm bảo hiệu quả phòng trừ và an toàn môi trường.

Song song với sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền, bà con nông dân xã Đức Quang cũng thể hiện tinh thần chủ động cao. Nhiều hộ đã tăng cường thăm đồng mỗi ngày, nhất là vào sáng sớm và chiều muộn, thời điểm bệnh dễ phát sinh, để kịp thời phát hiện và xử lý.

Vụ Xuân là vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm, có ý nghĩa quyết định đến thu nhập của người dân. Vì vậy, việc khống chế thành công bệnh đạo ôn không chỉ bảo vệ năng suất lúa mà còn góp phần ổn định đời sống kinh tế của hàng nghìn hộ nông dân trên địa bàn.

Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, ngành chuyên môn và tinh thần trách nhiệm của người dân, xã Đức Quang đang nỗ lực từng ngày để kiểm soát dịch bệnh, giữ vững màu xanh trên những cánh đồng và hướng tới một vụ mùa thắng lợi.

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Xuân Thạch – Phó Chủ tịch UBND xã Đức Quang cho biết: “Quan điểm của địa phương là không chủ quan, lơ là. Chúng tôi yêu cầu các thôn nắm chắc diện tích, diễn biến bệnh từng ngày, khoanh vùng xử lý triệt để, không để lây lan trên diện rộng”.

Nguồn: danviet.vn (Bá Việt st)