Đổi mới sáng tạo, phát triển các mô hình hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị

Lãnh đạo Liên minh Hợp tác xã tỉnh thăm tình hình sản xuất của Hợp tác xã 24/7 (xã Mường Than).

Vững vàng vượt khó

Nhiệm kỳ 2020 – 2025 là giai đoạn đầy thử thách khi nền kinh tế chịu tác động từ đại dịch Covid -19, biến động kinh tế toàn cầu và những khó khăn nội tại của một tỉnh miền núi còn nhiều hạn chế về hạ tầng, nguồn lực. Trong bối cảnh đó, khu vực kinh tế tập thể (KTTT), HTX của Lai Châu nỗ lực vượt qua, duy trì đà phát triển và đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 330 tổ hợp tác với gần 3.000 thành viên, trở thành những “hạt nhân liên kết” ban đầu, tạo nền tảng cho sự hình thành các HTX kiểu mới. Thu nhập bình quân của thành viên tổ hợp tác đạt gần 66 triệu đồng/người/năm, phản ánh hiệu quả thực chất của mô hình hợp tác trong sản xuất.

… thăm khu nuôi cá lồng của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Thủy sản Hùng Cường (xã Nậm Hàng).

Khu vực HTX tiếp tục phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng. Đến nay, toàn tỉnh có 337 đơn vị, trong đó 337 HTX đang hoạt động, thu hút hơn 8.000 thành viên và người lao động. Trong nhiệm kỳ, đã thành lập mới 194 HTX, vượt xa mục tiêu đề ra, thể hiện sức lan tỏa ngày càng rõ nét của KTTT trong đời sống kinh tế – xã hội. Đặc biệt, các HTX nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn đã từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, gắn với thị trường. Nhiều mô hình HTX tiêu biểu đã hình thành như các HTX tại các xã: Than Uyên, Phong Thổ, Sìn Hồ… không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn góp phần xây dựng thương hiệu địa phương.

Các HTX trong lĩnh vực công nghiệp – xây dựng, thương mại – dịch vụ và tài chính tín dụng cũng từng bước khẳng định vai trò, tạo việc làm ổn định và nâng cao thu nhập cho người lao động. Thu nhập bình quân trong một số lĩnh vực đạt từ 80-120 triệu đồng/người/năm, cho thấy tiềm năng phát triển đa dạng của khu vực này. Thông qua các HTX, đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp cận khoa học kỹ thuật, nguồn vốn và thị trường, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

Trong 5 năm qua, khu vực HTX đã tạo việc làm cho hơn 10.000 lao động, liên kết sản xuất với trên 1.800 hộ dân, đóng góp hơn 42 tỷ đồng vào ngân sách địa phương. Quan trọng hơn, các HTX đã góp phần thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là xây dựng nông thôn mới. Ở nhiều nơi, HTX đã thể hiện rõ là “mái nhà chung”, nơi gắn kết cộng đồng, gìn giữ bản sắc văn hóa và phát huy tinh thần tương trợ giữa các thành viên.

Đạt được kết quả đó là do Liên minh HTX tỉnh đã không ngừng đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động, khẳng định vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với khu vực KTTT. Công tác tham mưu được triển khai chủ động, kịp thời; nhiều chủ trương, chính sách quan trọng đã được đề xuất và ban hành, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho HTX phát triển. Hoạt động tuyên truyền, đào tạo được đẩy mạnh với hàng chục lớp tập huấn, hàng nghìn lượt cán bộ, thành viên được nâng cao năng lực quản trị.

Công tác xúc tiến thương mại, hỗ trợ vốn, kết nối thị trường được chú trọng. Hàng trăm lượt HTX được hỗ trợ tham gia hội chợ, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, việc thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực HTX đã có những bước tiến tích cực, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ.

Bên cạnh những kết quả đạt được, khu vực KTTT của tỉnh vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Quy mô của nhiều HTX còn nhỏ, năng lực quản trị hạn chế, liên kết thị trường chưa bền vững. Sản phẩm chưa đa dạng, giá trị gia tăng còn thấp, khả năng tham gia chuỗi giá trị lớn khó. Những hạn chế này xuất phát từ nguyên nhân khách quan và chủ quan, đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt và sáng tạo hơn.

Giải pháp đột phá

Bước vào nhiệm kỳ 2025 – 2030, với phương châm “Đoàn kết – Đổi mới – Hợp tác – Phát triển”, Liên minh HTX tỉnh xác định nhiệm vụ trọng tâm là thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển các mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị. Phấn đấu đến năm 2030, có 75% HTX ứng dụng công nghệ thông tin, trên 100 sản phẩm được đưa lên sàn thương mại điện tử, nhiều sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP và từng bước hướng tới xuất khẩu. Tập trung xây dựng các HTX kiểu mẫu, phát triển vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh. Việc tháo gỡ “điểm nghẽn” về vốn, đất đai, hạ tầng cũng sẽ được ưu tiên để tạo điều kiện cho HTX phát triển bền vững.

… thăm tình hình sản xuất của Hợp tác xã 24/7 (xã Mường Than).

Để khu vực KTTT, HTX của tỉnh phát triển thực chất, bền vững và có sức cạnh tranh cao trong bối cảnh mới, Liên minh HTX tỉnh xác định các định hướng, giải pháp trọng tâm sau:

Một là, đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động theo hướng linh hoạt, thực chất, hiệu quả. Thực hiện cơ chế phối hợp một việc, một đầu mối, một thời hạn, một kết quả rõ ràng, minh bạch.

Hai là, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong khu vực HTX, không chỉ dừng lại ở khâu quảng bá sản phẩm mà tiến tới ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng nguyên liệu và kết nối tiêu thụ. Khuyến khích hình thành các HTX số, từng bước thích ứng với nền kinh tế số và thương mại điện tử.

Ba là, phát triển liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng hợp tác xã điển hình kiểu mẫu. Xây dựng các HTX hạt nhân, điển hình kiểu mẫu về quy mô, hiệu quả sản xuất kinh doanh làm động lực, hình mẫu để các tổ hợp tác, HTX trong tỉnh học tập, làm theo. Qua đó hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Bốn là, tăng cường và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát; tăng cường phối hợp các sở, ngành, đoàn thể; địa phương trong phát triển kinh tế tập thể và huy động nguồn lực. Tăng cường khả năng tiếp cận nguồn vốn cho HTX thông qua việc nâng cao hiệu quả hoạt động Quỹ hỗ trợ phát triển HTX; đẩy mạnh liên kết với các tổ chức tín dụng. Chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, hạ tầng sản xuất, kho bãi, logistics – những yếu tố then chốt quyết định năng lực phát triển lâu dài của HTX.

Năm là, Liên minh HTX tỉnh giữ vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế tập thể, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với khu vực HTX và tích cực tham gia hệ thống chính trị địa phương. Thông qua các chương trình nông thôn mới, mục tiêu quốc gia và OCOP, Liên minh HTX tỉnh hỗ trợ xây dựng, củng cố các mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị, góp phần nâng cao năng lực sản xuất, tạo việc làm, giảm nghèo bền vững và hoàn thành các tiêu chí. Tăng cường đối ngoại, kết nối nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế, phấn đấu có sản phẩm HTX đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Đồng thời, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, làm tốt công tác thi đua khen thưởng.

Đại hội lần thứ V là Đại hội của niềm tin và khát vọng vươn lên. Tin rằng, với quyết tâm chính trị cao và sự chung sức, đồng lòng của các thành phần kinh tế tư nhân, Liên minh HTX tỉnh Lai Châu sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, dẫn dắt khu vực KTTT phát triển mạnh mẽ, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.

Nguồn: baolaichau.vn (Đặng Hòa st)