Đà Nẵng linh hoạt áp dụng Bộ tiêu chí mới trong xây dựng nông thôn mới

Nền tảng vững chắc

Trong giai đoạn 2021-2025, cả Quảng Nam vàĐà Nẵng(trước khi hợp nhất) đã triển khai quyết liệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựngnông thôn mới(NTM). Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng việc huy động nhiều nguồn lực đầu tư, chương trình đã mang lại những kết quả rõ nét, góp phần thay đổi diện mạo khu vực nông thôn.

Tính đến thời điểm hợp nhất, toàn thành phố có 144 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 55 xã đạt chuẩn NTM nâng cao và 21 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Bên cạnh đó, hơn 350 thôn đạt chuẩn thôn NTM kiểu mẫu và 118 thôn đạt chuẩn thôn thông minh, góp phần tạo nên diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, hiện đại, từng bước rút ngắn khoảng cách phát triển giữa nông thôn và đô thị.

Nguồn lực dành cho chương trình cũng được huy động mạnh mẽ từ nhiều kênh. Theo Văn phòng Điều phối NTM thành phố, trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh Quảng Nam (cũ) đã huy động hơn 30.153 tỷ đồng, trong đó vốn tín dụng chiếm gần 19.672 tỷ đồng, cùng với sự đóng góp của người dân quy đổi hơn 200 tỷ đồng. TP Đà Nẵng (cũ) cũng bố trí gần 2.802 tỷ đồng từ nhiều nguồn lực để triển khai chương trình.

Từ các nguồn lực này, nhiều công trình hạ tầng thiết yếu tại khu vực nông thôn được đầu tư đồng bộ. Hàng loạt tuyến đường giao thông nông thôn được nâng cấp, mở rộng; hệ thống thủy lợi được cải tạo, bảo đảm phục vụ sản xuất; điện, trường học, trạm y tế và các thiết chế văn hóa được quan tâm đầu tư. Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao, nhiều địa phương từng bước hình thành các mô hình sản xuất hiệu quả, phát huy lợi thế đặc thù của từng vùng.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính từ ngày 1/7/2025, TP Đà Nẵng hiện còn 70 xã thuộc khu vực nông thôn (không tính phường và đặc khu). Trong số này có 41 xã đạt chuẩn NTM, gồm 6 xã đạt chuẩn NTM nâng cao và 3 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Tuy nhiên, vẫn còn 29 xã chưa đạt chuẩn, trong đó 28 xã thuộc vùng đặc biệt khó khăn, chủ yếu nằm ở khu vực miền núi, nơi điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều hạn chế.

Những kết quả đạt được trong giai đoạn vừa qua không chỉ góp phần cải thiện diện mạo nông thôn mà còn tạo nền tảng quan trọng để Đà Nẵng tiếp tục triển khai chương trình xây dựng NTM trong giai đoạn mới với yêu cầu cao hơn, hướng tới phát triển nông thôn toàn diện và bền vững.

Chủ động thích ứng

Theo định hướng của Trung ương, từ năm 2026, việc công nhận xã đạt chuẩn NTM sẽ được thực hiện lại theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026-2030, không tính lũy kế như giai đoạn trước. Trên cơ sở đó, TP Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2026 có tối thiểu 8/70 xã (khoảng 11,4%) đạt chuẩn NTM theo bộ tiêu chí mới. Hiện đã có 8 xã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn trong năm 2026, chủ yếu là các địa phương có điều kiện phát triển kinh tế – xã hội thuận lợi và định hướng phát triển đô thị trong thời gian tới.

Tuy nhiên, qua rà soát thực trạng theo Bộ tiêu chí mới, nhiều địa phương cho thấy vẫn còn không ít khó khăn. So với giai đoạn trước, Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030 có nhiều yêu cầu cao hơn, đồng thời bổ sung các nội dung liên quan đến chuyển đổi số, khoa học công nghệ, môi trường và phát triển kinh tế nông thôn.

Ông Lê Văn Tình, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Ninh cho biết, qua đánh giá theo Bộ tiêu chí mới, đến nay địa phương mới đạt 2/10 tiêu chí, gồm hạ tầng kinh tế – xã hội và đào tạo nguồn nhân lực nông thôn. Còn lại 8 tiêu chí chưa đạt, gồm: Quy hoạch; phát triển kinh tế nông thôn; văn hóa, giáo dục, y tế; giảm nghèo và an sinh xã hội; khoa học công nghệ và chuyển đổi số; môi trường và cảnh quan nông thôn; xây dựng hệ thống chính trị và hành chính công; tiếp cận pháp luật và an ninh, quốc phòng.

“Trên nền tảng kết quả giai đoạn trước, địa phương chủ động rà soát, linh hoạt cách làm, từng bước hoàn thiện và nâng cao chất lượng các tiêu chí theo yêu cầu mới”, ông Lê Văn Tình cho biết.

Theo Văn phòng điều phối Nông thôn mới (Sở NN-MT TP Đà Nẵng), hiện đơn vị đang tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, đánh giá điều kiện thực tế. Những địa phương đủ điều kiện sẽ được đề xuất bổ sung vào danh sách các xã phấn đấu đạt chuẩn NTM năm 2026, nhằm hướng tới đạt và vượt mục tiêu Trung ương giao.

Trong thời gian tới, Sở NN-MT sẽ chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tham mưu UBND thành phố xây dựng Đề án cơ chế, chính sách hỗ trợ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I: 2026-2030), dự kiến trình tại kỳ họp HĐND thành phố giữa năm 2026.

Cùng với đó, Đà Nẵng sẽ triển khai Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030 theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng vùng, đồng thời rà soát, kiện toàn bộ máy tổ chức và phân công rõ trách nhiệm cho các cơ quan, đơn vị và địa phương trong quá trình triển khai chương trình. Các cơ quan chức năng cũng sẽ hướng dẫn cụ thể cơ chế quản lý, điều hành và thanh quyết toán các nguồn vốn nhằm bảo đảm minh bạch, hiệu quả và đúng quy định.

Với sự chủ động trong rà soát, điều chỉnh cách làm và chuẩn bị nguồn lực, Đà Nẵng đang từng bước xây dựng NTM theo hướng thực chất, bền vững, phù hợp với điều kiện phát triển của từng địa phương, hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống người dân và phát triển nông thôn toàn diện trong giai đoạn mới.