Bộ Tư pháp vừa công khai hồ sơ thẩm định dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định điều kiện, trình tự, thủ tục, hồ sơ xét, công nhận, công bố và thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn NTM, xã đạt NTM hiện đại và tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2026 – 2030.

Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường – cơ quan soạn thảo đã có dự thảo báo cáo cho biết về nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025 (tính đến tháng 6.2025 – trước thời điểm 1.7.2025, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp).

Đối với xã, theo kết quả tổng hợp từ báo cáo của các địa phương, tính đến tháng 6.2025, cả nước có 6.084/7.669 xã (79,3%) đã được công nhận đạt chuẩn NTM; có 2.567 xã đã được công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao; có 743 xã đã được công nhận đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng cũng đánh giá, bên cạnh những điểm tích cực cần được tiếp tục duy trì và phát huy, việc thực hiện thủ tục, quy trình xét công nhận địa phương đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2021 – 2025 còn một số bất cập, hạn chế cần được khắc phục trong giai đoạn tới:

Quy định yêu cầu nhiều biểu mẫu, tài liệu kèm theo cho từng tiêu chí, trong khi năng lực, thời gian và nhân lực ở cấp xã còn hạn chế, dẫn đến áp lực lớn trong khâu tổng hợp, hoàn thiện báo cáo.

Có nội dung phải báo cáo ở nhiều bảng, nhiều cấp khác nhau, làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện hoàn thành, dễ dẫn đến việc thiếu sót thông tin, số liệu và thiếu thống nhất về cách thức diễn đạt ở một số địa phương.

Việc công khai, lấy ý kiến trong thời gian 15 ngày đôi khi mang tính thủ tục, tỉ lệ người dân tham gia góp ý trực tiếp chưa cao.

Việc xây dựng báo cáo và lấy ý kiến sự hài lòng của người dân phần lớn vẫn theo phương thức truyền thống, chưa có hệ thống phần mềm thống nhất để cập nhật số liệu, quản lý minh chứng và khảo sát sự hài lòng bằng hình thức trực tuyến.

Việc tiếp nhận, kiểm tra, lưu trữ hồ sơ phần lớn bằng bản giấy hoặc file rời, chưa có hệ thống phần mềm chung để quản lý minh chứng, theo dõi tiến độ và kết quả thẩm tra.

Việc công nhận xã đạt chuẩn NTM, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu có các yêu cầu, mức độ đạt khác nhau, nhưng cách thức công bố quyết định đạt chuẩn về cơ bản giống nhau, chưa thể hiện rõ cấp độ chất lượng và giá trị khác biệt.

Tại một số nơi, việc tổ chức công bố còn nặng về hình thức, tập trung vào lễ nghi mà chưa gắn chặt với nhiệm vụ duy trì và nâng cao chất lượng sau công nhận. Chưa có hướng dẫn cụ thể về quy mô tổ chức và mức chi phù hợp nên giữa các địa phương có sự khác nhau về cách thức thực hiện.

Thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao và quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan và các địa phương nghiên cứu, rà soát, đề xuất, xây dựng, hoàn thiện dự thảo Quyết định quy định điều kiện, trình tự, thủ tục, hồ sơ xét, công nhận, công bố và thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn NTM, xã đạt NTM hiện đại và tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2026-2030 theo trình tự, thủ tục rút gọn.