Đồng Nai là một trong những vùng sản xuất trái cây lớn của phía Nam. Các loại cây ăn trái có chất lượng tốt, số lượng lớn đã được xuất khẩu là chuối, sầu riêng, thanh long, mít, bưởi.

Bên cạnh đó, tỉnh còn nhiều loại trái cây khác được các doanh nghiệp đánh giá là đặc sản, có thể xuất khẩu như: xoài, chôm chôm, quýt đường… Lợi thế lớn nhất là các nhà vườn đã từng bước tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, chuyên canh và gắn với yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Điều này cho thấy nông nghiệp Đồng Nai không còn dừng lại ở sản xuất nhỏ lẻ, mà đang chuyển mạnh sang mô hình sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Một điểm đáng chú ý là việc xây dựng và cấp mã số vùng trồng – “tấm vé thông hành” cho nông sản xuất khẩu. Toàn tỉnh hiện có 194 mã số vùng trồng với quy mô khoảng 14 ngàn hécta, cùng 82 cơ sở đóng gói đạt chuẩn phục vụ xuất khẩu sang các thị trường như: Trung Quốc, Mỹ, châu Âu, Australia… Đây là nền tảng quan trọng để nông sản Đồng Nai tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thời gian qua, Đồng Nai nằm trong tốp đầu cả nước về tiếp cận thị trường thế giới đưa nông – lâm sản xuất khẩu. Việc phát triển vùng trồng gắn với tiêu chuẩn xuất khẩu, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc cho thấy địa phương đã bắt đầu đi đúng “luật chơi” của thị trường quốc tế. Đây chính là yếu tố quyết định để nông sản Đồng Nai trụ vững, mở rộng thị phần ở các nước.

Thế nhưng, cơ hội luôn đi kèm thách thức vì các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và đòi hỏi quá trình sản xuất phải xanh, tuần hoàn, bền vững. Vì vậy, muốn xuất khẩu bền vững, đòi hỏi liên kết 5 nhà ngày càng phải chặt chẽ để sản phẩm đảm bảo chất lượng từ trang trại đến bàn ăn.

Một vấn đề khác cũng cần nhìn nhận là tuy rau quả của Việt Nam cũng như Đồng Nai xuất khẩu giữ được mức tăng trưởng cao nhưng còn phụ thuộc lớn vào một số thị trường. Đồng thời số lượng rau quả xuất khẩu so với sản lượng chưa nhiều. Do đó, Bộ Công Thương nhiều lần khuyến cáo, các địa phương phải đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để tăng sản lượng và khi thị trường này gặp khó khăn thì sẽ có thị trường khác thay thế.

Để tận dụng tốt cơ hội, Đồng Nai cần tiếp tục hoàn thiện chuỗi giá trị nông sản, từ sản xuất đến chế biến, bảo quản và logistics. Đặc biệt, việc đầu tư vào công nghệ sau thu hoạch, nâng cao năng lực chế biến sâu sẽ giúp giảm áp lực tiêu thụ tươi và gia tăng giá trị cho sản phẩm. Bên cạnh đó, vai trò của doanh nghiệp trong việc dẫn dắt thị trường, liên kết với nông dân cũng cần được phát huy mạnh mẽ hơn. Đồng Nai cần thu hút được một số doanh nghiệp “đầu tàu” trong xuất khẩu, chế biến nông sản đầu tư vào tỉnh để hình thành các chuỗi đủ sức cạnh tranh với thị trường quốc tế.

Gần đây, nhiều tập đoàn bán buôn, bán lẻ quốc tế đã đến Thành phố Hồ Chí Minh tìm nguồn cung nông sản, sản phẩm công nghiệp của các tỉnh, thành phía Nam để đưa vào hệ thống các cửa hàng, siêu thị, trung tâm mua sắm. Đây là cơ hội cho các doanh nghiệp ở Đồng Nai tìm đối tác liên kết để xuất khẩu rau quả tươi, chế biến. Nếu xuất khẩu được nhiều rau quả, Đồng Nai có thể thu về cả tỷ USD mỗi năm.