Chuẩn hóa sản phẩm OCOP để đưa vào giỏ quà Tết

Thị trường quà biếu dịp Tết Nguyên đán đang mở ra dư địa lớn cho nông sản trong nước. Không chỉ dừng ở nhu cầu hình thức, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc và độ tin cậy của sản phẩm. Với sản phẩm OCOP, đây là cơ hội nhưng cũng là phép thử về mức độ chuẩn hóa.

Theo ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp, thị trường nội địa, đặc biệt là dịp Tết, đang trở thành không gian tiêu thụ quan trọng cho nông sản Việt Nam. “Tôi cho rằng thị trường trong nước, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán, đang mở ra dư địa rất lớn cho nông sản Việt, trong đó có các sản phẩm OCOP”, ông nói.

Thực tế cho thấy, nhu cầu sử dụng giỏ quà Tết có nguồn gốc trong nước đang tăng, nhất là tại các đô thị và khối doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải sản phẩm OCOP nào cũng đủ điều kiện tham gia phân khúc này. Rào cản lớn nhất nằm ở sự thiếu đồng đều về chất lượng và khả năng kiểm soát sau công nhận.

Một thay đổi quan trọng của thị trường là sự dịch chuyển mạnh sang các kênh số. Ông Tiến cho rằng, xu hướng tiêu dùng hiện nay, nhất là với giới trẻ và các gia đình đô thị, đang nghiêng rõ về thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội. “Đây là điều kiện rất thuận lợi để các sản phẩm OCOP, vốn có câu chuyện, có nguồn gốc rõ ràng, tiếp cận người tiêu dùng một cách trực tiếp, hiệu quả hơn”, ông chia sẻ.

Báo cáo của Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương năm 2025 cho thấy, thương mại điện tử tăng trưởng khoảng 35%, cao hơn nhiều so với mức tăng 7-9% của bán lẻ truyền thống. Khoảng cách này phản ánh rõ sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Theo ông Tiến, nếu tổ chức tốt khâu truyền thông, quảng bá và bán hàng, các giỏ quà Tết sử dụng sản phẩm OCOP hoàn toàn có thể trở thành lựa chọn phổ biến của thị trường trong nước.

Bên cạnh việc mở rộng kênh phân phối, truy xuất nguồn gốc đang trở thành yêu cầu bắt buộc. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến xuất xứ, chứng chỉ và tính minh bạch của sản phẩm. Việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy mạnh chuyển đổi số, cấp mã QR cho từng sản phẩm được xem là nền tảng để sản phẩm OCOP bước vào các giỏ quà Tết có giá trị cao.

Cuối tháng 12/2025, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì hội nghị giới thiệunền tảng truy xuất nguồn gốc nông sản, trước mắt áp dụng cho các sản phẩm chủ lực và sau đó mở rộng sang nhiều nhóm sản phẩm khác. Theo Giám đốc Nguyễn Minh Tiến, đây là bước đi quan trọng để sản phẩm OCOP khi tiêu thụ trong nước có thể đáp ứng các tiêu chuẩn tương đương hàng xuất khẩu.

Ông nhấn mạnh, việc đưa sản phẩm OCOP vào giỏ quà Tết không chỉ là câu chuyện tiêu thụ mùa vụ. “Mỗi sản phẩm OCOP được đưa vào giỏ quà Tết không chỉ là một mặt hàng tiêu dùng đơn thuần, mà còn thể hiện trách nhiệm của người sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp đối với chất lượng, an toàn và thông tin sản phẩm”, ông bày tỏ.

Khi người tiêu dùng có thể quét mã, truy cập đầy đủ dữ liệu về vùng trồng, quy trình sản xuất, chế biến và lưu thông, niềm tin đối với sản phẩm nội địa sẽ được củng cố. Đây cũng là điều kiện để các giỏ quà Tết OCOP không chỉ cạnh tranh bằng giá, mà bằng chất lượng và giá trị gia tăng.

Tuy nhiên, các hạn chế vẫn còn rõ. Quy mô sản xuất của nhiều chủ thể OCOP nhỏ, khả năng liên kết chuỗi yếu, khó đáp ứng đơn hàng lớn trong thời gian ngắn. Nếu không có sự giám sát thường xuyên sau công nhận, chất lượng sản phẩm sẽ khó giữ ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của giỏ quà Tết OCOP.

Chính vì vậy, Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp xác định 2 hướng đột phá trong thời gian tới là truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội. “Với 2 đột phá này, sản phẩm OCOP sẽ từng bước có thêm những kênh tiêu thụ bền vững”, ông Nguyễn Minh Tiến đánh giá.