Cần mở rộng sản phẩm chủ lực được bảo hiểm nông nghiệp

Tại hội nghị lấy ý kiến về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 58 của Chính phủ về bảo hiểm nông nghiệp (BHNN) do Cục Quản lý, Giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) tổ chức vừa qua, ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở NN-MT tỉnh An Giang cho biết, triển khai Nghị định 58, thời gian qua, An Giang đã xây dựng đề án triển khai tới nông dân, phối hợp với các đơn vịbảo hiểm, các đối tượng tham gia khá đông (An Giang 32%, Kiên Giang 47% hộ nông dân tham gia). Tuy nhiên, con số này cũng chỉ dừng ở mức đó mà chưa thể mở rộng thêm.

Việc triển khai BHNN có những tồn tại hạn chế mặc dù đã có sự phối hợp giữa nhiều đơn vị như doanh nghiệp bảo hiểm, Sở NN-MT và địa phương. Dẫn chứng, ông Hiệp cho biết: Sản xuất lúa của An Giang một năm lên tới hơn 1 triệu 300 ngàn ha. Sản lượng một năm đạt trên 1,6 triệu tấn, quy mô sản xuất như vậy là rất lớn. Với chăn nuôi, đàn heo một năm khoảng 500 ngàn con. An Giang có gần 700 HTX với 45.000 thành viên.

Theo ông Hiệp, xu thế phát triển của BHNN tới đây không thể bán bảo hiểm cho nông hộ mà cần thâm nhập sâu qua kênh kinh tế tập thể, tức cần phải qua HTX. Riêng Đề án 1 triệu ha lúa ở An Giang đã tập trung được rất nhiều HTX tham gia với diện tích canh tác lúa trên 351 ngàn ha, vì vậy phải thông qua quản trị của HTX để bán bảo hiểm.

Chủ tịch, giám đốc các HTX sẽ điều hành, tuyên truyền phổ biến để nông dân, xã viên hiểu được chủ trương, chính sách BHNN. Tiếp đó, các doanh nghiệp ký kết liên doanh, bao tiêu sản phẩm với HTX sẽ đầu tư thay đổi công nghệ sản xuất…, từ đó giảm thiểu những rủi ro, chia sẻ, đồng hành với HTX. Điều này sẽ tăng độ an toàn cho BHNN.

Dự thảo sửa đổi mức hỗ trợ đối với tổ chức sản xuất nông nghiệp tham gia BHNN nâng lên 30%, cao hơn mức cũ 10% với yêu cầu có các tiêu chí về ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, sản phẩm phải đảm bảo an toàn, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí thì mới được hỗ trợ. Về nội dung này, ông Hiệp cho rằng HTX sẽ khó tiếp cận được đầy đủ điều kiện nếu không đẩy mạnh liên kết. Vì vậy nên sửa đổi nội dung này trong Dự thảo thành “đáp ứng một trong các tiêu chí…” để đối tượng tham gia BHNN được hỗ trợ.

“Phải có đòn bẩy chính sách để kinh tế tập thể phát triển. Giảm thủ tục đối với tiêu chí hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia bảo hiểm được hỗ trợ, nên gom lại thành một tiêu chí”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Ông Hiệp cũng quan tâm tới đối tượng được bảo hiểm. Cụ thể, Điều 18 Nghị định 58 có quy định về cây trồng, vật nuôi, nuôi trồng thủy sản chủ lực của địa phương, cần làm rõ chủ lực là như thế nào bởi cây trồng chính được coi là chủ lực nằm trong quyết định, kế hoạch sản xuất của mỗi địa phương, vậy diện tích bao nhiêu được coi là chủ lực?

“An Giang hiện đang phát triển nuôi cá rô phi đơn tính với diện tích vài trăm ha, chỉ sau cá tra. Như vậy có được gọi là chủ lực không? Đối tượng được bảo hiểm cần được điều chỉnh theo thời gian, bởi trong sản xuất khi sản phẩm làm ra bán được giá, nông dân sẽ mở rộng diện tích nuôi trồng, nhưng khi không được giá sẽ thu hẹp diện tích, vậy có còn là cây – con chủ lực nữa không?”, ông Hiệp băn khoăn.

Ông cũng để xuất tháo gỡ điểm nghẽn trong khâu tuyên truyền để người dân hiểu được. Người sản xuất mong chờ được bảo hiểm đề phòng rủi ro bất trắc nhưng phải được tuyên truyền, đa dạng hóa hình thức và các thành phần tham gia tuyên truyền chính sách BHNN.

Mở rộng đối tượng bảo hiểm nông nghiệp

Ông Nguyễn Hắc Hiển, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt – Chăn nuôi – Thủy sản (Sở NN-MT tỉnh Đắk Lắk) cho biết: Diện tích sản xuất nông nghiệp của tỉnh khoảng 840 ngàn ha, trong đó cây hàng năm khoảng 450 ngàn ha. Rất nhiều cây trồng chủ lực như lúa, ngô, cà phê, tiêu, cao su… thuộc tốp đầu cả nước, chiếm tới 70% giá trị ngành nông nghiệp của tỉnh. Đàn vật nuôi hiện có khoảng 22,7 triệu con gia súc gia cầm, thuộc top 10 cả nước về chăn nuôi. Lâm nghiệp có diện tích rừng trên 870 ngàn ha, thủy sản năm 2024 sản lượng trên 107 ngàn tấn. Do vậy, Đắk Lắk là thị trường lớn của BHNN, đồng thời người sản xuất cũng hi vọng được bảo hiểm để giảm bớt rủi ro.

Theo ông Hiển, trong bối cảnh hiện nay, sản xuất nông nghiệp chịu ảnh hưởng rất lớn bởi thiên tai lũ lụt, sạt lở đất, lốc xoáy, xâm nhập mặn…, bất ổn về giá cả, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi.

“Đắk Lắk có 4 cây trồng chủ lực gồm cà phê, cao su, tiêu, điều; đại gia súc có trâu, bò, lợn nhưng còn nhiều cây, con khác cũng nuôi trồng quy mô lớn. Chúng ta cần cụ thể các đối tượng được bảo hiểm, riêng đối với cây rau rất khó do thời gian trồng ngắn. Cây ngô diện tích trồng rất lớn ở Đắk Lắk bị sâu keo mùa thu, cây sắn bị bệnh khảm… nhưng lại không có tên là cây trồng chủ lực. Gia súc ngoài trâu, bò, lợn thì dê cũng là vật nuôi lớn nhưng không được bảo hiểm. Do đó đề nghị xem xét bổ sung thêm đối tượng bảo hiểm cho phù hợp”, ông Hiển kiến nghị.

Cũng theo ông Hiển, trong bảo hiểm thương mại có nhắc tới rừng. Trận bão số 13 năm 2025, rừng ở Đắk Lắk bị thiệt hại nghiêm trọng. Tỉnh đã ban bố tình trạng khẩn cấp với 34 xã bị thiệt hại. Rừng trồng là một trong những đối tượng không được BHNN. Ngoài đối tượng cây trồng, một số dịch bệnh, dịch hại cũng cần xem xét, tính đến như dịch tả lợn Châu Phi, viêm da nổi cục ở trâu bò; sâu keo mùa thu ở ngô, khảm lá sắn, bệnh trên cây sầu riêng… Do đó cần mở rộng các trường hợp được hưởng chính sách BHNN.

Ông Hiển kiến nghị thêm: Sản xuất nông nghiệp đặc thù khó khăn, quy mô nhỏ lẻ, manh mún, nhiều địa phương còn trồng xen. Ví dụ chúng ta bảo hiểm cây cà phê nhưng trong rẫy cà phê có trồng cả hồ tiêu, sầu riêng… Vậy nông dân trồng xen như vậy có được bảo hiểm hay không? Bảo hiểm hiện đang theo hướng chỉ số như lượng mưa, năng suất…, nếu đánh giá tình hình theo thiệt hại thì rất khó khăn. Cần giảm bớt quy trình thủ tục, quy trình bồi thường… để người tham gia bảo hiểm được hưởng quyền lợi bảo hiểm.