Phát triển vùng rau an toàn góp phần xây dựng Nông thôn mới hiện đại trong giai đoạn 2026-2030 tại xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An

Phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái, gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp để nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống là một trong những mục tiêu xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn 2026-2030. Để đạt được mục tiêu này việc phát triển nông nghiệp theo hướng an toàn, hiệu quả và thân thiện với môi trường được xem là một trong những giải pháp quan trọng.

Huyện Quỳnh Lưu (cũ) là một trong những vùng chuyên canh rau lớn nhất Nghệ An, với hàng nghìn ha và sản lượng hàng chục nghìn tấn/năm. Xã Quỳnh Anh là xã đồng bằng được sáp nhập từ năm xã: Minh Lương, Quỳnh Bảng, Quỳnh Đôi, Quỳnh Thanh và Quỳnh Yên thuộc vùng bãi ngang ven biển của huyện Quỳnh Lưu – là khu vực nổi tiếng với đất cát pha, thoát nước tốt, rất phù hợp trồng rau màu. Đây cũng là địa phương có truyền thống sản xuất rau màu lâu đời, có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển vùng rau an toàn trên quy mô lớn. Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất ngày càng phổ biến, tăng thu nhập trên đơn vị diện tích. Với mục tiêu phấn đấu là xã đạt chuẩn Nông thôn mới hiện đại trong năm 2026, xã Quỳnh Anh đang khai thác hiệu quả tiềm năng của vùng sản xuất rau an toàn để nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng Nông thôn mới hiện đại thành công.

Thực trạng phát triển rau an toàn tại xã Quỳnh Anh

Xã Quỳnh Anh có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất rau màu với diện tích đất cát pha, tơi xốp, khả năng thoát nước tốt. Khí hậu nhiệt đới gió mùa cho phép canh tác nhiều vụ trong năm, tạo điều kiện đa dạng hóa cây trồng. Hiện nay, sản xuất rau tại địa phương đã trở thành ngành kinh tế chủ lực với diện tích lớn và sản lượng cao. Người dân có nhiều kinh nghiệm trong việc trồng, chăm sóc rau màu và có tập quán canh tác rau hàng hóa nên việc phát triển vùng rau theo hướng an toàn theo đúng tiêu chuẩn là một thế mạnh của địa phương. Không chỉ có vậy, khả năng mở rộng nhanh mô hình “rau an toàn” là một trong những định hướng quan trọng nhằm nâng cao thu nhập cho người dân địa phương, xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững góp phần đưa xã Quỳnh Anh đạt chuẩn xã Nông thôn mới hiện đại trong năm 2026.

Những năm gần đây, nhiều mô hình hợp tác xã trên địa bàn xã Quỳnh Anh như Hợp tác xã Nông nghiệp – Diêm nghiệp Quỳnh Minh đang cho thấy hướng đi bền vững khi kết hợp trồng trọt nông sản an toàn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Hiện hợp tác xã đang mở rộng quy mô lên 5.000m² và đầu tư dây chuyền sấy khô rau, củ, quả trị giá hàng tỷ đồng, kỳ vọng tạo đầu ra ổn định cho hơn 960 thành viên đang canh tác khoảng 400 ha rau màu. Một số mô hình sản xuất rau an toàn đã được triển khai bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế tích cực. Các hộ gia đình tại địa phương lấy mục tiêu sản xuất rau an toàn là một trong những giải pháp để nâng cao thu nhập, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống; biến những mảnh ruộng khô cằn trước đây thành những cánh đồng xanh mướt, tăng giá trị cho mặt hàng rau tại địa phương, góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn, xây dựng xã Quỳnh Anh thành xã đạt chuẩn Nông thôn mới hiện đại trong giai đoạn 2026-2030.

Vùng trồng rau tại xã Quỳnh Anh (Nguồn sưu tầm)

Trong xu thế hiện nay, nông nghiệp sạch, đặc biệt là sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAp đang trở thành hướng đi tất yếu. Rau an toàn không chỉ đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Mô hình rau sạch (VietGAP) có thể đạt hàng trăm triệu đồng/ha/năm. Giá bán rau an toàn thường cao hơn 5-10% so với rau thường. Đây là động lực lớn để chuyển đổi sang sản xuất an toàn, bền vững. Năm bắt xu thế này, Hợp tác xã Nông nghiệp – Diêm nghiệp Quỳnh Minh trong năm 2025 đã được Nhà nước hỗ trợ chứng nhận VietGAP cho sản phẩm Rau ăn lá (hành lá, cải bắp, rau cải, các loại rau thơm); rau ăn quả (cà chua, đậu leo, bí xanh, bí đỏ, bầu, khổ qua, mướp hương, su su, dưa lưới, dưa hấu, ngô bắp), rau an củ (cà rốt, khoai tây); quy mô 15 ha cho 180 hộ trong Hợp tác xã. Đây là hướng đi đúng đắn và hiệu quả nhắm nâng tầm thương hiệu sản phẩm đồng thời nâng cao thu nhập cho người dân địa phương, góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn xã Quỳnh Anh ngày một hiện đại, phát triển, văn minh trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.

Vùng trồng rau tại xã Quỳnh Anh (Nguồn sưu tầm)

Thị trường tiêu thụ sản phẩm

Rau màu Quỳnh Lưu (cũ) đã có hệ thống thương lái và được tiêu thụ nhiều nơi. Nhu cầu thị trường đối với thực phẩm sạch, an toàn ngày càng tăng chính vì vậy định hướng phát triển vùng rau an toàn tại xã Quỳnh Anh là hướng đi đúng và đáp ứng nhu cầu tiêu thụ sản phẩm sạch của thị trường. Người dân trồng rau hướng đến mục tiêu “bán sản phẩm thị trường cần chứ không phải bán sản phầm mình có”. Sự chuyển hướng trong nhận thức của người dân đã làm thay đổi phương thức canh tác và buôn bán của họ. Nông dân từ sản xuất manh mún, cá thể đã chuyển sang sản xuất theo hướng tập thể, chuyên môn hóa. Sự thay đổi này góp phần làm tăng thu nhập cho người dân, bộ mặt nông thôn thay đổi và phát triển bền vững. Sản lượng rau màu của Hợp tác xã mỗi năm đạt từ 400 – 500 tấn/năm, đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và được bán trực tiếp cho các siêu thị, các cửa hàng thực phẩm sạch trong tỉnh… Nhiều hợp đồng bao tiêu sản phẩm đã được ký kết. Nếu xây dựng thương hiệu tốt, định hình được thương hiệu rau an toàn thì khả năng tiêu thụ ổn định và mở rộng thị trường của rau Quỳnh Anh là điều hoàn toàn có thể thực hiện được.

Các chính sách hỗ trợ phát triển

Trong những năm gần đây, nhiều chính sách của địa phương được ban hành để khuyến khích phát triển rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Các nguồn vốn từ trung ương được đầu tư vào việc hỗ trợ các Hợp tác xã trong công tác xây dựng chứng nhận cho các sản phẩm nông nghiệp trong đó có hợp tác xã Nông nghiệp – Diêm nghiệp Quỳnh Minh. Điều này cho thấy, việc xây dựng các vùng sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn trở thành yêu cầu tất yếu và rất được Nhà nước và chính quyền địa phương quan tâm. Đây là một lợi thế mà các vùng rau an toàn tại xá Quỳnh Anh cần nắm bắt và vận dụng để phát triển, tăng giá trị cho mặt hàng rau an toàn tại địa phương.

Xu hướng xây dựng hợp tác xã, liên kết trong sản xuất, vùng chuyên canh về cây nông nghiệp là định hướng đúng đắn và hiệu quả. Tại xã Quỳnh Anh nhiều hộ gia đình đã tham gia vào Hợp tác xã để cùng sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Chủ thể hợp tác xã là người chịu trách nhiệm trong việc bao tiêu sản phẩm, đồng thời là đầu mối để cập nhật và triển khai các chính sách hỗ trợ của Nhà nước tới các hộ dân. Các hộ dân cùng nhau đầu tư xây dựng hệ thống nhà kính, nhà lưới và áp dụng công nghệ tưới hiện đại góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu khách hàng để mở rộng thị trường cho sản phẩm rau an toàn của địa phương. Bên cạnh đó, hợp tác là cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm rau an toàn

Đồng thời, các chính sách hỗ trợ kỹ thuật được triển khai nhằm hướng dẫn nông dân áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến, sử dụng hợp lý phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng. Chính quyền địa phương cũng đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, đưa nhiều giống cây trồng có năng suất, chất lượng vào sản xuất, những loại cây trồng có lợi thế, có thị trường tiêu thụ tăng nhanh như: công nghệ tưới phun bán tự động; cơ giới hóa trong khâu làm đất, thu hoạch. Chuyển đổi số được ứng dụng mạnh vào tất cả các khâu từ sản xuất đến cung ứng, phân phối sản phẩm.

Khó khăn, thách thức

Bên cạnh những tiềm năng và thế mạnh sẵn có, việc phát triển rau an toàn tại xã Quỳnh Anh vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Sản xuất nhỏ lẻ, manh mún là một trong những khó khăn của vùng trồng rau. Diện tích rau an toàn còn phân tán, nhỏ lẻ, khó kiểm soát đồng bộ chất lượng, khó tập trung khoa học kỹ thuật để nâng cao chất lượng sản phẩm rau an toàn.

Không chỉ có vậy, việc tiêu thụ sản phẩm đầu ra cũng là vấn đề cần được giải quyết. Hiện nay, việc liên kết chuỗi doanh nghiệp – Hợp tác xã – nông dân trong tiêu thụ sản phẩm rau an toàn còn hạn chế. Sự phối hợp giữa các thành viên trong chuỗi liên kết còn chưa nhịp nhàng dẫn đến tình trạng sản phẩm rau chưa được tiêu thụ một cách rộng rãi, sản phẩm rau VietGAP đôi khi khó tiêu thụ khi thị trường dư thừa dẫn đến khả năng tiếp cận khách hàng tiềm năng trong và ngoài tỉnh còn khá khiêm tốn.

Ngoài ra, chi phí sản xuất rau an toàn còn khá cao, yêu cầu quy trình kỹ thuật canh tác an toàn nên tốn công chăm sóc, thời gian dài hơn và yêu cầu kỹ thuật cao hơn do vậy nhiều hộ nông dân còn e ngại chuyển đổi. Điều này cũng hạn chế khả năng phát triển sản xuất vùng rau an toàn tại địa phương.

Bên cạnh đó, việc sản xuất rau màu phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố thời tiết, nếu thời thiết thuận hòa thì việc sản xuất sẽ gặp nhiều thuận lợi và ngược lại. Tuy nhiên, xã Quỳnh Anh lại là khu vực dễ chịu tác động bởi mưa lớn, ngập úng đây là rủi ro rất đối với sản xuất rau an toàn. Địa phương đã từng bị hư hại hàng trăm ha rau do các cơn bão, lũ lụt hàng năm ảnh hưởng đến thu nhập, sinh kế của bà con nông dân.

Định hướng phát triển bền vững vùng rau an toàn góp phần đưa xã Quỳnh Anh thành xã đạt chuẩn Nông thôn mới hiện đại trong năm 2026

Một trong những tiêu chí để xây dựng Nông thôn mới hiện đại là có mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hoặc mô hình kinh tế xanh hoặc mô hình kinh tế tuần hoàn hiệu quả. Vì vậy, việc quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn tập trung là cần thiết. Hiện nay, nhiều hộ gia đình đã tham gia vào Hợp tác xã sản xuất, tuy nhiên số lượng còn chưa nhiều. Vì vậy, cần tập trung quy hoạch diện tích sản xuất của người dân địa phương thành mô hình sản xuất lớn tạo điều kiện thuận lợi cho quản lý và đầu tư. Khả năng đầu tư cho sản xuất tập trung theo vùng chuyên canh sẽ thuận lợi hơn từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm, thúc đẩy khả năng tiếp cận thị trường đồng thời nâng cao sinh kế cho người dân. Việc sản xuất rau an toàn trên quy mô lớn, vùng chuyên canh sẽ làm thay đổi bộ mặt nông thôn xã Quỳnh Anh và góp phần xây dựng thành công Nông thôn mới hiện đại.

Ngoài ra, để xã đạt chuẩn Nông thôn mới hiện đại thì xã đó phải có vùng nguyên liệu tập trung đối với cây trồng, vật nuôi chủ lực của xã được chứng nhận chất lượng, gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Do vậy, chính quyền xã cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất như VietGAP và GlobalGAP nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm rau. Khoa học kỹ thuật giúp tăng năng suất, kiểm soát dịch bệnh và tạo ra sản phẩm đồng đều, ổn định. Trong khi đó, VietGAP và GlobalGAP đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và giúp truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Những sản phẩm đạt tiêu chuẩn thường có giá bán cao hơn, dễ dàng tiếp cận các hệ thống siêu thị và thị trường xuất khẩu. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để xây dựng thương hiệu nông sản, tạo uy tín và sức cạnh tranh lâu dài. Tóm lại, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật gắn với tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP là hướng đi đúng đắn, góp phần phát triển nền nông nghiệp hiện đại, bền vững. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho người nông dân, khẳng định vị thế nông sản xã Quỳnh Anh trên thị trường trong và ngoài tỉnh góp phần đưa xã Quỳnh Anh thành xã đạt chuẩn Nông thôn mới hiện đại trong năm 2026.

Với mục tiêu đạt chuẩn xã Nông thôn mới hiện đại, Quỳnh Anh cần có hợp tác xã hoạt động hiệu quả. Do đó, việc phát triển các Hợp tác xã nông nghiệp là giải pháp quan trọng để tổ chức sản xuất hiệu quả và bền vững. Thông qua hợp tác xã, nông dân có thể liên kết lại, áp dụng kỹ thuật đồng bộ và giảm chi phí sản xuất. Liên kết sản cần phải được đẩy mạnh, kinh tế hợp tác phát triển, thu hút được nhiều thành viên tham gia. Đồng thời, việc tăng cường liên kết với doanh nghiệp giúp đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản. Các doanh nghiệp có thể hỗ trợ về giống, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, người nông dân yên tâm sản xuất, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”. Đây là hướng đi cần thiết để nâng cao giá trị của sản phẩm, thu nhập của người dân và sức cạnh tranh của nông nghiệp địa phương.

Bên cạnh đó, xã Quỳnh Anh cần xây dựng thương hiệu cho rau an toàn của địa phương giúp nâng cao uy tín và giá trị sản phẩm trên thị trường. Cần chú trọng đăng ký nhãn hiệu, bao bì rõ ràng và truy xuất nguồn gốc minh bạch. Nâng cao nhận thức của người sản xuất về xây dựng thương hiệu, đáp ứng với sự phát triển của thị trường. Đồng thời, đẩy mạnh quảng bá qua các kênh truyền thông, hội chợ và nền tảng số. Việc liên kết với siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch cũng giúp mở rộng đầu ra ổn định. Nhờ đó, sản phẩm dễ tiếp cận người tiêu dùng và tạo niềm tin lâu dài, nhận được sự tín nhiệm cao của các thị trường khó tính. Sản phẩm càng đáp ứng được yêu cầu của thị tường thì thu nhập của người sản xuất càng tăng lên. Đây cũng là một giải pháp quan trọng để phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần xây dựng Nông thôn mới hiện đại thành công tại xã Quỳnh Anh trong năm 2026.

Phát triển vùng rau an toàn là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế của xã Quỳnh Anh. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và định hướng để xây dựng Nông thôn mới hiện đại trong 2026-2030. Trong thời gian tới, với sự quan tâm của chính quyền địa phương và sự tham gia tích cực của người dân, việc phát triển vùng chuyên canh rau an toàn tại xã Quỳnh Anh sẽ có nhiều cơ hội phát triển mạnh mẽ, góp phần đưa địa phương trở thành vùng sản xuất nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh đồng thời hoàn thành mục tiêu đạt xã Nông thôn mới hiện đại trong năm 2026 của xã Quỳnh Anh. Với định hướng đúng đắn của chính quyền cùng với sự đồng thuận của nhân dân, tin chắc rằng trong thời gian tới xã Quỳnh Anh sẽ là một điểm sáng về xây dựng Nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026-2030 của tỉnh Nghệ An.

Nguồn: Mai Oanh (Chi cục KTHT&PTNT)