Cơn bão giá dầu “đè nặng” vai ngư dân

Giá dầu tăng cao như một cú đánh trực diện vào nghề biển vốn đã nhiều bấp bênh. Trước đây, mỗi chuyến đi còn có thể tính toán “lời ít lãi nhiều”, thì nay, không ít chủ tàu lắc đầu: ra khơi chưa chắc đã đủ bù chi phí.

Không khí ở các cảng cá vì thế cũng trầm lắng hơn hẳn. Tại cảng Lạch Cớn, thay vì cảnh ghe tàu tấp nập, người mua kẻ bán rộn ràng, giờ chỉ còn lác đác vài người trên thuyền kiểm tra máy móc. Gương mặt ai cũng phảng phất sự lo toan.

Anh Lê Bá Kiên, chủ một tàu cá công suất lớn, đứng trên boong nhìn ra biển, giọng đầy trăn trở. Con tàu dài hơn 20 mét của anh mỗi chuyến đi “ngốn” khoảng 5.000 lít dầu. Trước Tết, giá còn ở mức hơn 18.000 đồng/lít, giờ tăng gần gấp đôi. Chỉ riêng tiền nhiên liệu đã là một khoản khổng lồ, chưa kể chi phí hậu cần, nhân công. “Cứ thế này thì không biết cầm cự được bao lâu nữa. Để yên tâm vươn khơi bám biển và mỗi chuyến ra khơi đều có thu nhập, chúng tôi mong giá xăng dầu sớm được ổn định. Vì vậy, chúng tôi hy vọng Nhà nước sớm có những chính sách hỗ trợ thiết thực để ngư dân yên tâm bám biển”, anh Kiên cho hay.

Một trong những người gắn bó với nghề biển lâu năm là ông Trần Văn Lượng (sinh năm 1970, quê Quảng Ngãi), người đã có hơn 20 năm gắn bó với nghề biển. Tìm hiểu mới biết, vào thời kỳ làm ăn thuận lợi, ông từng sở hữu 2 tàu khai thác thủy sản quy mô lớn. Thế nhưng, không may một chiếc đã gặp sự cố nghiêm trọng và bị cháy hoàn toàn tại khu vực Bạch Long Vỹ vào tháng 5/2022. Trước tình hình khó khăn, ông Lượng cùng gia đình quyết định bán nốt chiếc tàu còn lại.

Thiếu việc làm, 2 năm trở lại ông cùng một số anh em thân thiết ra ngoài này làm thuê cho bà Nguyễn Thị Tiết ở Cửa Hội, người từng là bạn hàng quen thuộc trước kia.

Ông chia sẻ, bản thân đã làm nghề biển rất lâu, chứng kiến tình hình ngày càng đi xuống, nhưng chưa năm nào khó khăn như hiện tại. Sản lượng đánh bắt giảm sút, trong khi hải sản đưa vào bờ lại rớt giá. Giá nhiên liệu tăng cao khiến việc ra khơi gần như không còn hiệu quả.

Ông kể, chuyến đi biển dịp ra tết vừa rồi, khi giá xăng dầu tăng lên nhưng chưa đến mức gấp đôi như hiện nay mà chuyến đó cũng đã tiêu tốn 7,7 triệu đồng tiền dầu nhưng tổng giá trị hải sản đánh bắt được chỉ khoảng 7 triệu đồng, tức là chủ tàu đã lỗ 700.000 đồng mỗi chuyến, chưa tính các chi phí khác như nhân công hay đá lạnh… Trước đây, khi tàu thuyền hoạt động ổn định, mỗi lao động có thể nhận khoảng 12 triệu đồng/tháng, nhưng với tình hình hiện nay thì rất khó duy trì mức thu nhập này.

Theo ông Lượng, không chỉ riêng khu vực này, nhiều địa phương khác cũng đang gặp khó khăn trong ngành ngư nghiệp. Qua trao đổi với bạn bè, người thân ở Đà Nẵng, Nam Định hay ngay tại Quảng Ngãi quê ông, số lượng tàu cá hoạt động thường xuyên hiện nay cũng không còn nhiều.

Không chỉ giá dầu tăng, đầu ra cho hải sản cũng chẳng khá hơn. Nhiều ngư dân cho biết giá bán hiện tại không tăng theo chi phí, thậm chí một số loại còn giảm. Thương lái cũng phải tính toán lại vì chi phí vận chuyển đội lên, nên họ ép giá hoặc giảm thu mua.

Bà Lê Thị Loan, người đã gần 20 năm buôn cá ở phường Tân Mai, lắc đầu ngao ngán. Bà nhớ lại cảnh trước đây mỗi khi tàu cập bến là cảng cá rộn ràng, người cân cá, kẻ bốc hàng, xe tải nối đuôi nhau chờ chở đi còn bây giờ thì vắng vẻ hẳn. “Có khi thương lái quen còn chẳng đến nữa, họ bảo mua về bán cũng chỉ đủ chi phí”, bà Loan cho hay.

Ghi nhận đến cuối năm 2025 toàn tỉnh Nghệ An sở hữu trên 1.000 tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên, nhiều phương tiện được trang bị hệ thống thiết bị, công nghệ đa năng (tời kéo, máy dò cá, rạn nhân tạo…) nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm áp lực lên nguồn lợi trên biển. Nhưng trong bối cảnh hiện tại, không ít chủ tàu vẫn chọn cách neo thuyền ở bến.