Nông thôn mới Quảng Trị: Tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và khát vọng phát triển bền vững

Nông thôn mới Quảng Trị giữ nhịp tăng trưởng, nâng tầm kinh tế nông nghiệp

Trong năm qua, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản của Quảng Trị tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định với tốc độ ước đạt 2,9%. Tổng sản lượng lương thực giữ vững ở mức xấp xỉ 60 vạn tấn, đảm bảo an ninh lương thực và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế nông thôn.

Đáng chú ý, lĩnh vực lâm nghiệp tiếp tục khẳng định vị thế là “niềm tự hào” của địa phương khi tỷ lệ che phủ rừng đạt 61,47%. Diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững (FSC/PEFC) không ngừng mở rộng, mở ra cơ hội đưa sản phẩm gỗ và lâm sản Quảng Trị tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong xây dựng nông thôn mới, toàn tỉnh hiện có 56,5% số xã đạt chuẩn (39/69 xã sau sáp nhập). Đây là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực đồng bộ của cả hệ thống chính trị trong nâng cao đời sống người dân, hoàn thiện hạ tầng và phát triển kinh tế nông thôn.

Không chỉ phát triển sản xuất, Quảng Trị còn thể hiện trách nhiệm cao trong quản lý nghề cá. Với hơn 99% tàu cá xa bờ được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, địa phương đang tích cực thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).

Những nỗ lực này không chỉ hướng tới mục tiêu gỡ “thẻ vàng” mà còn bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đảm bảo sinh kế lâu dài cho ngư dân, góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững ở khu vực ven biển.

Một trong những dấu ấn nổi bật của Quảng Trị là bước tiến mạnh mẽ trong chuyển đổi số nông nghiệp và quản lý tài nguyên. Hệ thống bản đồ số đa lớp được xây dựng và vận hành, tích hợp dữ liệu từ đất đai, lâm nghiệp đến thủy lợi và khoáng sản.

Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp tối ưu hóa quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát tài nguyên rừng. Các camera AI tại những khu vực trọng điểm đã trở thành “mắt thần”, giúp phát hiện sớm nguy cơ cháy rừng, giảm thiểu thiệt hại.

Song song đó, chiến dịch “90 ngày làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia” của tỉnh này đã xuất sắc xếp thứ 2 toàn quốc. Tỷ lệ thu gom chất thải rắn đô thị và chất thải nguy hại duy trì trên 98%, thể hiện rõ định hướng phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, không đánh đổi sinh thái lấy tăng trưởng.

Hướng tới “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị Trần Quốc Tuấn, năm 2026 sẽ là năm bản lề để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển mới. Ngành xác định chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy giá trị và hiệu quả làm trung tâm.

Mục tiêu đặt ra là đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 3%, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm chủ lực như cà phê Khe Sanh, hồ tiêu, gỗ rừng trồng và dược liệu. Tuy nhiên, thay vì chạy theo sản lượng, tỉnh ưu tiên phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính.

Đáng chú ý, thị trường tín chỉ các-bon rừng được xác định là hướng đi mới, mở ra nguồn thu tiềm năng, góp phần nâng cao giá trị rừng và thu nhập cho người dân.

Bên cạnh phát triển kinh tế, Quảng Trị đặc biệt chú trọng đến an sinh xã hội. Mỗi năm, tỉnh đặt mục tiêu giảm từ 3.500–4.000 hộ nghèo, gắn với các chương trình nước sạch nông thôn, xóa nhà tạm và đào tạo nghề cho lao động, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc triển khai hiệu quả Luật Đất đai 2024 và các chính sách liên quan cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm đảm bảo quyền lợi người dân, tạo nền tảng cho phát triển nông thôn bền vững.

Với nền tảng từ chuyển đổi số, kinh tế xanh và sự đồng thuận của người dân, ngành nông nghiệp Quảng Trị đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Không chỉ là “bệ đỡ” của nền kinh tế, khu vực nông thôn đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới.