Kinh tế hợp tác trở thành động lực phát triển vùng nông thôn, miền núi

Sau khi Nghệ An triển khai Quyết định 1958/QĐ-UBND về tiếp tục đổi mới và phát triển hợp tác xã, kinh tế tập thể của tỉnh đã có bước tiến khá rõ. Không chỉ trong nông nghiệp, các hợp tác xã còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực như dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp hay du lịch, những ngành vốn có nhiều tiềm năng ở địa phương.

Điểm đáng chú ý là sự xuất hiện ngày càng nhiều của các hợp tác xã kiểu mới. Thay vì sản xuất nhỏ lẻ như trước, nhiều đơn vị đã bắt đầu liên kết theo chuỗi giá trị, áp dụng kỹ thuật mới, thậm chí đưa công nghệ cao vào sản xuất. Nhờ vậy, sản phẩm không chỉ tăng về sản lượng mà còn dần xây dựng được thương hiệu, góp phần vào chương trình xây dựng nông thôn mới.

Theo thống kê của tỉnh, trong 5 năm qua Nghệ An đã thành lập thêm 200 hợp tác xã, trong đó phần lớn là hợp tác xã nông nghiệp. Đến năm 2025, tất cả xã, phường trong tỉnh đều có ít nhất một hợp tác xã hoạt động. Khu vực này hiện thu hút hơn 268.000 lao động nông thôn, với mức thu nhập bình quân khoảng 5,5 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh sản xuất, việc tìm đầu ra cho sản phẩm cũng được tỉnh đặc biệt quan tâm. Trong những năm gần đây, Nghệ An đã tổ chức 43 hoạt động xúc tiến thương mại, từ hội nghị kết nối, hội chợ xanh, phiên chợ quê cho đến các sự kiện quảng bá ở ngoài tỉnh. Những dịp này giúp các hợp tác xã, tổ hợp tác và làng nghề có cơ hội gặp gỡ đối tác, học hỏi cách làm mới và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Nhờ đó, nhiều sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương đã được giới thiệu rộng rãi hơn, thậm chí tìm được đối tác tiêu thụ lâu dài. Một số hợp tác xã bước đầu đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo thêm thu nhập cho người dân.

Cách thực hiện xúc tiến thương mại cũng dần thay đổi. Việc quảng bá sản phẩm không chỉ dừng ở hội chợ truyền thống mà còn gắn với chuyển đổi số: đưa hàng hóa lên các sàn thương mại điện tử, kết nối với chuỗi siêu thị lớn. Đây được xem là hướng đi giúp sản phẩm của hợp tác xã tiếp cận thị trường rộng hơn và cạnh tranh tốt hơn.

Song song với đó, tỉnh Nghệ An cũng hỗ trợ nâng cao chất lượng hoạt động của các hợp tác xã. Đã có 91 hợp tác xã kiểu mới được xây dựng theo hướng gắn với chuỗi giá trị, 9 hợp tác xã phát triển cửa hàng nông sản sạch và 5 hợp tác xã được hỗ trợ đầu tư hạ tầng sản xuất. Đến nay, hơn 61% hợp tác xã được đánh giá hoạt động hiệu quả; trong đó có 278 hợp tác xã đã tham gia liên kết sản xuất theo chuỗi.

Tại hội nghị tổng kết giai đoạn vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ đánh giá, kinh tế hợp tác đã và đang đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, nhất là ở vùng nông thôn, miền núi. Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục khuyến khích phát triển đa dạng các loại hình hợp tác xã, ưu tiên những mô hình gắn với chuỗi giá trị, sản xuất xanh, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số.

Cùng với đó là các giải pháp đào tạo đội ngũ quản lý hợp tác xã chuyên nghiệp hơn, hoàn thiện chính sách hỗ trợ vốn, đất đai và khoa học – công nghệ. Phát triển kinh tế hợp tác được xác định là nhiệm vụ lâu dài, gắn với trách nhiệm của chính quyền các cấp.

Dù vậy, thực tế cho thấy kinh tế hợp tác vẫn còn không ít khó khăn. Quy mô vẫn còn nhỏ, việc ứng dụng công nghệ hay chuyển đổi số chưa đồng đều, khả năng tiếp cận nguồn vốn và đất sản xuất vẫn là bài toán nan giải. Đây cũng chính là những nút thắt mà Nghệ An sẽ phải tháo gỡ trong thời gian tới nếu muốn kinh tế hợp tác phát triển thực chất và bền vững hơn.

Hiệu quả hoạt động của kinh tế hợp tác đang góp phần quan trọng vào lộ trình phát triển chung của tỉnh Nghệ An. Theo đó, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có ít nhất 65% số xã (tương đương 77 xã, bao gồm 2 xã nhóm 1; 55 xã nhóm 2; 20 xã nhóm 3) đạt chuẩn NTM; có 10% số xã (tương đương 8 xã) đạt chuẩn NTM được cộng nhận đạt chuẩn NTM hiện đại; tỷ lệ nghèo đa chiều ở xã nghèo giảm ít nhất 3%/năm; 100% số xã nghèo thoát khỏi tình trạng nghèo; thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng ít nhất 2 lần so với năm 2020.