Văn hóa đã và đang trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần thúc đẩy các địa phương phát triển kinh tế nông thôn, tạo động lực mới đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Nhận thức rõ văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực quan trọng trong xây dựng NTM, cấp ủy, chính quyền xã Thạch Quảng đã tăng cường tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện phong trào“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, gắn với các tiêu chí NTM, đặc biệt là tiêu chí liên quan tới cơ sở vật chất văn hóa và văn hóa. Mặc dù là xã vùng khó, đời sống của bà con còn nhiều vất vả nhưng người dân xã Thạch Quảng vẫn gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc được triển khai hiệu quả thông qua việc phục dựng các lễ hội truyền thống; các lễ hội gắn với quảng bá du lịch cộng đồng, giới thiệu nét đẹp văn hóa truyền thống và sản phẩm địa phương. Để gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xã Thạch Quảng đã và đang tích cực vận động các nghệ nhân khôi phục, dàn dựng các làn điệu dân ca, dân vũ cho các đội văn nghệ để phục vụ nhu cầu khách du lịch, quảng bá bản sắc văn hóa dân tộc. Khuyến khích các hộ dân có điều kiện kinh tế mạnh dạn đầu tư phát triển du lịch gắn với gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Tăng cường quảng bá tiềm năng, thế mạnh của địa phương, thu hút đầu tư phát triển du lịch. Đặc biệt, người dân trong xã vẫn giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống, hầu hết các hộ gia đình đều có khung dệt tạo nên những sản phẩm thổ cẩm, như: Váy áo, đệm ngồi, khăn, tấm trải bàn… và nghề làm đũa bương – những nét văn hóa được người dân gìn giữ qua bao thế hệ, mỗi sản phẩm đều chứa đựng tình yêu, sự khéo léo và tinh thần dân tộc… Ngoài ra, việc lưu giữ những nét văn hóa, văn nghệ truyền thống cũng được quan tâm. Đến nay, hầu hết các trò chơi, trò diễn dân gian vẫn được người dân lưu giữ, như hát sắc bùa, đánh cồng chiêng, kéo co, đánh mảng… được người dân tham gia thi đấu, biểu diễn ở các ngày lễ, Tết, đón nhận làng văn hóa, cơ quan văn hóa. Bên cạnh đó, người dân xã luôn có ý thức gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống. Hiện nay, xã Thạch Quảng còn lưu giữ được khoảng 650 ngôi nhà sàn truyền thống tập trung chủ yếu ở 2 thôn Thành Nội và Đăng Thượng. Ông Bùi Văn Năng, chuyên viên Phòng Văn hóa – Xã hội xã, cho biết: ở 2 thôn có khá đông đồng bào dân tộc Mường sinh sống, do đó xã đặc biệt quan tâm đến việc tuyên truyền, vận động bà con gìn giữ và xây dựng nhà sàn truyền thống để bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Bên cạnh đó, xã cũng khuyến khích bà con bảo tồn những nếp nhà sàn của người Mường gắn với khai thác du dịch sinh thái, du lịch cộng đồng tại địa phương, gắn liền với đó là gìn giữ các hoạt động văn nghệ, đánh cồng chiêng, dệt thổ cẩm để phục vụ du khách đến tham quan, trải nghiệm. Hiện nay, tỷ lệ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa” của xã đạt hơn 86%, tỉ lệ thôn đạt danh hiệu Thôn văn hóa ước đạt 95%; 100% cơ quan đơn vị trường học đạt Cơ quan văn hóa, thu nhập bình quân đạt 48,1 triệu đồng/người/năm…
Xác định văn hóa là mục tiêu, động lực cho xây dựng NTM, nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân, xã Thạch Quảng đã chú trọng đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa – thể thao, qua đó phát huy sức mạnh của cộng đồng dân cư chung sức xây dựng địa phương ngày càng giàu đẹp, văn minh. Hằng năm, UBND xã Thạch Quảng tiến hành kiểm tra, rà soát đánh giá chính xác thực trạng các thiết chế văn hóa và xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn vốn hỗ trợ các thôn xây dựng Nhà văn hóa, trang thiết bị, khuôn viên. Với phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, trong quá trình triển khai thực hiện xây dựng các thiết chế văn hóa cơ sở, xã đã tích cực vận động các hộ dân góp công sức xây dựng, nâng cấp, sửa chữa các thiết chế văn hóa. Đồng thời, chỉ đạo các thôn thành lập ban giám sát cộng đồng và công khai, minh bạch công tác thu, chi các khoản đóng góp của Nhân dân cũng như kinh phí được Nhà nước hỗ trợ. Theo thống kê của UBND xã, từ năm 2022 đến nay, xã đã nâng cấp, sửa chữa khuôn viên, tường rào nhiều Nhà văn hóa, xây dựng mới được 6 Nhà văn hóa. Hiện nay, xã có 22/22 thôn có nhà văn hóa được trang bị đầy đủ trang thiết bị phục vụ sinh hoạt của Nhân dân. Phát huy những kết quả đạt được, xã sẽ tiếp tục huy động nguồn lực trong Nhân dân để cải tạo, sửa chữa Nhà văn hóa, mở rộng khuôn viên, mua sắm thêm các thiết bị tập luyện thể dục – thể thao đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân.
Ông Nguyễn Văn Viện, người dân thôn Tượng Phong, xã Thạch Quảng chia sẻ: “Từ ngày có Nhà văn hóa mới, người dân rất phấn khởi, buổi sáng người cao tuổi tập dưỡng sinh, buổi chiều tập bóng chuyền hơi, cầu lông, buổi tối thì tập văn nghệ. Không chỉ vậy, các cháu học sinh cũng tích cực ra Nhà văn hóa để chơi cầu trượt, xích đu. Từ đó, giúp mọi người rèn luyện sức khỏe và ngày càng xích lại gần nhau hơn”.
Phát huy những kết quả đạt được, Thạch Quảng tiếp tục tăng cường quản lý nhà nước đối với việc sưu tầm, bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Thực hiện lồng ghép các chương trình, dự án phát triển văn hóa với chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Quan tâm đến công tác bồi dưỡng, đào tạo cán bộ văn hóa; hỗ trợ các địa phương xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị văn hóa. Động viên, khuyến khích nghệ nhân, những người am hiểu văn hóa truyền thống tích cực tham gia trao truyền những giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ. Chỉ đạo các trường học đưa công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số, các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, lồng ghép trong các môn khoa học xã hội nhằm giáo dục học sinh thêm yêu giá trị văn hóa của dân tộc mình. Chú trọng gắn kết giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế với bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống của các dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân.
Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc, gắn với phong trào xây dựng NTM ở xã Thạch Quảng đã góp phần tích cực trong phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao mức sống cho người dân.
Nguồn: vanhoanghethuat.vn (Việt Hằng st)



















