Ðặt mục tiêu cao trong xây dựng nông thôn mới

Chương trìnhxây dựng nông thôn mới(NTM) bước vào giai đoạn 2026-2030 tiếp tục được hoàn thiện theo hướng nâng cao chất lượng, tập trung vào phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số trong nông nghiệp, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân nông thôn.

Tuyến đường sáng, xanh, sạch, đẹp tại xã Xuân Thành. Ảnh: Bình Nguyên

Bộ tiêu chí NTM quốc gia giai đoạn 2026-2030 có nhiều chỉ tiêu ban hành mới so với giai đoạn trước, một số chỉ tiêu yêu cầu mức độ cao hơn. Sau sáp nhập, chương trình xây dựng NTM của Đồng Nai đối mặt với nhiều thách thức nhưng tỉnh vẫn đặt mục tiêu cao trong xây dựng NTM, NTM hiện đại.

Nhiều thách thức mới

Bộ tiêu chí NTM quốc gia giai đoạn 2026-2030 có 7 chỉ tiêu ban hành mới so với giai đoạn trước đây. Bên cạnh đó, một số chỉ tiêu yêu cầu mức độ cao so với giai đoạn 2021-2025 như: tốc độ tăng thu nhập người dân nông thôn đạt từ 9,5-12%/năm (bình quân giai đoạn 2021-2025 khoảng 7-8%/năm); có mô hình thôn thông minh; vùng sản xuất nông nghiệp tập trung ứng dụng đồng bộ tiến bộ khoa học – kỹ thuật và được chứng nhận an toàn thực phẩm…

Sau sáp nhập, chương trình xây dựng NTM của tỉnh Đồng Nai đối mặt với nhiều thách thức như: mạng lưới giao thông nông thôn dài, khối lượng lớn, trong khi đó, vốn ngân sách còn hạn chế, việc bố trí còn chậm, nhất là nguồn vốn bố trí cho công tác duy tu, bảo dưỡng công trình sau đầu tư. Việc huy động nguồn đóng góp của người dân ở một số nơi còn hạn chế, ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư; thực hiện sáng, xanh, sạch, đẹp.

Trong đó, nhiều tiêu chí khó thực hiện. Cụ thể, tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ nước sạch tập trung khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh đạt gần 43,5%. Tuy nhiên, qua rà soát sơ bộ, toàn tỉnh có 21 xã nhóm 2 chưa đạt tiêu chí, trong đó nhiều xã có tỷ lệ hộ sử dụng nước từ công trình cấp nước tập trung rất thấp hoặc chưa sử dụng. Trong khi theo dự thảo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đối với các xã nhóm 2, tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước đạt tối thiểu 40%, đối với xã nhóm 1 đạt trên 60%.

Tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh mới đạt 78,8%, trong đó tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn các xã (khu vực nông thôn) là 73%. Tuy nhiên, hiện nay chất thải rắn sinh hoạt của các xã khu vực phía Bắc của tỉnh Đồng Nai chỉ có các xã Đồng Phú, Đồng Tâm, Thuận Lợi, Tân Lợi và Minh Đức có chất thải rắn sinh hoạt được thu gom và đưa đi xử lý. Các xã còn lại chưa được thu gom và xử lý theo quy định; người dân chủ yếu tự xử lý, chất thải rắn sinh hoạt được thu gom đưa về bãi rác tạm chưa được xử lý; việc thực hiện phân loại rác tại nguồn chưa triển khai trên địa bàn các xã.

Một số tuyến đường đã đăng ký hỗ trợ xi măng theo cơ chế đặc thù, tuy nhiên, không triển khai thực hiện do chưa đảm bảo kinh phí đối ứng của người dân theo quy định. Một số địa phương chưa cân đối đảm bảo kế hoạch vốn từ ngân sách để đầu tư các công trình theo cơ chế đặc thù.

Năm 2026, Ðồng Nai phấn đấu có 5 xã đạt chuẩn NTM gồm: xã Dầu Giây hiện có 38/47 chỉ tiêu đạt, Ðịnh Quán có 42/47 chỉ tiêu đạt, Phú Vinh có 41/47 chỉ tiêu đạt, Cẩm Mỹ có 45/47 chỉ tiêu đạt. Ðặc biệt là xã Xuân Lộc đã có 47/47 chỉ tiêu đạt.

Ðặt mục tiêu cao

Căn cứ trên Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2026-2030, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thiện Dự thảo Quyết định phê duyệt danh sách xã nhóm 1, nhóm 2 và nhóm 3 thực hiện xây dựng NTM giai đoạn 2026-2030. Trong đó, xã nhóm 1 có 28 xã, xã nhóm 2 có 32 xã, xã nhóm 3 có 12 xã.

Việc phân chia xã NTM thành 3 nhóm căn cứ vào điều kiện phát triển, địa hình và định hướng quy hoạch. Cụ thể, nhóm 1 là các xã vùng cao, bãi ngang, xã nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhóm 2 là các xã vùng nông nghiệp có tỷ lệ đất canh tác lớn. Nhóm 3 là các xã nằm trong vùng quy hoạch phát triển đô thị, tiếp giáp phường, mật độ dân số cao. Cách phân chia này căn cứ trên thực tế, giúp địa phương linh hoạt áp dụng, tránh rập khuôn, cứng nhắc.

Theo Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, toàn tỉnh phấn đấu có 70% số xã hoàn thành NTM, trong đó 10% xã NTM hiện đại; tương ứng toàn tỉnh có ít nhất 50 xã NTM, 5 xã NTM hiện đại.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu cao hơn so với nghị quyết đề ra. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thị Ánh Tuyết, mục tiêu xây dựng NTM giai đoạn 2026-2030, đến năm 2030, toàn tỉnh hoàn thành mục tiêu 100% xã đạt chuẩn NTM; phấn đấu có 10 xã NTM hiện đại. Cụ thể, năm 2026, toàn tỉnh phấn đấu có 5 xã đạt chuẩn NTM; năm 2027 có thêm 11 xã đạt chuẩn NTM; năm 2028 có thêm 22 xã đạt chuẩn NTM; năm 2029 có thêm 16 xã và có thêm 18 xã đạt vào năm 2030. Về xây dựng xã NTM hiện đại, năm 2027, toàn tỉnh phấn đấu có 1 xã đạt NTM hiện đại đầu tiên và đến năm 2030, toàn tỉnh có 10 xã NTM hiện đại.

Tại cuộc họp giao ban nông nghiệp, nông thôn tỉnh Đồng Nai quý 1-2026 vừa diễn ra, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng nhấn mạnh: Tỉnh sẽ ưu tiên các nguồn lực cho 5 xã phấn đấu đạt chuẩn NTM trong năm 2026. Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tiếp tục được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và xuyên suốt cả giai đoạn 2026-2030. Các địa phương cần xây dựng lộ trình cụ thể theo từng năm để tập trung nguồn lực đầu tư. Đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường kiện toàn lại Ban Chỉ đạo xây dựng NTM và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2030. Các sở, ngành là thành viên trong Ban Chỉ đạo xây dựng NTM và giảm nghèo bền vững rà soát các tiêu chí nhằm sớm ban hành bộ tiêu chí trong giai đoạn mới. Các sở, ngành tiếp tục hỗ trợ các địa phương trong thực hiện các tiêu chí, để các địa phương đạt các chỉ tiêu chưa đạt.

Nguồn tin: baodongnai.com.vn (Nguyễn Nhung st)