Động lực xây dựng nông thôn mới từ những vùng đất trù phú ở An Giang

Bứt phá từ tư duy sản xuất

“Chúng tôi kinh doanh các loại gạo chất lượng cao, hiện có 5 sản phẩm OCOP cung cấp cho hệ thống siêu thị trong cả nước, bình quân hàng tháng bán được 100 – 120 tấn”, ông Kim Dương Liễu, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Nông sản hữu cơ Rạch Giá, chia sẻ tại một hội thảo xúc tiến thương mại nông sản gần đây.

Ông Dương Liễu cho biết, HTX xác định đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử là hướng đi tất yếu để không bị tụt hậu trong kỷ nguyên số.

Những bước đi mạnh dạn như của HTX Rạch Giá cho thấy, kinh tế hợp tác ở An Giang đã chuyển mình rõ rệt – không chỉ dừng ở sản xuất mà còn bước sang lĩnh vực thương mại hóa, số hóa.

Các loại cây trồng kinh tế cao giúp nâng cao thu nhập cho nông dân, HTX ở An Giang.

Được biết, hàng năm ngành công thương tỉnh An Giang đều phối hợp với các sở, ngành liên quan để đào tạo, hỗ trợ kỹ năng số, giúp doanh nghiệp và HTX đưa sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử miễn phí. Sau thời gian vận hành hiệu quả, doanh nghiệp tự đóng góp để duy trì, hình thành vòng tuần hoàn phát triển bền vững.

Cùng với đó, tỉnh chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất theo mô hình cacbon thấp, đầu tư máy móc, dây chuyền, bao bì đạt chuẩn để hướng tới thị trường quốc tế. Nhờ vậy, sản phẩm OCOP của An Giang đã có bước tiến vượt bậc, hiện có 582 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên, nhiều sản phẩm vươn ra thị trường nước ngoài.

Mỗi năm, tỉnh dành khoảng 300 triệu đồng để đưa sản phẩm OCOP lên nền tảng số, đồng thời hỗ trợ 35 triệu đồng/sản phẩm về bao bì, mã vạch, kiểm nghiệm chất lượng.

Những chính sách này không chỉ giúp nông dân mở rộng đầu ra mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp nông thôn, đúng định hướng xây dựng nông thôn mới nâng cao mà An Giang đang hướng tới.

Những mô hình điểm trong nông thôn mới

Giữa mênh mang dòng sông Tiền, Cù Lao Giêng là vùng đất trù phú được thiên nhiên ưu đãi với khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ. Những năm gần đây, xã trở thành điểm sáng của An Giang trong phát triển cây ăn trái chất lượng cao, đặc biệt là xoài.

Năm 2025, sản lượng xoài toàn xã đạt hơn 75.000 tấn, lợi nhuận trung bình 100 – 220 triệu đồng/ha, mở ra cơ hội lớn cho người dân. Đằng sau thành công ấy là dấu ấn đậm nét của các HTX.

Hiện xã có 3 HTX hoạt động trong lĩnh vực cây ăn trái – gồm HTX GAP Cù Lao Giêng, HTX trái cây GAP Chợ Mới và HTX Cồn Én. Trong đó, sản phẩm xoài tượng da xanh và xoài cát hạt lép (HTX GAP Cù Lao Giêng) cùng xoài ba màu (HTX GAP Chợ Mới) đã đạt chuẩn OCOP, được người tiêu dùng cả trong và ngoài nước ưa chuộng.

Ông Nguyễn Minh Hiền, Giám đốc HTX GAP Cù Lao Giêng, chia sẻ: “Từ một hội quán nhỏ của vài chục nông dân, chúng tôi quyết tâm thành lập HTX để tháo gỡ đầu ra cho trái xoài, đặc biệt trong thời điểm dịch COVID-19 khiến thị trường Trung Quốc đóng cửa”.

Hiện HTX có 51 thành viên chính thức, 243 thành viên liên kết, liên kết xuất khẩu hơn 2.000 tấn xoài/năm, trong đó xoài tượng xanh chiếm hơn 80%.

Từ mô hình điểm Cù Lao Giêng, bài học về liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng công nghệ chế biến đã lan tỏa sang nhiều vùng trồng khác của An Giang, trở thành hình mẫu cho quá trình xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu – vừa hiện đại, vừa gìn giữ nét đặc trưng của miền sông nước.

Nông thôn mới An Giang đang thay da đổi thịt trên những vùng đất trù phú.

Rời Cù Lao Giêng, về xã Bình An, du khách dễ dàng nhận thấy những rặng khóm thẳng tắp trải dài, xen lẫn bóng cau và dừa vươn lên tầng cao – tạo nên mô hình canh tác ba tầng độc đáo đã giúp hàng ngàn nông dân đổi đời.

Theo UBND xã Bình An, vùng Tắc Cậu hiện có gần 1.900 ha trồng khóm, được công nhận là nghề truyền thống trăm năm của người dân nơi đây. Ông Dư Văn Thái, nông dân ấp An Lạc, chia sẻ: “Trồng xen khóm – cau – dừa giúp tiết kiệm chi phí, tận dụng tài nguyên, bảo vệ đất và nước. Bón phân cho khóm thì cau, dừa cũng được hưởng lợi; ngược lại, cây cao tạo bóng mát cho khóm phát triển”.

Mô hình đa canh này cho năng suất cao vượt trội, khóm đạt 25 tấn/ha/năm, cau đạt 9.500 quả/cây, dừa 120 trái/cây, đem lại thu nhập 150 – 200 triệu đồng/ha/năm, gấp 3 lần trồng lúa.

Không dừng lại ở canh tác truyền thống, các HTX nông nghiệp tại đây đã mạnh dạn chuyển sang sản xuất VietGAP, hữu cơ, đồng thời liên kết bao tiêu sản phẩm với doanh nghiệp chế biến. Trên địa bàn xã hiện có 2 HTX chuyên canh khóm và 6 tổ liên kết sản xuất. Nhờ đó, sản phẩm khóm Tắc Cậu đã có mặt tại nhiều tỉnh phía Bắc và được xuất khẩu sang thị trường châu Á.

Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Lộc khẳng định: “Nhờ mô hình đa canh gắn với HTX, xã có hơn 5.000 lao động nông thôn có việc làm ổn định. Thu nhập bình quân đạt 72 triệu đồng/người/năm, tăng hơn 23 triệu đồng so đầu nhiệm kỳ. Đó là bước tiến rõ rệt trong xây dựng nông thôn mới.”

Từ mô hình điểm đến diện mạo nông thôn mới toàn diện

Để có được những thành quả như hôm nay, không thể không nhắc đến vai trò hỗ trợ của Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX tỉnh An Giang trong việc đồng hành cùng các HTX từ khâu đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ vốn, xúc tiến thương mại đến chuyển đổi số.

Các chương trình của Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX tỉnh An Giang tập trung vào nâng cao năng lực quản trị HTX, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP, giúp HTX từng bước tham gia chuỗi giá trị nông sản toàn cầu.

Nhiều HTX được hỗ trợ thiết bị sơ chế, bảo quản, hệ thống tem truy xuất nguồn gốc; đồng thời được tập huấn quản trị số, kỹ năng tiếp thị online, giúp sản phẩm An Giang tiếp cận người tiêu dùng cả nước qua các nền tảng thương mại điện tử.

Bên cạnh đó, Liên minh HTX Việt Nam còn hỗ trợ các mô hình HTX gắn sản xuất với du lịch nông nghiệp, góp phần đa dạng hóa sinh kế, tạo việc làm tại chỗ, giảm tỷ lệ nghèo bền vững.

Nhìn lại chặng đường xây dựng nông thôn mới ở An Giang, dễ nhận thấy vai trò nổi bật của kinh tế tập thể trong việc thay đổi tư duy sản xuất, nâng cao thu nhập và bảo vệ môi trường. Các HTX không chỉ là “bà đỡ” của nông dân mà còn là cầu nối giữa nông thôn và thị trường hiện đại, giữa sản xuất truyền thống và xu hướng công nghệ cao.

Cù Lao Giêng với những vườn xoài xuất khẩu, Tắc Cậu với mô hình khóm – cau – dừa sinh thái, hay HTX Rạch Giá với gạo hữu cơ chất lượng cao – tất cả đang khẳng định một An Giang năng động, sáng tạo và hội nhập.

Trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, những “hạt nhân hợp tác” này chính là nền tảng để An Giang tiếp tục phát triển nông thôn mới bền vững, văn minh và giàu đẹp hơn.