3 thay đổi lớn nhất trong tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030

Chuẩn hóa triển khai, siết chặt đánh giá

So với các giai đoạn trước, Thông tư lần này đi sâu vào hướng dẫn cụ thể cách thức thực hiện từng tiêu chí, từ tổ chức triển khai đến phương pháp đánh giá, công nhận tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Các chỉ tiêu không còn dừng ở mức định lượng đơn thuần mà được thiết kế theo hướng có thể đo lường hiệu quả thực tế, phản ánh đúng chất lượng phát triển.

Một điểm đáng chú ý là yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát và xác thực kết quả. Việc công nhận đạt chuẩn nông thôn mới không chỉ dựa trên hồ sơ mà gắn chặt với thực tiễn, hạn chế tình trạng chạy theo thành tích. Đồng thời, các địa phương phải lồng ghép việc thực hiện tiêu chí vào chương trình phát triển kinh tế – xã hội tổng thể, bảo đảm tính đồng bộ và khả năng duy trì bền vững.

Thông tư cũng làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từ xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện đến kiểm tra, đánh giá. Cách tiếp cận này giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo cơ sở để nhân rộng các mô hình phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Ba thay đổi lớn định hình giai đoạn mới

Điểm nổi bật củaBộ tiêu chínông thôn mới giai đoạn 2026-2030 là sự thay đổi mang tính căn bản về định hướng phát triển.

Trước hết, chuyển từ “đạt chuẩn” sang “đạt chất”. Nếu trước đây, mục tiêu chủ yếu là hoàn thành các chỉ tiêu theo quy định, thì nay trọng tâm là chất lượng cuộc sống của người dân, hiệu quả vận hành và tính bền vững của các công trình, mô hình. Điều này đòi hỏi quá trình đánh giá phải thực chất hơn, dựa trên kết quả và tác động cụ thể, thay vì chỉ dựa vào số liệu báo cáo.

Thứ hai, chuyển từ mở rộng quy mô sang nâng cao giá trị. Phát triểnnông thônkhông còn chỉ là xây dựng thêm hạ tầng hay tăng số lượng mô hình sản xuất, mà hướng tới gia tăng giá trị kinh tế, nâng cao thu nhập và chất lượng dịch vụ. Các tiêu chí liên quan đến sản xuất, tổ chức kinh tế được điều chỉnh theo hướng khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển chuỗi giá trị và kinh tế số. Đây là nền tảng để nông thôn không chỉ phát triển về hình thức mà còn nâng cao nội lực kinh tế.

Thứ ba, lần đầu tiên đưachuyển đổi sốvà phát triển xanh trở thành trụ cột xuyên suốt. Chuyển đổi số được cụ thể hóa qua các tiêu chí về hạ tầng số, dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng công nghệ trong sản xuất và quản lý. Trong khi đó, phát triển xanh tập trung vào bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao chất lượng sống. Hai yếu tố này không còn là nội dung bổ trợ mà trở thành yêu cầu bắt buộc, phản ánh xu thế phát triển tất yếu.

Mở ra không gian phát triển nông thôn hiện đại

Những thay đổi trong Thông tư cho thấynông thôn mớiđang bước sang giai đoạn phát triển chiều sâu, với yêu cầu cao hơn về chất lượng và tính bền vững. Khi các tiêu chí được chuẩn hóa và triển khai đồng bộ, chương trình sẽ không chỉ dừng ở việc cải thiện hạ tầng mà còn thúc đẩy chuyển đổi toàn diện về kinh tế, xã hội và môi trường.

Đặc biệt, việc tích hợp chuyển đổi số vàphát triển xanhsẽ tạo ra động lực mới cho khu vực nông thôn. Người dân có điều kiện tiếp cận công nghệ, dịch vụ hiện đại, đồng thời tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị kinh tế. Đây cũng là cơ sở để thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và đô thị, hướng tới phát triển cân bằng và bền vững.

Với trọng tâm “đạt chất”, nâng cao giá trị và phát triển theo hướng xanh, số hóa, nông thôn Việt Nam được kỳ vọng sẽ chuyển mình mạnh mẽ trong giai đoạn 2026-2030, trở thành không gian sống hiện đại, đáng sống và có khả năng thích ứng cao trong bối cảnh mới.