Xã Anh Sơn: Nỗ lực ổn định dân cư vùng sạt lở, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững

Việc khẩn trương tìm phương án tái định cư, ổn định chỗ ở cho các hộ dân vùng sạt lở bờ sông Lam tại huyện Anh Sơn không chỉ là nhiệm vụ cấp bách để bảo vệ tính mạng, mà còn là “mắt xích” then chốt trong công tác giảm nghèo, quyết không để thiên tai đẩy người dân trở lại cảnh trắng tay.

Những vết nứt “chạy” vào tận phòng ngủ: Nguy cơ tái nghèo hiển hiện

Theo báo cáo số 178/BC-UBND ngày 10/5/2026 của UBND xã Anh Sơn, tình trạng sạt lở bờ sông Lam đang diễn biến hết sức phức tạp. Qua rà soát, có ít nhất 17 hộ dân nằm trong khu vực nguy hiểm. Đối với những hộ gia đình này, ngôi nhà không chỉ là nơi ở mà còn là tài sản lớn nhất tích góp cả đời. Một khi đất đai sụt xuống dòng nước, nguy cơ tái nghèo là điều khó tránh khỏi.

Sáng ngày 11/05, đoàn kiểm tra liên ngành do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An chủ trì đã trực tiếp có mặt tại thôn Thạnh Sơn 5 để đánh giá mức độ sụt lún. Ghi nhận tại hiện trường, nhà của ông Nguyễn Văn Hà và bà Phan Thị Văn (thửa đất số 93) đã xuất hiện các vết nứt gãy nghiêm trọng. Hộ ông Nguyễn Văn Thắng (thửa đất số 74) cũng đang sống trong cảnh “canh cánh” lo âu khi diện tích đất ở bị “hà bá” xâm chiếm từng ngày.

Đoàn tổ chức làm việc với UBND xã

Thực tế đau xót: Đã có 02 hộ dân phải chủ động tháo dỡ đồ đạc, di dời tạm thời. Việc sống tạm bợ không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn làm đình trệ các hoạt động sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ của bà con, gây tổn hại trực tiếp đến thu nhập bền vững.

Bài toán “An cư” để “Lạc nghiệp” tại chỗ

Một điểm đáng chú ý là nguyện vọng của người dân địa phương: Mong muốn được khắc phục tại chỗ để giữ sinh kế.

Gia đình ông Nguyễn Văn Hà và ông Nguyễn Văn Thắng đều bày tỏ nguyện vọng được xây dựng lại công trình lùi sâu vào phía trong trên cùng thửa đất và tự xây kè đá bảo vệ. Tâm lý này xuất phát từ việc bà con đã quen với tư liệu sản xuất, chuồng trại và đất vườn tại đây. Nếu chuyển đi nơi xa mà không có kế hoạch chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp, bà con lo ngại sẽ mất đi nguồn thu nhập ổn định, dẫn đến nghèo khó.

Tuy nhiên, kết thúc buổi kiểm tra, đoàn công tác cảnh báo: Tình trạng sạt lở có chiều hướng phức tạp và không chỉ dừng lại ở 2 hộ dân. Việc ở lại ven sông Lam trong bối cảnh biến đổi địa chất hiện nay tiềm ẩn rủi ro rất cao về tài sản và tính mạng.

Hiện trường tại điểm sạt lở

“Chốt” phương án: An toàn là nền tảng của giảm nghèo

Dựa trên thực tế, đoàn công tác nhấn mạnh: Nhiệm vụ trọng tâm là phải ổn định dân cư gắn liền với an sinh xã hội. Ba phương án định cư đã được đưa ra để xem xét, đảm bảo bà con có điều kiện tốt nhất để phát triển kinh tế:

Tái định cư tập trung: Chuyển đến khu vực quy hoạch mới với hạ tầng đồng bộ (điện, đường, trường, trạm), tạo điều kiện cho các mô hình kinh tế mới.

Tái định cư xen ghép: Bố trí quỹ đất tại các khu dân cư hiện hữu đã ổn định, giúp bà con sớm hòa nhập cộng đồng.

Ổn định tại chỗ: Dành cho các hộ có diện tích đất rộng, đủ điều kiện xây lùi vào trong và đảm bảo kỹ thuật an toàn.

Để giảm nghèo bền vững, đoàn kiểm tra đề xuất UBND xã cần thuê đơn vị tư vấn chuyên môn lập dự án bài bản. Mục tiêu không chỉ là cấp một lô đất mới, mà là tạo ra một không gian sống an toàn, nơi người dân có thể yên tâm đầu tư sản xuất mà không lo “trắng tay” sau một đêm mưa lũ.

Rời hiện trường, chúng tôi vẫn thấy những nét âu lo trên gương mặt người dân. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền tỉnh Nghệ An và xã Anh Sơn, hy vọng một dự án tái định cư an toàn sẽ sớm hình thành. Đó sẽ là nền tảng vững chắc nhất để giấc ngủ của bà con bên bờ sông Lam không còn bị ngắt quãng, và quan trọng hơn, để mục tiêu Giảm nghèo bền vững tại địa phương không bị lung lay trước thiên tai.

Nguồn: Việt Hằng (Chi cục KTHT&PTNT)