Từ hạt tấm gạo ST25, vợ chồng Út Tây ở Cần Thơ “chắt” ra thứ này đựng trong bình 12 con giáp, đạt sản phẩm 5 sao OCOP

Vào những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, tôi có dịp gặp vợ chồng chị Phương Trang và anh Út Tây tại xã Tân Bình, TP Cần Thơ. Ngắm nhìn những chai rượu Snor’s Wine, rượu Lão Tửu Đông Trùng Hạ Thảo Út Tây sang trọng đạt chuẩn OCOP quốc gia, ít ai biết rằng chúng được chưng cất từ những hạt tấm khiêm nhường và một giấc mơ nối nghiệp đầy sóng gió ở tuổi 50.

Câu chuyện của họ không chỉ là công việc kinh doanh, mà là hành trình gìn giữ “hồn đất, tình người” của miền đất sông Hậu.

Tiếng gọi từ nguồn cội và lời thề với tổ tiên

Trong giới làm nông nghiệp sạch và OCOP miền Tây, cái tên Út Tây đã trở thành một biểu tượng của sự kiên trì. Nhưng với chị Võ Thị Phương Trang, chủ Cơ sở sản xuất rượu thủ công truyền thống Út Tây (xã Tân Bình, TP Cần Thơ),mọi thành công hôm nay đều bắt nguồn từ một bếp lửa chưng cất rượu đã cháy suốt hơn hai thế kỷ.

Ngược dòng thời gian về những năm đầu thế kỷ 19, bà cố của anh Út Tây – cụ Phạm Thị Hiền, vì không chấp nhận cảnh chồng nạp thiếp đã quyết định dời bỏ cuộc sống nhung lụa, ôm con từ Ô Môn (Cần Thơ) xuôi thuyền về vùng đất Láng Hầm (nay là Ấp Láng Hầm, xã Thạnh Xuân) hoang sơ để khai khẩn. Giữa vùng đất “dưới sông cá sấu, trên bờ hùm beo”, cụ đã dùng đôi bàn tay trắng để gầy dựng cơ nghiệp bằng nghề nấu rượu gia truyền.

“Bà cố tôi bắt đầu từ những hạt gạo thơm ven kênh Xáng Xà No, dùng men bí truyền và nước dòng kênh trong lành để tạo ra những giọt rượu thơm nồng. Qua các thế hệ, từ ông cóc đến cha chồng tôi là ông Lê Quang Búa (một người con nhà võ), ngọn lửa ấy chưa bao giờ tắt”, chị Trang xúc động kể lại.

Anh Út Tây, người đàn ông từng bôn ba đủ nghề từ thợ mộc đến phục chế đèn ô tô, chia sẻ rằng, bước ngoặt lớn nhất cuộc đời anh là một giấc mơ. Trong mơ, người cha quá cố nhắn nhủ: “Giữ bài thuốc quý, chọn gạo từ Xáng Xà No”.

Lời dặn ấy như một mệnh lệnh từ dòng tộc, thôi thúc anh rời bỏ phố thị Cần Thơ đang ổn định để trở về quê nhà khởi nghiệp lại từ đầu ở tuổi 50.

Sáng tạo trên nền di sản: Khi hạt tấm hóa “ngọc”

Khởi nghiệp ở độ tuổi toan về già không hề đơn giản. Năm 2006, với tên gọi Tiệm rượu Tây Đô, vợ chồng chị Trang bắt đầu bằng những mẻ rượu hỏng, những đêm thức trắng bên bếp than đỏ rực, mắt cay xè vì khói.

Khó khăn lớn nhất không chỉ là vốn, mà là làm sao giữ được vị nồng nàn truyền thống nhưng phải đạt chuẩn an toàn hiện đại.

Nhắc về những ngày đầu tiên tiếp nối nghề gia truyền, chị Trang xúc động nhớ lại: “Khi mới bắt tay vào làm rượu, tôi đã gặp không ít khó khăn. Đã có lúc tưởng chừng như bỏ cuộc vì thất bại liên tục, nhưng tình yêu với nghề truyền thống và trách nhiệm với lời dặn dò của cha ông khiến vợ chồng tôi kiên trì hơn bao giờ hết”.

Điểm khác biệt tạo nên thương hiệu rượu Út Tây chính là sự trân quý nông sản quê hương. Chị Trang không chọn những loại nguyên liệu xa hoa, mà chọn hạt tấm từ gạo đặc sản ST24, ST25 quê nhà.

“Hạt tấm vốn là phó sản, nhưng nếu biết cách chưng cất bằng tâm huyết và bí quyết gia truyền, nó sẽ tỏa sáng. Chúng tôi muốn khẳng định rằng không có gì là bỏ đi nếu ta biết trân trọng giá trị từ những điều bình dị nhất”, chị Trang khẳng định.

Để hiện đại hóa nghề truyền thống, anh chị không ngần ngại đầu tư hệ thống nồi chưng cất bằng điện để kiểm soát nhiệt độ, lắp đặt hệ thống lọc nước RO tinh khiết và áp dụng quy trình quản lý chất lượng ISO 9001:2015

Sự kết hợp giữa “bí kíp” của bà cố và công nghệ hiện đại đã giúp loại bỏ hoàn toàn các độc tố tự nhiên trong rượu, giữ lại hương vị thơm ngọt, đằm thắm đặc trưng.

Quả ngọt OCOP 5 sao và khát vọng vươn tầm quốc tế

Nỗ lực không mệt mỏi của hai vợ chồng chị Út Tây đã được đền đáp bằng những “con số biết nói”. Đến nay, cơ sở Út Tây đã sở hữu một “gia tài” đáng nể với hơn 10 dòng sản phẩm. Đặc biệt, vào ngày 17/1/2025, hai sản phẩm chủ lực là rượu Snor’s Wine và rượu Lão Tửu Đông Trùng Hạ Thảo Út Tây đã chính thức đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia đầu tiên của tỉnh Hậu Giang (cũ).

Cái tên Snor’s Wine mang đậm dấu ấn lịch sử, gợi nhắc về dòng kênh Xáng Xà No huyền thoại – con đường lúa gạo đã đưa nông sản miền Tây ra thế giới từ hơn 100 năm trước.

Giờ đây, chị Trang cũng đang viết tiếp hành trình đó bằng cách đưa rượu quê nhà vào các cửa hàng miễn thuế, hệ thống cửa hàng đặc sản từ Nam ra Bắc và hướng tới thị trường quốc tế.

Niềm vui nối tiếp niềm vui, khi trước đó rượu Út Tây cũng đã nhận được những ghi nhận quý báu khác: Rượu Snor’s Wine được vinh danh “Thương hiệu Vàng nông nghiệp Việt Nam” vào ngày 1/10/2024. Trước đó, cơ sở Út Tây vinh dự nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vào ngày 2/12/2023 vì đã có thành tích xuất sắc trong phong trào Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi và nhiều bằng khen, giấy khen của UBND, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân các cấp… với những đóng góp tích cực cho sự phát triển của tỉnh nhà.

Triết lý “không bán rượu theo lít”

Giữa thị trường rượu đầy rẫy sự cạnh tranh, vợ chồng chị Trang vẫn kiên định với một triết lý riêng biệt:“Mỗi chai rượu không chỉ là sản phẩm thương mại, mà là một thông điệp văn hóa”. Chính vì vậy, cơ sở Út Tây quyết định chỉ đóng chai dòng sản phẩm đặc sản đạt chuẩn 4 sao, 5 sao với mẫu mã sang trọng, lịch sự, nhất là bộ sưu tập 12 con giáp hay hộp quà gỗ tinh xảo cho dịp Tết.

“Chúng tôi không đi dòng sản phẩm bình dân, không bán theo lít tràn lan. Bởi lẽ, mỗi giọt rượu Snor’s là sự kết tinh của mồ hôi người nông dân trên cánh đồng ST24, ST25, là tâm huyết của tổ tiên và là lòng tự tôn của người phụ nữ Hậu Giang”, chị Trang bộc bạch.

Bên cạnh rượu, chị còn phát triển thêm dòng Dầu xoa bóp thảo dược UT nóng và lạnh (đạt OCOP 3 sao), từ các bài thuốc gia truyền ngâm với rượu, để chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Sự đa dạng này cho thấy một tư duy nông nghiệp đa giá trị, tận dụng tối đa nguồn lực bản địa.

Nhìn vào thành công của chị Võ Thị Phương Trang và anh Út Tây, ta thấy hiện thực hóa khát vọng nông dân thời đại mới: Dám ước mơ lớn từ những điều nhỏ bé. Câu chuyện về hạt tấm hóa thành rượu OCOP 5 sao là minh chứng cho việc: Khi truyền thống được tiếp nối bằng sự sáng tạo và lòng tử tế, nó sẽ tạo ra giá trị bền vững.

Chào tạm biệt vợ chồng anh chị khi nắng chiều miền Tây đổ dài trên những cánh đồng, tôi vẫn nhớ mãi nụ cười của chị Trang: “Chỉ cần có tâm, có tình yêu với quê hương, chúng ta sẽ đi được rất xa”.

“Nếu có ai đó hỏi tôi điều gì khiến tôi tự hào nhất, tôi sẽ mỉm cười mà nói rằng: “Tôi là một phụ nữ Hậu Giang – dám ước mơ, dám hành động và dám sống hết mình vì những giá trị truyền thống tốt đẹp của quê hương”. Đó là câu nói mà tôi ấn tượng nhất khi gặp chị Trang.

Nguồn: danviet.vn (Bá Việt st)