Thích ứng khô hạn bằng canh tác thuận tự nhiên

Nhiều năm nay, gia đình bà Hoàng Thị Mùi, thôn Đắk Sin 1, xã Quảng Tín đã canh tác ổn định 1 ha cà phê, hồ tiêu. Bà Mùi cho biết, những năm qua, nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp canh tác thuận tự nhiên nên sản xuất có hiệu quả. Trong đó, bà chú trọng tạo được sinh thái vườn ổn định từ quy hoạch, cắt tỉa cành tạo tán, bón phân cân đối. Bí quyết của bà, để giữ độ ẩm cho đất trong mùa khô chính là từ việc trồng cây lạc dại thành thảm. Bà Mùi cho biết, cây lạc dại có rất nhiều tác dụng đối với đất, nó không chỉ cung cấp thêm dinh dưỡng cho đất, mà còn tạo độ che phủ nên mùa nắng đất ít bị chai, khô; mùa mưa thì đất không ứ đọng nước nên hạn chế sâu bệnh, dịch hại, bảo đảm ổn định năng suất, kinh tế cho gia đình. Trung bình năng suất cà phê, hồ tiêu của gia đình ở mức 3 tấn/ha, đem lại mức thu nhập khoảng 300 triệu đồng/năm. Bà Mùi nhấn mạnh, các sản phẩm canh tác theo quy trình thuận tự nhiên dễ đạt các tiêu chuẩn về nông nghiệp tốt như: hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP nên giá bán cạnh tranh.

Theo lãnh đạo UBND xã Quảng Tín, xã có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn với tổng diện tích cây trồng hiện ở mức trên 15.200 ha, trong đó, cây lâu năm có 15.128,5 ha, cây hàng năm trên 100 ha. Những năm gần đây, tình trạng khô hạn diễn ra với xu hướng ngày càng khốc liệt trên địa bàn. Do đó, việc khuyến khích, nhân rộng các hình thức canh tác thuận tự nhiên, tưới tiên tiến, nhất là ở các khu vực xa nguồn nước công trình thủy lợi được coi là một giải pháp quan trọng nhằm phát triển nông nghiệp bền vững. Hiện nay, diện tích nông nghiệp canh tác theo phương pháp này trên địa bàn xã chưa nhiều, khoảng 100 ha nên xã tiếp tục nhân rộng phương pháp này.

Tương tự, tại xã Nâm Nung, những năm qua, việc khuyến khích, hỗ trợ nông dân ứng dụng các hình thức canh tác thuận tự nhiên được coi trọng nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã gắn với các tiêu chuẩn, chứng nhận như hữu cơ, OCOP. Địa phương đã hình thành vùng sản xuất cà phê ứng dụng công nghệ cao tại xã Nâm Nung với diện tích 340 ha. Hiện nay, địa phương tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, tiết kiệm nguồn nước tưới, luân canh tăng vụ, chuyển đổi các loại cây trồng, phát triển những cây trồng có hiệu quả kinh tế cao, nâng cao thu nhập cho người dân.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2026 – 2030, ngành tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng xanh, công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn. Các địa phương cần đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển mạnh nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp sinh thái. Phát triển mạnh các sản phẩm OCOP xanh, sản phẩm nông nghiệp carbon thấp phục vụ thị trường xuất khẩu, nhất là các thị trường yêu cầu tiêu chuẩn cao về môi trường và truy xuất nguồn gốc. Đây là một trong những giải pháp hàng đầu để hiện thực hóa mục tiêu “Phát triển nông nghiệp xanh, quản lý hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường”, trong đó khu vực nông – lâm – thủy sản tăng trưởng bình quân 5 – 5,5%/năm, chiếm 28,5 – 29% trong cơ cấu giá trị tăng thêm của nền kinh tế tỉnh.