OCOP Sơn La: Động lực nâng tầm nông sản, thúc đẩy kinh tế nông thôn bền vững

OCOP Sơn La phát huy lợi thế địa phương, nâng giá trị nông sản, mở rộng thị trường.

Triển khai đồng bộ Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) gắn với xây dựng nông thôn mới, Sơn La đã tạo ra bước chuyển đáng kể trong phát triển kinh tế khu vực nông thôn. Thông qua Chương trình không chỉ giúp hình thành các sản phẩm đặc trưng còn thúc đẩy tổ chức lại sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh cho hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân.

Toàn tỉnh hiện có hơn 200 sản phẩm nông nghiệp lợi thế có khả năng phát triển thành sản phẩm OCOP, trải rộng ở 5 nhóm chính gồm thực phẩm, đồ uống, thảo dược, sản phẩm lưu niệm và dịch vụ du lịch nông thôn. Các địa phương đã chủ động khai thác tiềm năng, lợi thế bản địa, đồng thời hỗ trợ các chủ thể chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu sản phẩm gắn với thị trường.

Sau hơn 6 năm triển khai, chương trình OCOP tại Sơn La đạt kết quả tích cực với 1 sản phẩm đạt 5 sao, 59 sản phẩm đạt 4 sao và 150 sản phẩm đạt 3 sao. Kết quả này cho thấy xu hướng chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, chú trọng tiêu chuẩn chất lượng và gia tăng giá trị. Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất và đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số, từng bước đưa sản phẩm vào các hệ thống phân phối hiện đại.

Một trong những điểm then chốt của chương trình là gắn phát triển sản phẩm OCOP với tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp. Sơn La đã tập trung xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, từng bước chuyển sang sản xuất quy mô lớn. Kinh tế tập thể, hợp tác xã và doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt, liên kết với nông dân theo chuỗi giá trị, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập.

Thực tiễn triển khai cho thấy, các mô hình OCOP đang tạo sức lan tỏa mạnh mẽ khi kết hợp giữa chế biến sâu, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tính cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp.

Theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 gồm 10 tiêu chí. Trong đó, tiêu chí số 3 về phát triển kinh tế nông thôn yêu cầu các địa phương xây dựng và triển khai hiệu quả kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP gắn với đặc trưng, thế mạnh. Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, tổ chức sản xuất hiệu quả và gia tăng thu nhập cho người dân. Theo đó, trong giai đoạn tới, Sơn La tiếp tục xác định phát triển OCOP là nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế nông thôn. Tỉnh sẽ ưu tiên hỗ trợ ứng dụng công nghệ chế biến, phát triển sản phẩm từ nguyên liệu đặc sản, nâng cao chất lượng, đa dạng mẫu mã và kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất. Đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, kết nối cung cầu.

Có thể thấy, Chương trình OCOP không chỉ góp phần nâng tầm giá trị nông sản Sơn La mà còn tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi mô hình sản xuất, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững trong dài hạn.