Nghề nuôi ong Nghĩa Đồng, Nghệ An: Từ tự phát đến xây dựng thương hiệu OCOP

Người tiên phong gắn bó với nghề ong ở địa phương là ông Nguyễn Văn Tiến, hiện là Tổ trưởng Tổ hợp tác nuôi ong xã Nghĩa Đồng. Cách đây hơn chục năm, trong khu vườn của ông xuất hiện vài đàn ong rừng về làm tổ. Nhận thấy tiềm năng, ông Tiến bắt đầu tìm hiểu, học hỏi kỹ thuật thuần hóa, chăm sóc và khai thác mật.

Ông Nguyễn Văn Tiến – Tổ trưởng Tổ hợp tác nuôi ong xã Nghĩa Đồng. Ảnh: Thanh Nga

Ban đầu, lượng mật thu được chỉ đủ dùng trong gia đình, nhưng nhờ chất lượng thơm ngon, vàng óng tự nhiên nên nhiều hộ xung quanh tìm đến mua. Dần dần, ông mở rộng quy mô, xây thêm tổ, nhân đàn, và nghề nuôi ong lấy mật bắt đầu bén rễ tại Nghĩa Đồng.

“Nghề này không quá vất vả, chủ yếu cần nắm được tập tính của ong và đảm bảo vệ sinh khu vực đặt tổ. Ong rất nhạy với môi trường, nếu khu vực quanh tổ có rác, hóa chất hay mùi lạ thì chúng sẽ bỏ đi,” ông Tiến chia sẻ.

Nghĩa Đồng là xã miền núi có thảm thực vật phong phú, nhiều loài cây và hoa tự nhiên, tạo điều kiện thuận lợi cho nghề nuôi ong lấy mật. Ảnh: Khánh Ly

Trước đây, phần lớn các hộ ở Nghĩa Đồng nuôi ong theo hình thức tự phát, quy mô nhỏ nên hiệu quả chưa cao. Nhằm khắc phục hạn chế đó, ông Tiến cùng 17 hộ có cùng đam mê đã liên kết, thành lập Tổ hợp tác sản xuất mật ong Nghĩa Đồng.

Các thành viên thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong kỹ thuật chăm sóc và thu hoạch, đồng thời liên kết tiêu thụ sản phẩm. Được sự hỗ trợ của chính quyền và ngành chức năng, năm 2022, tổ hợp tác xây dựng quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn OCOP, đồng thời được hướng dẫn thiết kế bao bì, tem nhãn và quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số như Facebook, Zalo…

Nhờ đó, mật ong Nghĩa Đồng chính thức được công nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh, mở ra cơ hội mới cho người dân. Sản phẩm được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh đánh giá cao bởi hương vị đặc trưng – vị ngọt thanh, thơm nhẹ của các loài hoa rừng, cà phê, cao su, cam, nhãn, vải…

Hiện nay, tổ hợp tác đã mở rộng lên hơn 50 thành viên, mỗi hộ đạt thu nhập bình quân gần 100 triệu đồng/năm.

Với lợi thế tự nhiên cùng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, nghề nuôi ong Nghĩa Đồng đang trở thành hướng phát triển kinh tế chủ lực của địa phương. Người dân vừa khai thác nguồn lợi tự nhiên bền vững, vừa bảo vệ môi trường sinh thái rừng.

Tổ hợp tác cũng đặt mục tiêu nâng cấp lên hợp tác xã trong năm 2025, đồng thời đầu tư thêm trang thiết bị phục vụ sản xuất, chế biến để nâng cao chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Song song đó là kế hoạch mở rộng kênh tiêu thụ, liên kết với hệ thống siêu thị, nhà hàng trong và ngoài tỉnh để đưa “mật ong Nghĩa Đồng” đến gần hơn với người tiêu dùng cả nước.