Hợp tác xã công nghệ cao – đòn bẩy nâng tầm nông nghiệp Nghệ An

Trong bối cảnh nông nghiệp đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về phương thức sản xuất, tổ chức thị trường và nâng cao giá trị gia tăng, việctỉnh Nghệ Anban hành và triển khai Đề án phát triển hợp tác xã (HTX) nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2026 – 2030 mang ý nghĩa chiến lược.

Đây không chỉ là định hướng phát triển một mô hình kinh tế tập thể hiện đại mà còn là lời giải căn cơ cho bài toán tổ chức lại sản xuất nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho nông dân và xây dựng nền nông nghiệp bền vững, hội nhập.

Hợp tác xã – hạt nhân của sản xuất nông nghiệp hiện đại

Thực tiễn phát triển nông nghiệp Nghệ An cho thấy quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết vẫn là điểm nghẽn lớn nhất cản trở việc ứng dụng khoa học công nghệ, kiểm soát chất lượng và mở rộng thị trường. Trong bối cảnh đó, HTX nông nghiệp với vai trò tổ chức sản xuất, liên kết nông dân với doanh nghiệp, thị trường và ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ trở thành hạt nhân không thể thay thế.

Đề án xác định rõ HTX là trung tâm của chuỗi giá trị nông sản, nơi tập hợp ruộng đất, lao động, vốn và tri thức để triển khai đồng bộ các giải pháp ứng dụng công nghệ cao. Từ công nghệ nhà màng, nhà lưới, tưới tiết kiệm, giống chất lượng cao, tự động hóa, số hóa quản lý sản xuất đến truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ…, tất cả đều cần một tổ chức đủ năng lực điều phối, quản trị và liên kết. HTX chính là bệ đỡ đểnông nghiệp công nghệ caokhông còn là những mô hình trình diễn mà trở thành phương thức sản xuất phổ biến.

Không dừng ở sản xuất, Đề án đặt HTX vào vai trò chủ động tham gia chế biến, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm. Khi HTX tham gia sâu vào các khâu sau thu hoạch, giá trị gia tăng của nông sản được giữ lại nhiều hơn cho người sản xuất, giảm phụ thuộc vào thương lái, hạn chế rủi ro được mùa rớt giá. Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy sản xuất cái mình có sang sản xuất cái thị trường cần.

Công nghệ cao gắn chế biến, tiêu thụ – chìa khóa nâng giá trị nông sản

Điểm nhấn xuyên suốt của Đề án là yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa ứng dụng công nghệ cao với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Công nghệ cao không chỉ giúp tăng năng suất mà trước hết nhằm tạo ra sản phẩm đồng đều về chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường trong nước và xuất khẩu. Khi đầu vào được kiểm soát, quy trình được chuẩn hóa, sản phẩm nông nghiệp mới đủ điều kiện để bước vào các kênh phân phối hiện đại, siêu thị, chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch và thương mại điện tử.

Đề án đặt ra các mục tiêu cụ thể, có tính khả thi như phát triển số lượng HTX ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp; hình thành các HTX ứng dụng đồng bộ công nghệ từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ; nâng cao tỷ lệ sản phẩm đạt chứng nhận VietGAP, hữu cơ; đưa sản phẩm HTX vào các kênh phân phối hiện đại. Những mục tiêu này không chỉ phản ánh quyết tâm chính trị mà còn cho thấy tầm nhìn dài hạn trong việc tái cấu trúc ngành nông nghiệp.

Đề án đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực quản trị HTX. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng con người và tổ chức. Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý HTX về quản trị sản xuất, tài chính, thị trường, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại sẽ giúp HTX vận hành theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả. Khi HTX đủ mạnh, mối liên kết nông dân – HTX – doanh nghiệp sẽ trở nên bền chặt, hình thành các chuỗi giá trị nông sản ổn định, lâu dài.

Ở tầm rộng hơn, phát triển HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao còn góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế – xã hội của tỉnh. Đó là nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nông dân; tạo việc làm tại chỗ; hạn chế lao động trẻ rời bỏ nông thôn; thúc đẩy xây dựng nông thôn mới theo chiều sâu, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển xanh, bền vững.

Giai đoạn 2026 – 2030 được xem là giai đoạn bản lề để Nghệ An bứt phá trong phát triển nông nghiệp hiện đại.

Với Đề án phát triển HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, tỉnh Nghệ An đã xác lập rõ con đường đi lấy HTX làm trung tâm, lấy công nghệ cao làm động lực, lấy thị trường làm định hướng. Khi những định hướng này được triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả, nông nghiệp Nghệ An sẽ không chỉ tăng về lượng mà sẽ thực sự mạnh về chất, đủ sức cạnh tranh và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.