Gia hạn sản phẩm OCOP và những “nút thắt” cần tháo gỡ

Là doanh nghiệp chuyên chăn nuôi và chế biến các sản phẩm nông nghiệp, Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp sạch Nam Hồng Quảng, xã Trung Thuần đã xây dựng được 3 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP. Cụ thể, năm 2022, sản phẩm gà xông khói của công ty được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao và đến năm 2023, thêm 2 sản phẩm là chân giò xông khói và gà ủ muối thuốc bắc được chứng nhận OCOP. Tuy nhiên, đến nay, theo quy định sản phẩm có thời gian công nhận chỉ 36 tháng thì sản phẩm gà xông khói đã hết thời hạn công nhận; 2 sản phẩm còn lại thì đến cuối tháng 4/2026 cũng hết hạn công nhận.

Chị Nguyễn Thị Hồng, Giám đốc công ty cho biết: Thời gian qua, công ty đang mở rộng cơ sở sản xuất để đầu tư chăn nuôi và nhập một số máy móc mới để về sản xuất. Do đang trong quá trình sản xuất thử nghiệm một số sản phẩm mới nên công ty chưa gia hạn sản phẩm OCOP hết hạn. Thời gian tới, sau khi hoàn thiện thêm các sản phẩm mới, công ty sẽ làm hồ sơ để xét công nhận lại và công nhận thêm sản phẩm mới.

Khác với một số doanh nghiệp đang tiếp tục hoàn thiện sản phẩm mới để xét công nhận, không ít chủ thể khác lại không mấy quan tâm để công nhận lại chứng nhận OCOP. Mặc dù chỉ còn một tuần nữa là sản phẩm dưa hấu của HTX Sản xuất và kinh doanh DVNN Hàm Hòa hết hạn công nhận sản phẩm OCOP 3 sao nhưng chủ thể vẫn chưa có ý định làm hồ sơ xét công nhận lại. Theo chủ thể này cho biết: Để sản phẩm xét công nhận OCOP thì phải mất rất nhiều thời gian và chi phí để làm hồ sơ, thủ tục nên HTX cũng “ngại” tham gia lại.

Đó cũng là tâm lý chung của các chủ thể sản phẩm OCOP đã hết hạn và sắp hết hạn khi được hỏi về việc tham gia đánh giá và nâng hạng cho sản phẩm. Lý do các chủ thể chưa mấy mặn mà với sản phẩm OCOP là chi phí để thực hiện công nhận sản phẩm đạt chuẩn là tương đối cao, trong khi mức hỗ trợ lại rất ít; hồ sơ, thủ tục để công nhận cũng rất phức tạp và mất nhiều thời gian…

Vừa hết hạn công nhận sản phẩm OCOP 3 sao, anh Nguyễn Hữu Phước, Giám đốc HTX Sản xuất kinh doanh dịch vụ thủy sản Ngư Nam cho biết đang có ý định tham gia đánh giá lại sản phẩm hết hạn và làm hồ sơ xin xét công nhận thêm cho sản phẩm mới của mình. Anh cho biết: Trước đây khi chưa bỏ chính quyền cấp huyện, các sản phẩm OCOP của HTX đều được huyện hướng dẫn và xét công nhận. Tuy nhiên, bây giờ việc hướng dẫn làm thủ tục để công nhận sản phẩm OCOP anh vẫn loay hoay chưa biết do cấp nào hướng dẫn, đánh giá.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Quản lý chất lượng Nguyễn Quốc Tuấn cho biết: Trước đây việc đánh giá các sản phẩm OCOP 3 sao do UBND huyện, thành phố, thị xã đánh giá, công nhận; 4 sao, 5 sao do UBND tỉnh đánh giá và công nhận. Sau khi bỏ cấp huyện và chính quyền 2 cấp đi vào vận hành thì việc đánh giá các sản phẩm OCOP do cấp tỉnh thẩm định và đánh giá. Hiện nay, có khoảng 61 sản phẩm đã được công nhận từ năm 2023 đã hết thời hạn và sắp hết thời hạn công nhận. Bên cạnh một số chủ thể nắm thời gian công nhận thì một số chủ thể cũng không biết sản phẩm của mình đã hết hạn công nhận. Chính vì vậy, thời gian tới, đơn vị sẽ chỉ đạo các địa phương thông báo và tuyên truyền để các chủ thể biết về thủ tục công nhận lại và nâng hạng sao OCOP.

Sau gần 9 năm triển khai, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” OCOP, được ví như “làn gió mới” khi làm thay đổi diện mạo kinh tế vùng nông thôn. Sự ra đời của các sản phẩm OCOP đã làm thay đổi mạnh mẽ tư duy sản xuất nông nghiệp truyền thống vốn manh mún, nhỏ lẻ.

Qua đó, giúp các chủ thể, doanh nghiệp phát triển các chuỗi giá trị nông sản, chú trọng đầu tư chất lượng, nhãn hiệu, thương hiệu cho sản phẩm, điều mà trước đây các sản phẩm nông nghiệp truyền thống chưa làm được. Lợi ích mà OCOP mang lại cho chủ thể là sản phẩm nông nghiệp mình làm ra ngày càng hoàn thiện và nâng cao chất lượng qua đó đã tìm được chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng trong và ngoài nước.