Hồi sinh làng nghề, vươn tới chuẩn OCOP 5 sao

Giữa dòng chảy hiện đại, khi nhiều nghề thủ công truyền thống dần lùi vào ký ức, câu chuyện của Công ty TNHH Đức Phong (Nghệ An) lại mở ra một hướng đi khác: hồi sinh nghề mây tre đan bằng tư duy thị trường, thiết kế sáng tạo và khát vọng phát triển bền vững. Từ những nan tre, sợi mây mộc mạc, Đức Phong đã kiến tạo nên bộ đèn tre OCOP 5 sao, sản phẩm không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn chứa đựng chiều sâu văn hóa Việt.

Cách đây hơn hai thập kỷ, nghề mây tre đan tại các xã Nghi Phong, Nghi Thái (nay thuộc phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An) từng đứng trước nguy cơ thất truyền. Người trẻ rời làng, người già không còn đầu ra ổn định, số hộ bám nghề chỉ đếm trên đầu ngón tay. Trong bối cảnh đó, sự ra đời của Công ty TNHH Đức Phong được xem như “điểm tựa” giúp nghề truyền thống hồi sinh.

Không chọn lối đi dễ dàng, doanh nghiệp bắt đầu từ việc xây dựng lại chuỗi giá trị: đào tạo thợ, mở rộng vùng nguyên liệu, cải tiến mẫu mã và tìm kiếm thị trường xuất khẩu. Hơn 200 lớp truyền nghề đã được tổ chức, đào tạo trên 5.000 lượt học viên tại 132 xã thuộc Nghệ An và Hà Tĩnh. Nhờ đó, từ một vùng “nguy cơ mất nghề”, Nghệ An hiện có 41 làng nghề mây tre đan được công nhận, con số cho thấy sức sống mới của nghề xưa.

Dấu mốc quan trọng nhất là khi bộ sản phẩm đèn tre của Đức Phong liên tục được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia trong nhiều năm. Các dòng đèn treo xoắn, đèn bàn cánh sen, đèn ốp tường… chinh phục không chỉ thị trường trong nước mà còn xuất hiện tại Đức, Hà Lan, Nhật Bản những thị trường nổi tiếng khắt khe về chất lượng và thẩm mỹ. OCOP 5 sao không chỉ là danh hiệu, mà là minh chứng cho khả năng kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và chuẩn mực toàn cầu.

Bàn tay thợ làng nghề và tư duy thiết kế hiện đại

Bước vào xưởng sản xuất của Đức Phong, dễ dàng bắt gặp hình ảnh những người thợ lớn tuổi tỉ mỉ bên khung đan. Họ là “ký ức sống” của làng nghề, những người giữ kỹ thuật và tinh thần thủ công qua nhiều thế hệ. Với họ, mỗi chiếc đèn tre không đơn thuần là sản phẩm, mà là niềm tự hào khi được mang “hồn quê” đi khắp thế giới.

Song hành cùng những bàn tay thô ráp ấy là tư duy sáng tạo của lớp trẻ. Những nhà thiết kế được đào tạo bài bản đã mang hơi thở đương đại vào tre Việt, kết hợp phong cách tối giản châu Âu với chất liệu bản địa. Từ bản vẽ 2D, 3D, các ý tưởng được hiện thực hóa bằng kỹ thuật thủ công chính xác, tạo nên những mẫu đèn vừa mang tính nghệ thuật, vừa có tính ứng dụng cao trong không gian sống hiện đại.

Chính mô hình “người trẻ thiết kế – người làng nghề sản xuất – doanh nghiệp kết nối thị trường” đã tạo nên chuỗi giá trị bền vững. Đức Phong không chạy theo vật liệu công nghiệp, mà kiên định với tre, mây, lùng những chất liệu thân thiện môi trường, giàu bản sắc. Nguồn tre đặc hữu từ Quế Phong, Quỳ Châu giúp sản phẩm có độ bền, độ dẻo và màu sắc tự nhiên khác biệt.

Không dừng ở đèn tre, doanh nghiệp còn phát triển nhiều dòng sản phẩm xanh như đồ gia dụng tre ép, khay, giỏ, ống hút tre tái sử dụng… đáp ứng xu hướng tiêu dùng bền vững toàn cầu. Việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO, cùng các chứng chỉ quốc tế như FSC, BSCI, đã giúp sản phẩm Đức Phong đủ điều kiện vào các chuỗi phân phối lớn, từng nhiều năm liền cung ứng cho Tập đoàn IKEA và xuất khẩu tới hơn 30 quốc gia.

Hiện nay, doanh nghiệp tạo việc làm ổn định cho 3.000 – 5.000 lao động, chủ yếu là phụ nữ và người cao tuổi nông thôn. Doanh thu tăng trưởng đều đặn 20 – 30% mỗi năm, nhưng giá trị lớn hơn nằm ở tác động xã hội: giữ nghề, tạo sinh kế và nâng cao vị thế hàng thủ công Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Hành trình gần 25 năm của Đức Phong cho thấy, khi nghề truyền thống được đặt trong tư duy sáng tạo và gắn với nhu cầu thị trường, những sản phẩm tưởng chừng “thôn quê” hoàn toàn có thể chạm tới đỉnh cao toàn cầu. Bộ đèn tre OCOP 5 sao không chỉ thắp sáng không gian sống, mà còn thắp lên niềm tin rằng “hồn tre Việt” vẫn đang và sẽ tiếp tục bay xa.

Nguồn: nnmt.net.vn (Đình An St)