Ninh Bình: Chương trình OCOP lan tỏa giá trị, nâng tầm sản phẩm địa phương

Sau quá trình sáp nhập địa giới hành chính, quy mô Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) của tỉnh Ninh Bình tiếp tục được mở rộng, tạo dư địa phát triển mới cho kinh tế nông thôn. Đến nay, Ninh Bình đã có 980 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên, chiếm gần 6% tổng số sản phẩm OCOP của cả nước đây là một con số ấn tượng, phản ánh sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của các địa phương và nỗ lực không ngừng của các chủ thể sản xuất.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Trần Anh Dũng tham quan gian hàng giới thiệu sản phẩm nông sản an toàn và OCOP.

Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới gắn với phát triển kinh tế nông thôn bền vững, Chương trình OCOP ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng, góp phần nâng cao giá trị nông sản, phát huy lợi thế bản địa và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Ngay từ đầu năm, các địa phương, hợp tác xã và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã tích cực tham gia chương trình với tinh thần chủ động, sáng tạo. Số lượng sản phẩm đăng ký tham gia đánh giá, phân hạng không ngừng gia tăng, đồng thời đa dạng về chủng loại, từ nông sản tươi, thực phẩm chế biến đến các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc sản vùng miền.

Điểm đáng chú ý là tư duy sản xuất của các chủ thể đã có sự chuyển biến rõ rệt. Thay vì sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều đơn vị đã chú trọng tiêu chuẩn hóa quy trình, đầu tư thiết kế bao bì, xây dựng thương hiệu và ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc, từng bước tiếp cận các yêu cầu khắt khe của thị trường.

Trong đợt đánh giá, phân hạng năm 2025, toàn tỉnh có 39 sản phẩm tham gia, gồm 21 sản phẩm đánh giá lần đầu, 13 sản phẩm đánh giá lại và 5 sản phẩm đề xuất nâng hạng. Tại hội nghị, các chủ thể OCOP đã trực tiếp trình bày, làm rõ các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất, thiết kế bao bì, thị trường tiêu thụ cũng như tiềm năng phát triển trong tương lai.

Quá trình đánh giá được tổ chức nghiêm túc, khách quan, minh bạch. Hội đồng đánh giá, phân hạng cấp tỉnh đã thảo luận kỹ lưỡng từng hồ sơ, tập trung vào các tiêu chí cốt lõi như chất lượng, nguồn nguyên liệu, năng lực sản xuất và khả năng mở rộng thị trường. Đây không chỉ là bước “sàng lọc” mà còn là cơ hội để các chủ thể hoàn thiện sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Kết quả cho thấy sự chuẩn bị bài bản của các chủ thể: 100% sản phẩm tham gia đánh giá lần đầu đều đạt chuẩn OCOP 3 sao; trong nhóm sản phẩm đánh giá lại, có 12/13 sản phẩm đạt 4 sao, thể hiện sự ổn định và nâng cao chất lượng theo thời gian. Một số sản phẩm tiêu biểu tiếp tục được hoàn thiện hồ sơ để đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định.

Đáng chú ý, Hội đồng đã thống nhất đề xuất 4 sản phẩm tiềm năng đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đây là những sản phẩm hội tụ đầy đủ các yếu tố về chất lượng, thương hiệu và khả năng cạnh tranh, hứa hẹn mở rộng thị trường không chỉ trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu.

Chương trình OCOP cho thấy sự chuyển biến tích cực cả về nhận thức và hành động. Theo đánh giá của ngành Nông nghiệp, các sản phẩm OCOP ngày càng được đầu tư bài bản, tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Mô hình tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị bước đầu được hình thành, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững.

Sản phẩm OCOP “Gạo sinh thái ruộng rươi” của Công ty TNHH Toản Xuân.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, chương trình vẫn còn một số hạn chế như quy mô sản xuất của nhiều chủ thể còn nhỏ lẻ; năng lực quản trị và xây dựng thương hiệu chưa đồng đều; một số sản phẩm chưa tạo được dấu ấn rõ nét trên thị trường. Điều này đòi hỏi trong thời gian tới cần tiếp tục tăng cường hỗ trợ về khoa học công nghệ, thiết kế bao bì, phát triển thương hiệu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Sau 7 năm triển khai, Chương trình OCOP đã thực sự trở thành “đòn bẩy” quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn của tỉnh Ninh Bình. Không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm, chương trình còn góp phần thay đổi phương thức sản xuất, thúc đẩy liên kết chuỗi, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp đã từng bước xây dựng thương hiệu, khẳng định vị thế trên thị trường.

Có thể khẳng định, OCOP không chỉ là câu chuyện về phát triển sản phẩm mà còn là hành trình khơi dậy tiềm năng, phát huy nội lực và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Với nền tảng đã được tạo dựng và định hướng phát triển rõ ràng, Chương trình OCOP Ninh Bình đang tiếp tục mở ra những cơ hội mới, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và hội nhập sâu rộng.