Trong tiến trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tỉnh Hà Tĩnh đang từng bước định hình các vùng sản xuất nông sản hàng hóa theo chuỗi giá trị, trong đó lấy doanh nghiệp làm “bà đỡ” về khoa học kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm.
Sau cam, bưởi, chè…, hai năm nay,cây dứanổi lên như một lựa chọn đầy triển vọng. Cây trồng này không chỉ phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu địa phương mà còn mang lại giá trị kinh tế cao cho người sản xuất, hứa hẹn có thể thay thế cây keo tràm ở những vùng đất đồi núi có độ dốc thấp.
Diện tích dứa trồng tập trung trên địa bàn Hà Tĩnh đạt khoảng 320ha. Ảnh:Thanh Nga.
Ông Trương Xuân Hà là một trong những người đầu tiên đại diện Tổ hợp tác Sản xuất dứa Ngân Hà ký hợp đồng liên kết với Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) sản xuất dứa trên diện tích 8,5ha ở các xã Cẩm Quan và Kỳ Hoa. Sau gần 2 năm “nếm mật nằm gai”, những cánh đồng dứa Cayen, dứa Queen đã đem về lợi nhuận hàng trăm triệu đồng/ha cho Tổ hợp tác.
“Vụ sản xuất đầu tiên chúng tôi không đặt nặng vấn đề lợi nhuận nhưng không nghĩ cuối vụ mỗi ha có thể thu lãi trên dưới 150 triệu đồng. Quan trọng hơn, thành viên Tổ hợp tác đã nắm chắc kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch dứa. Bây giờ Tổ hợp tác đã tự tin làm trung gian hợp tác với nông dân chuyển giao kỹ thuật, tìm kiếm đầu ra để mở rộng sản xuất ra các xã lân cận như Cẩm Lạc, Cẩm xuyên, Kỳ Xuân, Kỳ Anh, Kỳ Hoa…”, ông Hà nói.
Với sự vào cuộc quyết liệt của DOVECO, đến cuối tháng 2/2026, tổng diện tích dứa trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã đạt hơn 379ha. Trong đó, khoảng 321ha do doanh nghiệp trực tiếp tổ chức sản xuất thông qua hợp tác và thuê đất của Công ty cổ phần Chăn nuôi Bình Hà tại các xã Kỳ Hoa, Kỳ Lạc, Kỳ Văn, Cẩm Xuyên, Cẩm Duệ và Cẩm Lạc. Gần 60ha còn lại được phát triển theo hình thức liên kết với các hộ dân tại nhiều địa phương như xã Kỳ Hoa, Cẩm Xuyên, Cẩm Hưng, Hương Xuân, Vũ Quang, Mai Hoa và Thượng Đức.
Cây dứa đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người sản xuất. Ảnh:Thanh Nga.
Ưu thế cây trồng mới này còn nằm ở khả năng chịu hạn tốt, ít bị ảnh hưởng bởi gió bão – yếu tố thường xuyên gây thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp ở miền Trung nói chung, tỉnh Hà Tĩnh nói riêng. Nhờ vậy, nhiều xã có quỹ đất đồi, đất vườn dồi dào đã và đang bắt đầu xem đây là cây trồng tiềm năng thay thế các loài cây bào mòn đất, hiệu quả kinh tế hạn chế như keo, sắn, ngô…
Lan tỏa đến nông hộ
Song hành phát triển ở các vùng có quỹ đất lớn, tập trung, nhiều xã ở Hà Tĩnh đã khuyến khích nông hộ chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sangtrồng dứa. Tiên phong là ông Võ Tiến Nghĩa, sinh năm 1964, trú thôn Đông Sơn, xã Kỳ Xuân.
Ông Võ Tiến Nghĩa tiên phong nhân rộng cây dứa tại vườn hộ. Ảnh:Thanh Nga.
Gia đình ông Nghĩa sở hữu mảnh đất vườn hơn 5 sào, bao năm nay chủ yếu trồng màu và ổi để duy trì cuộc sống. Tuy nhiên, 2 cơn bão mạnh hồi tháng 9, tháng 10/2025 đã “xóa sổ” vườn ổi của gia đình. Cuối năm 2025, thực hiện chủ trương liên kết trồng dứa của chính quyền, gia đình ông chuyển đổi 2 sào đất vườn sang trồng dứa.
“Sau 3 tháng trồng, chăm sóc, tôi thấy cây dứa thích hợp trồng ở đất màu, quan trọng nhất là cây thấp nên tránh được thiệt hại do gió bão. Về hiệu quả, cần thời gian để kiểm chứng nhưng tới đây tôi sẽ tiếp tục mua giống về trồng 3 sào còn lại nhằm tạo sản lượng khá để bán cho DOVECO vào cuối vụ”, ông Nghĩa nói.
Ông Trương Xuân Hà, Tổ trưởng Tổ hợp tác Sản xuất dứa Ngân Hà cho biết, đơn vị đã liên kết với nông dân sản xuất dứa đạt hơn 10ha. Ảnh:Thanh Nga.
Tỉnh Hà Tĩnh hiện có khoảng 8.000ha đất có thể phát triển cây dứa. Trong năm 2026 có 17 xã đăng ký trồng với diện tích khoảng 653ha, nếu đạt kế hoạch, tổng diện tích dứa toàn tỉnh sẽ vượt mốc 1.000ha.
Đồng hành với DOVECO từ những ngày đặt hom dứa đầu tiên xuống mảnh đất xã Cẩm Xuyên, ông Lê Ngọc Hà, Chủ tịch UBND xã Cẩm Hưng cho rằng “cuộc cách mạng” chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng dứa thời gian tới cần sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.
Riêng tại Cẩm Hưng, để khuyến khích bà con, ngoài hỗ trợ từ doanh nghiệp, xã “trợ lực” chi phí làm đất và phân bón với mức 10 triệu đồng/ha đối với các hộ, tổ hợp tác hoặc hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất với doanh nghiệp.
Lãnh đạo xã Cẩm Hưng vào cuộc khuyến khích người dân chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang sản xuất dứa. Ảnh:Thanh Nga.
“Năm nay chúng tôi phấn đấu trồng khoảng 10ha dứa tại các thôn Sơn Nam, Hưng Tân, Hưng Tiến, Đông Thuận và Hưng Trung. Hiện đã xuống giống 6ha/4 hộ dân, diện tích còn lại sẽ trồng trong tháng tới”, ông Hà thông tin.
Tăng sức bật bằng khoa học và liên kết thị trường
Tiềm năng phát triển, hiệu quả kinh tế bước đầu của cây dứa đã được kiểm chứng. Tuy nhiên, ông Phan Văn Huân, Trưởng phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh nhìn nhận, thách thức lớn hiện nay là sản xuất dứa còn nhỏ lẻ, phân tán, chưa hình thành được vùng nguyên liệu quy mô lớn, ổn định để phục vụ chế biến và xuất khẩu.
Nhiều diện tích đất có tiềm năng trồng dứa nhưng chưa được khai thác hiệu quả do hạn chế về vốn đầu tư, hạ tầng sản xuất cũng như liên kết thị trường. Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, đặc biệt là công nghệ giống, kỹ thuật canh tác và bảo quản sau thu hoạch vẫn chưa đồng bộ. Điều này khiến năng suất và chất lượng sản phẩm chưa thực sự ổn định, khó đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu.
Đầu tư cơ giới, giống là một trong những nội dung cần chính sách hỗ trợ để mở rộng diện tích dứa. Ảnh:Thanh Nga.
Để khai thác hiệu quả tiềm năng, Hà Tĩnh đang định hướng phát triển cây dứa theo chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Một trong những bước đi quan trọng là việc xây dựng hợp tác chiến lược với doanh nghiệp như DOVECO, Công ty cổ phần Nafoods nhằm phát triển hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao, hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với nhà máy chế biến. Theo định hướng, các vùng chuyên canh dứa sẽ tiếp tục được mở rộng thông qua chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên những diện tích đất phù hợp, phấn đấu đạt quy mô trên 3.000ha vào năm 2030.
Loading ...