Nâng tầm giá trị điểm đến từ du lịch sáng tạo

Không phải là điểm đến ồn ào, sôi động, vẻ đẹp của Cao Bằng nằm ở sự trầm lắng của núi non, ở nhịp sống chậm rãi nơi bản làng vùng cao và ở chiều sâu văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Chính điều đó tạo nên nền tảng thuận lợi để du lịch sáng tạo hình thành và phát triển.

Những năm gần đây, ngành du lịch tỉnh từng bước chuyển hướng từ khai thác tài nguyên theo chiều rộng sang chú trọng chiều sâu trải nghiệm. Du lịch sáng tạo với trọng tâm là con người và văn hóa bản địa đang dần trở thành “chìa khóa” tạo nên sự khác biệt cho điểm đến Cao Bằng.

Du lịch sáng tạo không chỉ là việc đưa du khách đến với các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, mà là tạo điều kiện để họ trực tiếp tham gia vào đời sống văn hóa của cộng đồng địa phương. Tại Cao Bằng, nơi sinh sống của các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao… mỗi làng bản đều mang trong mình những câu chuyện văn hóa riêng, từ kiến trúc nhà ở, trang phục truyền thống đến ẩm thực, lễ hội, dân ca.

Nhiều điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh đã khai thác hiệu quả những giá trị này. Du khách được học hát Then, Sli, Lượn trong không gian nhà sàn truyền thống; cùng người dân chế biến các món ăn đặc trưng như: bánh khảo, bánh trứng kiến, xôi ngũ sắc…; tham gia sinh hoạt chợ phiên, tìm hiểu phong tục tập quán gắn với đời sống sản xuất nông nghiệp. Những trải nghiệm ấy không mang tính trình diễn, mà diễn ra một cách tự nhiên trong nhịp sống thường ngày của người dân.

Đặc biệt, tại xã Quảng Uyên, trải nghiệm vẽ sáp ong trên vải chàm đang trở thành điểm nhấn độc đáo trong các sản phẩm du lịch sáng tạo. Dưới bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, sáp ong được đun chảy, dùng bút vẽ tạo nên những hoa văn tinh tế trên nền vải chàm để hiện lên các họa tiết mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc. Du khách không chỉ quan sát mà còn trực tiếp cầm bút vẽ, cảm nhận sự tỉ mỉ, kiên nhẫn trong từng công đoạn.

Bên cạnh đó, hoạt động vẽ màu trên giấy bản cũng mang đến những trải nghiệm giàu tính sáng tạo. Trên nền giấy bản thủ công, du khách được hướng dẫn sử dụng các họa tiết, màu sắc tự nhiên để sáng tác tranh, qua đó hiểu thêm về tri thức bản địa và đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc.

Mỗi sản phẩm hoàn thành là một kỷ niệm khó quên, đồng thời phản ánh tri thức dân gian, quan niệm thẩm mỹ và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Hoạt động này không chỉ góp phần bảo tồn nghề thủ công truyền thống, mà còn tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.

Chị Nguyễn Kim Phương, chủ Tày’s homestay Khuổi Ky, xã Đàm Thủy chia sẻ: Trước đây khách đến bản chủ yếu chỉ tham quan trong ngày, ít khi ở lại. Nhưng từ khi có các hoạt động trải nghiệm, du khách ở lâu hơn, sinh hoạt cùng gia đình, cùng ăn cơm, cùng trò chuyện. Nhờ đó, homestay có thêm thu nhập ổn định còn bà con thì có điều kiện giữ gìn nếp nhà, nếp bản và phong tục truyền thống của đồng bào.

Không chỉ người dân, du khách cũng ngày càng đánh giá cao những trải nghiệm mang tính chân thực. Anh Trần Minh Quân, du khách đến từ Hà Nội cho biết: Điều khiến tôi ấn tượng nhất khi đến Cao Bằng là cảm giác được sống chậm lại, được nấu ăn và sinh hoạt cùng người dân địa phương. Những trải nghiệm gần gũi, chân thật này mang đến một cảm xúc rất khác so với các loại hình du lịch ở thành phố hay những khu nghỉ dưỡng hiện đại.

Điểm khác biệt của du lịch sáng tạo tại Cao Bằng là vai trò trung tâm của cộng đồng địa phương. Người dân không chỉ cung cấp dịch vụ lưu trú hay ẩm thực, mà còn trực tiếp thiết kế, tổ chức và truyền tải nội dung trải nghiệm cho du khách. Họ chính là những “đại sứ văn hóa” kể câu chuyện về quê hương mình bằng chính cuộc sống hằng ngày.