Hương vị bánh gai ở suối cá thần Cẩm Lương

Suối cá thần Cẩm Lương thuộc địa phận thôn Lương Ngọc, xã Cẩm Tú. Từ lâu suối cá thần Cẩm Lương được biết đến là di tích lịch sử văn hóa – danh lam thắng cảnh kỳ thú bậc nhất xứ Thanh. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng ẩn sau vẻ kỳ vĩ của núi rừng còn có hương vị bánh gai mộc mạc, một thức quà quê gói trọn hồn đất, tình người nơi đây.

Ngay từ đầu cổng vào, du khách đã bắt gặp những gian hàng bán quà lưu niệm, trong đó có những chiếc bánh gai nhỏ xinh, giá chỉ 5.000 đồng/chiếc. Khác với bánh gai Tứ Trụ, bánh gai ở suối cá thần Cẩm Lương được gói vuông vắn bằng lá chuối khô bên trong và lá dừa rừng bên ngoài.

Theo người dân nơi đây, lá dừa rừng to, có độ dẻo và giúp cho việc bảo quản bánh tốt hơn. Khi hấp lên bánh có mùi thơm đặc trưng của lá dừa kết hợp với lá chuối khô và nhân bánh bên trong tạo nên hương vị khác biệt. Nguyên liệu chính làm bánh gai ở suối cá thần được làm từ lá gai mọc tự nhiên trên vùng đồi của xã Cẩm Tú và gạo nếp nương, đỗ xanh, cùi dừa già, vừng rang.

Một điểm khác biệt với bánh gai Tứ Trụ là ở đây là các khâu làm bánh còn giữ được theo cách hoàn toàn thủ công. Người dân không nhào bột với mật mía mà chỉ cho thêm một lượng nhỏ đường để trộn cùng nhân bánh. Khi ăn bánh có vị bùi, dẻo, vị ngọt nhẹ chứ không ngọt đậm như bánh gai Tứ Trụ. Chiếc bánh cũng được gói nhỏ xinh, khéo léo vừa cho một người thưởng thức.

Bánh gai được gói bằng lá chuối khô và khuôn lá dừa từ bàn tay khéo léo của phụ nữ Mường.

Trước kia, bánh gai chỉ được người dân xã Cẩm Tú gói đủ dùng trong gia đình trong các dịp lễ, tết. Ngày nay, khi du lịch suối cá tần Cẩm Lương phát triển, để đáp ứng nhu cầu của nhiều khách hàng, bánh gai đã người dân làm theo hướng hàng hóa và được bày bán quanh năm tại các quầy hàng lưu niệm. Du khách ghé thăm sẽ được thưởng thức bánh gai mới hấp xong, còn nóng hổi, dẻo thơm xen lẫn hương vị của núi rừng.

Bà Hà Thị Phượng, dân tộc Mường là người làm bánh gai lâu năm ở xã Cẩm Tú. Gia đình bà đã nhiều đời sinh sống ở đây. Bà truyền nghề làm bánh gai cho con trai là chủ cơ sở sản xuất bánh gai Thiên Dương từ nhiều năm nay. Vợ chồng anh Trương Văn Thiên và Cao Thị Chuyên đã kế thừa nghề làm bánh gai truyền thống của địa phương và gia đình, mở cơ sở làm bánh, tạo thêm thu nhập và thu hút được một số chị em phụ nữ ở địa phương cùng tham gia. Ban đầu vợ chồng anh đã xây dựng được thương hiệu, đăng ký nhãn hàng bánh gái Thiên Dương, được chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm.

Để quảng bá cho sản phẩm, hằng năm, cơ sở sản xuất bánh gai Thiên Dương đã mang bánh đi đến các hội chợ trong và ngoài tỉnh. Bánh gai được sản xuất từ cơ sở đã nhận không ít lời khen và sự yêu thích từ nhiều khách hàng vì hương vị ngọt dịu nhẹ, dẻo thơm và kiểu dáng chiếc bánh nhỏ xinh, mới lạ. Tuy nhiên, hiện nay, quy mô sản xuất của cơ sở còn nhỏ lẻ. Một số hộ gia đình ở Cẩm Tú cũng làm bánh gai để bán cho du khách nhưng chưa xây dựng được thương hiệu. Hơn nữa, bánh gai ở đây không sử dụng chất bảo quản nên thời hạn bảo quản chỉ được ít ngày, sản phẩm làm ra chỉ bán trong ngày phục vụ du khách thưởng thức tại chỗ và mua về làm quà.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Tú cho biết, địa phương có chủ trương xây dựng bánh gai thành sản phẩm OCOP nhằm phục vụ người dân và du khách khi về với khu du lịch suối cá thần Cẩm Lương, qua đó góp phần phát triển bền vững ngành du lịch địa phương.