Chú trọng phát triển sản phẩm tuần hoàn, hữu cơ

Sản xuất yến tại Cơ sở yến sạch Dương Vũ. Ảnh: Tố Tâm

Những mô hình như: ứng dụng chế phẩm sinh học, sản xuất theo chuỗi khép kín hay phát triển sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm)… không chỉ giúp kiểm soát chất lượng ngay từ gốc mà còn góp phần nâng cao giá trị gia tăng, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản địa phương theo hướng bền vững và hiện đại.

Thay đổi tư duy sản xuất

Ông Trương Đình Minh được biết đến như một “nhà sáng chế chân đất” của xã Xuân Bắc với các chế phẩm sinh học phục vụ sản xuất nông nghiệp an toàn. Dẫn chúng tôi đi dọc các luống cây xanh tốt trong khu vườn rộng 6 sào, ông Minh chia sẻ về hành trình tự nghiên cứu đầy kiên trì. Khu vườn được ông bố trí đa dạng cây trồng, vừa sản xuất vừa làm “phòng thí nghiệm” thực tế để thử nghiệm các chế phẩm sinh học do chính mình tạo ra. Mỗi sản phẩm đều được đưa vào áp dụng trực tiếp, theo dõi chặt chẽ từ khả năng phòng trừ sâu bệnh đến ảnh hưởng đối với sinh trưởng và chất lượng nông sản.

Ông Minh cho biết: Ý tưởng nghiên cứu ra các chế phẩm sinh học xuất phát từ nỗi trăn trở khi chứng kiến người nông dân phải tiếp xúc quá nhiều với thuốc hóa học độc hại. “Nhiều khi bà con phải chui vào giàn cây để phun thuốc, hóa chất phủ kín người, rất nguy hiểm. Tôi nghĩ, nếu sản phẩm làm ra mà người trồng đã bị ảnh hưởng đầu tiên thì không thể gọi là an toàn” – ông Minh bày tỏ.

Từ đó, ông Minh mày mò nghiên cứu tài liệu, thử nghiệm và đến nay đã tạo ra khoảng 10 chế phẩm sinh học phục vụ phòng trừ sâu bệnh, đặc biệt là các loại nấm hại cây trồng. Nhờ đó, ông Minh đã đạt được rất nhiều giải thưởng về nông dân sản xuất giỏi.

Hiệu quả bước đầu cho thấy cây trồng phát triển tốt, giảm sâu bệnh, hạn chế đáng kể việc sử dụng hóa chất. Dù còn nhiều khó khăn trong việc chuyển giao và thương mại hóa nhưng hướng đi này đã mở ra một cách làm mới và thay đổi tư duy sản xuất an toàn ngay từ gốc.

Song song đó, tại xã Xuân Bắc còn xuất hiện những cách làm bài bản hơn theo chuỗi khép kín. Cơ sở yến sạch Dương Vũ là một ví dụ tiêu biểu. Đến tham quan khu nhà nuôi yến và khu chế biến của cơ sở sẽ thấy rõ toàn bộ quy trình được vận hành theo vòng tuần hoàn liên kết chặt chẽ, từ khâu gây nuôi, chăm sóc đàn yến, khai thác tổ đến làm sạch, chế biến và đóng gói sản phẩm.

Ông Dương Văn Dự (Chủ cơ sở yến sạch Dương Vũ ) cho hay: Cơ sở luôn đặt chất lượng lên hàng đầu và kiên quyết không đánh đổi bằng việc giảm giá thành. Theo ông, muốn sản phẩm tốt thì phải kiểm soát từ đầu vào đến đầu ra, làm theo quy trình khép kín mới giữ được giá trị thật. Nhờ hướng đi này, đến nay đơn vị đã có 7 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao, từng bước tạo dựng uy tín trên thị trường.

Phát triển kinh tế theo hướng bền vững

Theo ông Trương Quang Hà, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Xuân Bắc, địa phương có thế mạnh nông nghiệp với nhiều mô hình đa dạng. Tuy nhiên, thay vì phát triển theo lối cũ, Xuân Bắc đang từng bước chuyển mình theo hướng nông nghiệp bền vững, chú trọng yếu tố hữu cơ, an toàn và thân thiện môi trường.

Điểm nổi bật là nhiều mô hình đã hình thành tư duy sản xuất tuần hoàn. Từ việc ứng dụng chế phẩm sinh học để giảm hóa chất đến xây dựng quy trình sản xuất khép kín trong chăn nuôi, chế biến. Tất cả đang góp phần tạo nên hệ sinh thái nông nghiệp an toàn.

Từ nền tảng đó, Chương trình OCOP được xác định là “đòn bẩy” quan trọng giúp địa phương chuẩn hóa sản phẩm. Không chỉ tăng số lượng, Xuân Bắc hướng đến nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và bảo đảm truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Mỗi sản phẩm OCOP vì vậy không chỉ là hàng hóa mà còn là cam kết về an toàn và uy tín.

Ông Trương Quang Hà cho biết thêm: Trước đây, công tác tuyên truyền OCOP còn hạn chế, nhưng hiện nay với chính quyền gần dân hơn, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh để người dân hiểu và tham gia hiệu quả hơn. Thời gian tới, Phòng Kinh tế sẽ rà soát các sản phẩm chủ lực, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân hoàn thiện quy trình để đạt chuẩn OCOP theo tiêu chí sạch, an toàn và bền vững.

Bên cạnh đó, việc hỗ trợ về vốn, khoa học – kỹ thuật, quảng bá và kết nối tiêu thụ cũng sẽ được tăng cường nhằm giúp các hộ sản xuất mạnh dạn đầu tư. Định hướng xây dựng thương hiệu gắn với đặc trưng địa phương sẽ tạo nền tảng để sản phẩm Xuân Bắc khẳng định vị thế trên thị trường.

Có thể thấy, Xuân Bắc đang từng bước định hình con đường phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững, hữu cơ và tuần hoàn. Từ thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân đến sự đồng hành của chính quyền, tất cả đang góp phần hướng đến một nền nông nghiệp hiện đại, an toàn và phát triển lâu dài.

Hiện xã Xuân Bắc có gần 30 tổ hợp tác và hợp tác xã hoạt động ổn định, phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Chính quyền địa phương thường xuyên đối thoại, lắng nghe ý kiến từ các hợp tác xã để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Qua đó, tăng cường liên kết, đồng hành xây dựng mô hình kinh tế nông nghiệp theo hướng hữu cơ, tuần hoàn, phát triển theo chuỗi giá trị bền vững.