Khát vọng chuyển đổi xanh

Khẳng định bản lĩnh

Ngay từ những tháng đầu năm 2025, biến đổi khí hậu đã thể hiện sự khắc nghiệt bằng trận lũ lụt lịch sử giữa mùa hè sau cơn bão số 1, nhấn chìm hàng chục nghìn héc-ta lúa và hoa màu. Cùng lúc đó, dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp và thị trường nông sản biến động đã đặt ra những thách thức chưa từng có.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị và Sở Nông nghiệp và Môi trường thăm mô hình liên kết sản xuất lúa hữu cơ tại xã Hiếu Giang.

Tuy nhiên, với tinh thần “Kỷ cương-trách nhiệm, chủ động-kịp thời, tinh gọn-hiệu quả, tăng tốc-bứt phá”, ngành đã biến thách thức thành cơ hội để đổi mới. Điểm sáng lớn nhất chính là sự quyết liệt trong công tác sắp xếp tổ chức bộ máy. Thực hiện Quyết định số 251/QĐ- UBND, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành tốt việc sáp nhập, giảm tới 60% số phòng chuyên môn và gần 58% chi cục quản lý nhà nước. Việc tinh gọn không làm yếu đi bộ máy mà ngược lại, đã tạo ra một cơ chế vận hành thông suốt, cắt giảm tối đa các thủ tục rườm rà cho người dân và doanh nghiệp.

Kết quả kinh tế đã minh chứng cho hướng đi đúng đắn đó. Tốc độ tăng giá trị sản xuất nông lâm nghiệp và thủy sản dự ước đạt 2,9%; tổng sản lượng lương thực duy trì mức xấp xỉ 60 vạn tấn. Lĩnh vực lâm nghiệp tiếp tục là niềm tự hào của Quảng Trị với tỷ lệ che phủ rừng đạt 61,47%, trong đó diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững (FSC/PEFC) không ngừng mở rộng, mở ra cánh cửa cho kinh tế lâm nghiệp vươn tầm quốc tế.

Tỉ lệ số xã đạt chuẩn nông thôn mới 56,5% (39/69 xã sau sáp nhập). Trong lĩnh vực thủy sản, Quảng Trị đã thể hiện trách nhiệm cao trong việc thực hiện các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU. Với hơn 99% tàu cá xa bờ được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, địa phương đang nỗ lực cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng”, bảo vệ sinh kế bền vững cho ngư dân.

Một trong những dấu ấn đậm nét nhất của năm 2025 là bước nhảy vọt về chuyển đổi số. Ngành đã xây dựng và vận hành hệ thống bản đồ số đa lớp, tích hợp dữ liệu từ đất đai, lâm nghiệp đến thủy lợi và khoáng sản. Lần đầu tiên, trí tuệ nhân tạo được ứng dụng để tối ưu hóa quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giám sát rừng thông minh. Những chiếc “mắt thần” AI Camera tại các điểm xung yếu đã giúp Chi cục Kiểm lâm phát hiện sớm các nguy cơ cháy rừng.

Song song với đó, công tác quản lý tài nguyên và môi trường đã có những chuyển biến thực chất. Chiến dịch “90 ngày làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia” của tỉnh đã xuất sắc cán đích ở vị trí thứ 2 toàn quốc. Tỉ lệ thu gom chất thải rắn đô thị và chất thải nguy hại duy trì ở mức cao trên 98%, khẳng định cam kết phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường, không đánh đổi sinh thái lấy tăng trưởng nóng.

Khát vọng nông nghiệp sinh thái, nông dân văn minh

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị Trần Quốc Tuấn cho biết, năm 2026 là năm khởi đầu hiện thực hóa nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp, ngành Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị đặt ra những mục tiêu đầy “tham vọng” nhưng cũng đầy tính nhân văn. Bao trùm là hướng tới mô hình “Nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”. Chuyển mạnh tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp.

Về kinh tế, ngành phấn đấu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 3%, ổn định sản lượng lương thực và đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu nông sản chủ lực như cà-phê Khe Sanh, hồ tiêu, gỗ rừng trồng, dược liệu. Tuy nhiên, thay vì chỉ chú trọng vào số lượng, chiến lược năm 2026 ưu tiên vào chất lượng và giá trị gia tăng. Quảng Trị sẽ tập trung vào nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy thị trường tín chỉ các-bon rừng, một nguồn lợi mới đầy tiềm năng.

Về quản lý tài nguyên, nhiệm vụ trọng tâm là triển khai hiệu quả Luật Đất đai 2024 và các nghị định thi hành luật. Đặc biệt, công tác an sinh xã hội tiếp tục được đặt ở vị trí quan trọng. Mục tiêu giảm từ 3.500-4.000 hộ nghèo mỗi năm không chỉ là con số, mà là lời cam kết “không để ai bị bỏ lại phía sau” trên hành trình xây dựng nông thôn mới. Các chương trình nước sạch nông thôn, xóa nhà tạm và đào tạo nghề cho lao động người dân tộc thiểu số sẽ được triển khai với nguồn lực ưu tiên cao nhất.

Theo đồng chí Trần Quốc Tuấn, có thể thấy ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị đang đứng trước ngưỡng cửa của một giai đoạn phát triển mới với sự tự tin và quyết tâm đổi mới toàn diện. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 5 năm tới, sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và người dân là điều kiện tiên quyết. Với nền tảng từ chuyển đổi số, tư duy kinh tế xanh và bộ máy tinh gọn, hiệu lực, tin tưởng rằng ngành nông nghiệp sẽ không chỉ là “bệ đỡ” mà còn là động lực chính đưa Quảng Trị bứt phá, trở thành điểm sáng về phát triển bền vững của khu vực miền trung.