Dứa Queen mở hướng chuyển đổi cây trồng bền vững trên đất đồi

Mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng

Tại vùng đồi xóm Tân Mỹ, xã Tân An (huyện Tân Kỳ cũ), cảm nhận được diện mạo mới của sản xuất nông nghiệp nơi đây. Xen giữa những diện tích mía đang vào kỳ thu hoạch là các triền đồi vừa được xuống giống dứa Queen. Những luống dứa thẳng tắp, được phủ ni-lông cẩn thận, nối dài từ chân lên đến đỉnh các quả đồi thấp, tạo nên khung cảnh sản xuất khá bài bản, khác hẳn với hình ảnh manh mún trước đây.

Tiên phong đưa cây dứa Queen về trồng trên vùng đất mới này là gia đình ông Đậu Văn Hưng ở xóm Tân Mỹ. Cách đây hơn 2 năm gia đình ông Hưng đã mạnh dạn nhận thầu 7 ha đất của xã để trồng dứa Queen. Theo tính toán, sau khoảng 18 tháng chăm sóc, dứa bắt đầu cho thu hoạch. Nhờ có nghề chế biến lá dứa thành sợi truyền thống, gia đình ông Hưng không chỉ thu hoạch quả mà còn tận dụng toàn bộ lá dứa để sản xuất sợi, nâng cao giá trị kinh tế.

Nay xã triển khai chủ trương phát triển vùng dứa nguyên liệu gắn với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ông Hưng càng thêm có cơ hội nâng cao thu nhập từ việc xuất bán dứa quả cho nhà máy và cung ứng giống tại chỗ cho bà con. Đây cũng là mô hình trồng dứa Queen tạo cơ sở thực tiễn để người dân trong xã học tập và nhân rộng trong thời gian tới.

Ông Đậu Trường Sơn – Trưởng phòng Kinh tế xã Tân An cho biết, Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã xác định 3 khâu đột phá, trong đó chuyển đổi cơ cấu ngành nông nghiệp, trọng tâm là chuyển đổi cơ cấu cây trồng, lấy cây dứa làm cây trồng chủ lực. Ngay sau Đại hội, xã đã chủ động làm việc với Công ty Đồng Giao (Ninh Bình) để ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác tiêu thụ sản phẩm. Cùng đó, UBND xã xây dựng kế hoạch nhằm cụ thể hóa nghị quyết của Đảng ủy, triển khai phát triển vùng nguyên liệu dứa trên địa bàn.

“Theo kế hoạch, năm 2026 xã phấn đấu trồng từ 100-200 ha dứa, đến năm 2030 mở rộng diện tích lên khoảng 1.000 ha. Hiện người dân đã đăng ký đủ 70 ha và xã đã tổng hợp, báo cáo tỉnh để được hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 34/2025 của HĐND tỉnh. Qua khảo sát cho thấy, chi phí đầu tư ban đầu cho 1 ha dứa khoảng 220 triệu đồng. Sau 18 tháng cho năng suất từ 50 – 60 tấn quả, doanh thu ước trên 500 triệu đồng, lãi khoảng 300 triệu đồng”, ông Đậu Trường Sơn chia sẻ.

Xã Giai Xuân là một trong những địa phương dự kiến đưa cây dứa Queen vào sản xuất theo Nghị quyết số 34 của HĐND tỉnh về chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Theo ông Bùi Đức Hồng – Chủ tịch UBND xã Giai Xuân, địa phương đặt mục tiêu xây dựng vùng trồng dứa Queen với quy mô khoảng 300 ha, phân bố tại nhiều xóm trên địa bàn.

Để triển khai đồng bộ, xã đang xây dựng kế hoạch cụ thể, đồng thời ban hành nghị quyết chuyên đề của Đảng ủy nhằm tập trung lãnh đạo, chỉ đạo. Công tác tuyên truyền, vận động được đẩy mạnh để tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Đến nay, xã đã tiếp nhận đơn đăng ký tham gia trồng dứa Queen với tổng diện tích khoảng 110 ha.

Song song với đó, UBND xã phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn người dân quy trình làm đất, xuống giống, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn, hiệu quả. Việc sản xuất từng bước đi vào nền nếp, hạn chế tính tự phát. Thời gian qua, xã cũng chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp trong cung ứng giống, vật tư đầu vào, chuyển giao kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

“

Mới đây, UBND tỉnh đã ký kết Biên bản ghi nhớ với Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao về hợp tác đầu tư xây dựng nhà máy chế biến hoa quả công nghệ cao, gắn với phát triển vùng nguyên liệu trên địa bàn. Đây được xem là tiền đề quan trọng, mở ra cơ hội thuận lợi để địa phương đẩy mạnh phát triển cây dứa theo hướng bền vững

Ông Bùi Đức Hồng – Chủ tịch UBND xã Giai Xuân

Liên kết doanh nghiệp “chìa khóa” cho phát triển bền vững

Một tín hiệu khả quan đối với sản phẩm dứa và các loại cây ăn quả khác của tỉnh là việc Nghệ An đang từng bước thu hút các dự án chế biến nông sản quy mô lớn. Mới đây, UBND tỉnh Nghệ An và Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư xây dựng nhà máy chế biến hoa quả công nghệ cao gắn với phát triển vùng nguyên liệu trên địa bàn tỉnh. Đây được xem là bước đi quan trọng, góp phần thúc đẩy chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương, đồng thời tạo đầu ra ổn định, lâu dài cho các sản phẩm nông nghiệp thế mạnh, trong đó có cây dứa.

Theo nội dung Biên bản ghi nhớ, hai bên thống nhất phối hợp trình cấp có thẩm quyền xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng một nhà máy chế biến hoa quả quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại tại Nghệ An. Dự án hướng tới hình thành chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ, góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, bền vững.

Theo kế hoạch, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thành việc khảo sát, giới thiệu địa điểm xây dựng nhà máy với quy mô khoảng 10 ha trong tháng 2/2026. Đồng thời, ngành nông nghiệp tỉnh phối hợp với doanh nghiệp xây dựng lộ trình phát triển vùng nguyên liệu từ nay đến năm 2030. Cụ thể, năm 2026, toàn tỉnh phấn đấu đạt khoảng 1.000 ha dứa; năm 2027 nâng lên 2.000 ha và đến năm 2030 đạt khoảng 5.000 ha. Bên cạnh đó, tỉnh cũng định hướng phát triển 1.000 ha ngô ngọt và khoảng 1.000 ha rau quả khác, tạo sự đa dạng về nguyên liệu cho chế biến.

Về phía doanh nghiệp, Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao cam kết tập trung nguồn lực, hoàn thiện các thủ tục pháp lý để khởi công xây dựng nhà máy vào tháng 9/2026; đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn chế biến và xuất khẩu vào các thị trường khó tính. Đặc biệt, doanh nghiệp sẽ ký hợp đồng liên kết và bao tiêu 100% sản phẩm cho bà con nông dân trong vùng nguyên liệu, đồng thời hỗ trợ giống, phân bón và chuyển giao kỹ thuật.

Cùng với sự vào cuộc của doanh nghiệp, các chính sách hỗ trợ của tỉnh được xem là “đòn bẩy” quan trọng để người dân mạnh dạn chuyển đổi cây trồng. Nghị quyết số 34/2025 của HĐND tỉnh quy định nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2026 – 2030, trong đó cây dứa là một trong những đối tượng được ưu tiên.

Với sự đồng hành của chính quyền, ngành chuyên môn và doanh nghiệp, cây dứa Queen đang từng bước khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực mới trên đất đồi Nghệ An. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, mô hình trồng dứa gắn với chế biến sâu còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững, tạo động lực cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh trong giai đoạn tới.