Trong không gian xanh mướt của vườn cây cảnh, nghệ nhân Nguyễn Tiến Dũng tỉ mỉ cắt tỉa từng nhánh lá. Vườn cây của gia đình anh Dũng nằm nép mình bên dòngsông Hồng, nơi đất bãi màu mỡ đã nuôi dưỡng nghề sinh vật cảnh của Hồng Vân suốt nhiều thập kỷ.

Hơn 5.000 cây với đủ chủng loại, dáng thế. Trước đây, khu vườn chủ yếu là nơi giao lưu của những người chơi cây cảnh. Từ khi địa phương định hướng phát triển du lịch cộng đồng, gia đình anh Dũng đã thiết kế lại không gian, mở tour trải nghiệm “một giờ làm nghệ nhân”.

Nằm cách trung tâmHà Nộikhoảng 20km, Khu du lịch Hồng Vân có diện tích tự nhiên hơn 420ha, sở hữu không gian sinh thái đặc trưng ven sông Hồng, hệ thống làng nghề sinh vật cảnh, di tích lịch sử, văn hóa và các lễ hội truyền thống gắn với truyền thuyết Chử Đồng Tử-Tiên Dung.

Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, xã Hồng Vân có ba làng nghề truyền thống gồm: làng nghề sinh vật cảnh Hồng Vân, làng nghề sơn mài Hạ Thái và làng nghề mây tre đan Ninh Sở.

Đây chính là nguồn tài nguyên phong phú để địa phương xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, lấy người dân làm chủ thể, làng quê làm không gian trải nghiệm.

Từ khi được công nhận là điểm du lịch làng nghề sinh vật cảnh năm 2018, lượng khách đến Hồng Vân tăng đều qua từng năm. Trung bình mỗi năm, địa phương đón hơn 100 nghìn khách, với doanh thu từ du lịch ước đạt hơn 20 tỷ đồng/năm.

Du lịch, dịch vụ ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu kinh tế của xã, góp phần nâng thu nhập bình quân đầu người năm 2024 lên hơn 78 triệu đồng/người.

Đặc biệt, Khu du lịch Hồng Vân là một trong những khu du lịch cộng đồng cấp thành phố đầu tiên và được trao Giải thưởng Du lịch cộng đồng ASEAN năm 2024.

Ông Lê Tuấn Dũng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hồng Vân cho biết, thời gian qua địa phương đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để phát triển du lịch cộng đồng, coi đây là một trong những hướng đi quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Xã ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu và chỉnh trang cảnh quan, tổ chức lại không gian làng quê gắn với sinh vật cảnh, nông nghiệp và làng nghề; đồng thời xây dựng hệ thống sản phẩm du lịch đa dạng như du lịch văn hóa-tâm linh, du lịch nông nghiệp-làng nghề, du lịch giáo dục, du lịch đêm và du lịch cộng đồng.

Hiện địa phương đã có hướng dẫn viên đủ năng lực đón tiếp và thuyết minh cho các đoàn khách nước ngoài. Trên cơ sở đó, địa phương đang hướng tới mô hình “gia đình hướng dẫn viên”, trong đó mỗi người dân vừa là chủ thể làm du lịch, vừa là người kể câu chuyện về làng quê và di sản văn hóa Hồng Vân. Đây cũng là cách để giữ chân du khách lâu hơn và tạo sự khác biệt so với các điểm du lịch ven đô khác.

Trong tầm nhìn đến năm 2030, Khu du lịch Hồng Vân đặt mục tiêu đón 1,5 triệu lượt khách nội địa, khoảng 5.000 lượt khách quốc tế, với tổng thu từ du lịch đạt khoảng 100 tỷ đồng.

“Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi không chỉ là tăng số lượng khách, mà là xây dựng Hồng Vân trở thành miền quê đáng sống, nơi người dân có thu nhập ổn định, môi trường trong lành và văn hóa truyền thống của làng quê được gìn giữ, phát huy”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hồng Vân nhấn mạnh.