Miến dong làng So đạt OCOP 5 sao, xuất khẩu nhờ làm sạch từ ruộng phơi

Nghề của cha ông và bước đi khác biệt vì sản phẩm sạch

Sinh ra ở làng nghề, gia đình nhiều đời gắn bó vớimiến dong, anh Dương Đình Khôi lớn lên cùng mùi bột dong, cùng những sợi miến hong nắng của ông bà, cha mẹ. “Nghề này không có sách vở. Các cụ truyền lại bằng mắt nhìn, bằng tay làm và bằng kinh nghiệm”, anh nói.

Theo anh Khôi, bí quyết làm miến không nằm ở máy móc hiện đại, mà ở sự tính toán chính xác từng công đoạn. Từ khâu đánh chín bột, lọc bột cho đến tráng miến, chỉ cần lệch một chút là sợi miến sẽ bị khô, gãy hoặc mất độ dai tự nhiên. Miến ngon là khi sợi giòn, dai vừa phải, không bở, không gắt.

Những bí quyết ấy được anh Khôi gìn giữ, đồng thời chắt lọc để phù hợp với sản xuất quy mô lớn mà vẫn giữ được chất lượng truyền thống, không phải cơ sở nào cũng làm được.

Anh Khôi chia sẻ, trước đây dân trong làng thường phơi miến trên mặt đường, tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh. Nhận thấy bất cập này, anh mạnh dạn lên xã đề xuất thuê ruộng của người dân để làm khu phơi miến tập trung. Những thửa ruộng nằm xa khu dân cư, không xe cộ, được cải tạo thành “dàn phơi ngoài trời” đúng nghĩa.

“Muốn đi đường dài thì sản phẩm phải sạch ngay từ khâu nhỏ nhất. Phơi trên đường rất tiện nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn. Tôi chấp nhận tốn chi phí thuê ruộng, đổi lại là sự yên tâm về chất lượng”, anh Khôi nói.

Theo anh Khôi, phơi miến là cả một nghệ thuật. Người phơi phải tính hướng gió, độ nắng để sợi miến khô đều từ dưới lên trên, không cong vênh, không co rút. Nhờ nắng và gió tự nhiên, miến khô từ từ, giữ được độ óng và mùi vị đặc trưng, không cần sử dụng bất kỳ chất bảo quản hay phụ gia nào.

Những năm đầu khởi nghiệp, cơ sở sản xuất của gia đình anh vẫn làm thủ công, sản lượng thấp, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Năm 2016, anh Khôi cùng gia đình quyết định đầu tư hơn 2 tỷ đồng để mua sắm máy móc, xây dựng dây chuyền sản xuất khép kín từ lọc bột, làm chín đến tráng miến.

Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và kinh nghiệm truyền thống giúp sản lượng tăng lên rõ rệt. Hiện mỗi ngày, cơ sở miến dong Dương Kiên sản xuất khoảng 1 tấn miến; ngày cao điểm có thể đạt 3-4 tấn.

OCOP 5 sao, mở lối tương lai

Cùng với sự phát triển của cơ sở sản xuất, nhiều lao động địa phương có thêm việc làm ổn định. Hiện cơ sở miến dong Dương Kiên tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động và gần 40 lao động thời vụ, chủ yếu là người dân trong làng và các xã lân cận.

Chị Hà Thị Lan, một lao động gắn bó với cơ sở hơn 4 năm, chia sẻ: “Trước đây tôi chỉ làm ruộng, thu nhập bấp bênh. Từ khi vào làm miến cho anh Khôi, tôi có việc quanh năm, thu nhập ổn định, lại gần nhà nên rất yên tâm”.

Còn anh Nguyễn Văn Thịnh, phụ trách khâu vận chuyển miến, cho biết: “Phơi miến ngoài ruộng vất vả hơn phơi ven đường, nhưng sạch sẽ và an toàn. Làm lâu rồi mới thấy cách này giữ được chất lượng miến tốt hơn hẳn”.

Theo anh Khôi, tạo việc làm cho người dân không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là cách để giữ nghề ở lại với làng. Khi người dân sống được bằng nghề, họ sẽ giữ nghề.

Sự kiên trì với hướng đi “sạch – bền vững” đã mang lại quả ngọt. Miến dong Dương Kiên được công nhận sản phẩm OCOP 5 sao, trở thành một trong những thương hiệu tiêu biểu của làng nghề truyền thống Hà Nội.

Sau khi đạt chứng nhận OCOP, nhiều đối tác nước ngoài đã trực tiếp đến khảo sát, lấy mẫu kiểm tra chất lượng. Đặc biệt, đối tác Nhật Bản thị trường nổi tiếng khắt khe đã ký hợp đồng nhập khẩu sau khi đánh giá toàn bộ quy trình sản xuất.

Hiện thông qua Công ty TNHH Sản xuất, Thương mại và Xuất nhập khẩu Dương Kiên, miến dong làng So đã xuất khẩu sang Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc và đang tiếp tục đàm phán mở rộng sang thị trường Canada.

“Muốn sản phẩm xuất khẩu được không có chỗ cho sự dễ dãi. Từ nguyên liệu, quy trình đến mẫu mã đều phải đạt chuẩn. Chúng tôi tự tin vì làm thật, làm sạch ngay từ đầu”, anh Khôi khẳng định.

Từ những phên miến phơi mình trên ruộng đồng làng So, miến rong Dương Kiên hôm nay đã có mặt ở nhiều quốc gia. Câu chuyện của anh Dương Đình Khôi không chỉ là hành trình xây dựng một thương hiệu OCOP 5 sao, mà còn là minh chứng cho việc nghề truyền thống, nếu được làm bằng tâm huyết và tư duy mới, hoàn toàn có thể bước ra thị trường quốc tế.

Giữa nhịp sống hiện đại, những sợi miến dong Dương Kiên vẫn mang theo hồn cốt làng nghề – sạch từ ruộng phơi, bền từ tay người thợ và vươn xa bằng khát vọng của người con sinh ra từ chính nghề tổ.