14/10/2021 | 15:34

CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở NGHỀ AN

Là tỉnh có quy mô dân số đông và nguồn lao động dồi dào, trong đó lực lượng lao động ở nông thôn chiếm tỉ lệ lớn trong lực lượng lao động xã hội. Trong 10 năm thực hiện chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn, Nghệ An đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng: Nông nghiệp phát triển với tốc độ ổn định; diện mạo nông thôn có nhiều thay đổi tích cực, ngày càng khang trang, sạch đẹp; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân không ngừng tăng lên,… đã tạo bước chuyển mình trong xây dựng Nông thôn mới ở các địa phương.

Công tác quy hoạch, phát triển mạng lưới cơ sở dạy nghề đã được quan tâm đầu tư, đến nay toàn tỉnh có 65 cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, gồm: 09 trường cao đẳng; 14 trường trung cấp; 20 trung tâm giáo dục nghề nghiệp, 22 cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp (trong đó có 03 trường chất lượng cao; 16 trường nghề trọng điểm với 13 nghề cấp độ quốc tế; 09 nghề cấp độ khu vực Asean; 36 nghề cấp độ quốc gia). Quy mô, cơ cấu ngành, nghề, trình độ đào tạo cơ bản đã đáp ứng nhu cầu của người học, thị trường sử dụng lao động và chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế trên địa bàn tỉnh.

 Công tác tuyển sinh, đào tạo, dạy nghề và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn được các cấp, ngành và địa phương quan tâm. Số người có việc làm sau đào tạo chiếm tỉ lệ khá cao, chủ yếu làm việc ở các doanh nghiệp trong tỉnh, doanh nghiệp ngoài tỉnh, xuất khẩu lao động và tự tạo việc làm. Đến hết năm 2020, trong tổng số 520.856/580.110 lao động nông thôn học nghề đã tốt nghiệp, có 387.019 người có việc làm, đạt tỷ lệ 74,3%. Cụ thể như sau: Có 189.745 lao động làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh (chiếm 49,02%); 53.895 người làm việc tại nước ngoài (chiếm 13,92%) và 143.379 người tự tạo việc làm (chiếm 37,04%). Một số nghề tỷ lệ có việc làm cao trên 85-90% như: Hàn, điện, điện tử, may công nghiệp, kỹ thuật chế biến món ăn…

 Công tác xã hội hóa đào tạo, dạy nghề cho lao động nông thôn cần tập trung huy động nguồn vốn của nhân dân, kể cả các tổ chức cộng đồng, tổ chức xã hội trong đầu tư xây dựng các cơ sở đào tạo; tổ chức các loại quỹ khuyến học, khuyến tài để phát triển giáo dục nghề nghiệp. Trong 10 năm thực hiện Chỉ thị 21-CT/TU, đến hết năm 2020 đã huy động được 1.520.744 tỷ đồng từ nguồn nguồn xã hội hóa để đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp, gồm: Đóng góp của người học 831.933 tỷ đồng, các tổ chức cá nhân 568.396 tỷ đồng, nguồn khác (hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ…) 120.415 tỷ đồng. Huy động, khuyến khích được 24 cơ sở giáo dục nghề nghiệp ngoài công lập tham gia đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã vừa tổ chức đào tạo nghề cho lao động nông thôn, vừa bao tiêu sản phẩm, tạo việc làm, ổn định thu nhập cho lao động nông thôn sau học nghề, nhất là trong lĩnh vực mây tre đan xuất khẩu, thêu ren, dệt thổ cẩm,… Các doanh nghiệp tiếp nhận nhiều lao động sau khi tốt nghiệp như: Tổng công ty lắp máy Việt Nam; Công ty cổ phần Catalan; Công ty cổ phần Sông Đà 4; Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa; Công ty cổ phần cơ khí ô tô 3/2; Công ty TNHH MLB TENEGY; Tập đoàn Dệt may Hà Nội; Công ty Namsungvina; Khách sạn Mường Thanh; Công ty cổ phần Sài Gòn Kim Liên; Công ty TNHH New Wing Interconnect technology, Công ty cổ phần Hồng Hà… Số lao động nông thôn được hỗ trợ học nghề theo diện chính sách quy định tại quyết định số 1956/QĐ-TTg, ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ là 76.091 người, gồm: Học nghề nông nghiệp là 36.628 người (chiếm 48,14%); học nghề phi nông nghiệp 39.463 người (chiếm 51,86%),… Trong số lao động nông thôn được hỗ trợ, gồm các đối tượng: Đối tượng 01 (lao động thuộc diện hưởng chính sách ưu đãi người có công, lao động hộ nghèo, lao động là người dân tộc thiểu số, lao động bị thu hồi đất nông nghiệp, lao động là người khuyết tật) là 29.350 người (ciếm 38,75%); đối tượng 02 (lao động thuộc hộ cận nghèo) là 5.122 người (chiếm 6,73%); đối tượng 03 (lao động nông thôn khác) là 41.619 người (chiếm 54,70%).

Đào tạo nghề nuôi, trồng nấm của Hội liên hiệp Phụ nữ

Bên cạnh đó, công tác đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động đào tạo, dạy nghề cho lao động nông thôn trên đại bàn tỉnh cũng được quan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện: Thực hiện chủ trương đổi mới chương trình và nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông, Uỷ ban nhân dân đã phê duyệt Kế hoạch phân luồng, hướng nghiệp, dạy nghề cho học sinh sau trung học cơ sở và trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Trên cơ sở Kế hoạch đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phối hợp chặt chẽ với các địa phương, các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông tổ chức hội nghị tư vấn, định hướng nghề nghiệp và phân luồng học sinh vào học nghề như: Tổ chức Ngày hội tư vấn - hướng nghiệp - tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp; tổ chức các buổi tham quan học tập, hội thảo chuyên đề về nghề nghiệp… Từ đó, tỉ lệ học sinh sau trung học cơ cở tham gia học nghề tăng từ 1,7% (năm học 2014-2015) lên 20,2% (năm học 2018-2019); tỷ lệ học sinh sau trung học phổ thông không tham dự tuyển đại học tăng từ 37% (năm học 2014-2015) lên 41,21% (năm học 2018-2019)… Chương trình, giáo dục đào tạo, phương pháp giảng dạy thường xuyên được cập nhật, bổ sung, đổi mới cho từng nghề và từng cấp trình độ. Đã xây dựng, biên soạn lại 268 lượt chương trình, gồm: 112 lượt chương trình đào tạo nghề nông nghiệp và 156 lượt chương trình đào tạo nghề phi nông nghiệp. Thời gian, nội dung, chương trình đào tạo của từng nghề cơ bản phù hợp với đặc điểm quy trình sản xuất, quy trình sinh trưởng của cây trồng, vật nuôi ở từng vùng, miền; ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ sản xuất. Nhờ vậy, lao động nông thôn sau học nghề đã áp dụng đưa công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp, giúp tiết kiệm chi phí và tăng năng suất cây trồng, vật nuôi; xây dựng nhiều mô hình trồng rau, quả sạch… theo tiêu chuẩn VietGAP và các mô hình chăn nuôi lợn, gà quy mô công nghiệp cho thu nhập gấp nhiều lần so với chăn nuôi hộ gia đình truyền thống.

       Công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn 

Công tác đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề, cán bộ quản lý dạy nghề; huy động các nhà khoa học, nghệ nhân, cán bộ kỹ thuật, kỹ sư, người lao động có tay nghề cao tham gia xây dựng chương trình, giáo dục dạy nghề cho lao động nông thôn: Công tác đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chú trọng. Hàng năm, cấp uỷ, chính quyền các cấp đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện đánh giá, xếp loại nhà giáo theo quy định; từ đó xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo trong từng đơn vị. Tổng số nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp là 2.590 người; trong đó, có 2.136 nhà giáo đạt chuẩn về chuyên môn, 1.891 nhà giáo đạt chuẩn về nghiệp vụ sư phạm; đã tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và kỹ năng dạy học cho 1.052 người.

Nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã mời những nhà giáo có chuyên môn giỏi, kinh nghiệm và các nghệ nhân, kỹ sư, cán bộ kỹ thuật, người lao động có tay nghề cao để tham gia xây dựng, chỉnh sửa chương trình đào tạo và trực tiếp đào tạo, bồi dưỡng, góp phần từng bước nâng cao chất lượng công tác đào tạo, dạy nghề cho lao động nông thôn. Nhờ vậy, lao động nông thôn sau học nghề đã tiếp cận công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, giúp tiết kiệm chi phí và tăng năng suất cây trồng vật nuôi, xây dựng nhiều mô hình trồng rau, quả sạch, cho thu nhập cao gấp nhiều lần so với chăn nuôi, trồng trọt theo hộ gia đình truyền thống. Nhờ làm tốt công tác đào tạo nghề đã đẩy nhanh thực hiện nhóm tiêu chí kinh tế và tổ chức sản xuất (gồm: Thu nhập, hộ nghèo, lao động có việc làm, hình thức tổ chức). Tính đến hết năm 2020 toàn tỉnh có 319 xã đạt chuẩn Nông thôn mới về tiêu chí Thu nhập, chiếm 77,62%; có 318 xã đạt chuẩn Nông thôn mới về tiêu chí Hộ nghèo, chiếm 77,37%; có 393 xã đạt chuẩn Nông thôn mới về tiêu chí lao động có việc làm, chiếm 95,62% và 353 xã đạt chuẩn Nông thôn mới về tiêu chí Hình thức tổ chức sản xuất, chiếm 85,89%.

Công tác đào tạo nghề nói chung và đào tạo nghề cho lao động nông thôn đã từng bước góp phần quan trọng trong xây dựng Nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn của Nghệ An./.

Th.S Hoàng Đình Ngọc