21/09/2021 | 06:14

Tăng cường bảo vệ môi trường trong nuôi trồng, chế biến thủy sản

(Baothanhhoa.vn) - Theo số liệu thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, toàn tỉnh hiện có 19.500 ha nuôi trồng thủy sản; trong đó, nước ngọt 14.110 ha, nước mặn, lợ 5.350 ha... tập trung chủ yếu ở các huyện Hậu Lộc, Hoằng Hóa, Quảng Xương, thị xã Nghi Sơn... Sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản giúp người dân, doanh nghiệp phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, từ đó cũng phát sinh nhiều vấn đề về môi trường cần quan tâm.

 

Khu nuôi tôm công nghiệp xã Hoằng Lưu (Hoằng Hóa).

Huyện Hoằng Hóa là một trong những địa phương có diện tích nuôi trồng thủy sản tương đối lớn, với 2.969 ha, trong đó diện tích nuôi tôm công nghiệp công nghệ cao là 136,4 ha. Tổng sản lượng thủy sản bình quân hằng năm (giai đoạn 2016-2020) ước đạt 23.230 tấn; giá trị sản xuất thủy sản đến năm 2020 của huyện ước đạt 881,7 tỷ đồng. Để tăng cường công tác bảo vệ môi trường (BVMT) trong nuôi trồng, chế biến thủy sản, ngoài việc tập trung tuyên truyền, vận động nâng cao ý thức BVMT cho Nhân dân, nhất là Nhân dân các xã vùng biển; cấp ủy, chính quyền huyện Hoằng Hóa còn tích cực triển khai các giải pháp quản lý, kiểm soát tình trạng ô nhiễm môi trường ở các cơ sở chế biến thủy sản. UBND huyện đã tăng cường phối hợp cùng các ngành chức năng, chỉ đạo các xã, thị trấn tập trung tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về BVMT đến từng cơ sở chế biến; yêu cầu tất cả các cơ sở ký cam kết BVMT; phải đảm bảo tất cả các chất thải phát sinh được thu gom, xử lý theo quy định. Các địa phương và mỗi người dân phát huy vai trò kiểm tra, giám sát để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm đối với những cơ sở có hành vi vi phạm về BVMT.

Huyện Hậu Lộc hiện có khoảng 1.900 ha nuôi trồng thủy sản, với các đối tượng nuôi chủ lực, có giá trị kinh tế cao như: tôm thẻ chân trắng, tôm sú, ngao Bến Tre... Trong năm 2020, huyện đã chỉ đạo các địa phương chuyển đổi được trên 191 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang diện tích đất chuyên nuôi trồng thủy sản tập trung ở các xã: Đa Lộc, Hưng Lộc, Minh Lộc, Hải Lộc, Hòa Lộc, Phú Lộc, Thuần Lộc; duy trì 571 ha nuôi ngao Bến Tre. Nhằm nâng cao hiệu quả BVMT tại các vùng nuôi thủy sản, huyện Hậu Lộc đã chỉ đạo các địa phương hướng dẫn các hộ nuôi thực hiện tốt các biện pháp quản lý, chăm sóc ao nuôi, đặc biệt là phòng chống dịch bệnh, chống nóng, chống sốc; quản lý tốt chất thải, nước thải đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh, nhất là những ao nuôi có bệnh; khuyến khích các hộ nuôi thủy sản tăng cường áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, ứng dụng công nghệ cao trong nuôi trồng thủy sản thâm canh; hạn chế sử dụng kháng sinh, hóa chất, khuyến khích sử dụng các loại chế phẩm sinh học trong chăm sóc thủy sản và xử lý môi trường; hướng dẫn tu sửa công trình thủy lợi nhỏ, cầu cống nhỏ, chủ động nâng cấp cơ sở hạ tầng vùng nuôi. Tiếp tục nâng cao vai trò quản lý nuôi thủy sản, chú trọng nhiệm vụ BVMT các vùng nuôi của UBND các xã, thị trấn. Về lâu dài, tiếp tục rà soát, bổ sung quy hoạch và thực hiện đúng quy hoạch về thủy sản; khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư vào lĩnh vực thủy sản để huy động lượng vốn lớn cho nâng cấp cơ sở hạ tầng vùng nuôi theo hướng đồng bộ, tách biệt với hệ thống thủy lợi sản xuất nông nghiệp, làm muối.

Những năm qua chính quyền địa phương các cấp có những giải pháp tích cực để thực hiện công tác quản lý, kiểm tra, đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật về BVMT tại các cơ sở, hộ gia đình nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, công tác BVMT tại các vùng nuôi thủy sản đến nay vẫn còn những bất cập cần xử lý. Nguyên nhân là do cơ sở hạ tầng các vùng nuôi thủy sản mặc dù đã được quan tâm đầu tư nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu đảm bảo an toàn dịch bệnh, vẫn còn tình trạng sử dụng chung với hệ thống thủy lợi sản xuất nông nghiệp, làm muối. Đa số ao nuôi chưa có khu xử lý nước thải, bùn thải nên luôn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh, gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, tại các địa phương vẫn tồn tại tình trạng một số hộ nuôi chưa thực hiện đúng quy trình kỹ thuật trong nuôi trồng thủy sản. Nhiều diện tích nuôi cá nước ngọt quảng canh chưa quan tâm đến công tác cải tạo ao nên khi gặp thời tiết khắc nghiệt (nắng nóng kéo dài) dẫn đến tình trạng ao bị tích tụ khí độc ở đáy thoát lên gây bệnh làm chết cá. Một số hộ nuôi để mực nước trong ao thấp, nhất là các ao nuôi tôm trong giai đoạn mới thả giống, các ao cá trong gia đình nên tôm, cá bị sốc nóng, rét, gây chết thủy sản nuôi; nhiều ao nuôi tôm thẻ chân trắng lấy nước trực tiếp từ giếng lọc ngoài biển vào ao nuôi không qua ao lắng, khử khuẩn nên tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh. Bên cạnh đó, tại một số địa phương, sự phối hợp của các cơ quan quản lý trong chỉ đạo các vùng nuôi, chủ hộ nuôi trong phát hiện phòng chống ô nhiễm môi trường, dịch bệnh chưa được thường xuyên.

Để góp phần BVMT và hướng đến phát triển bền vững trong hoạt động nuôi trồng thủy sản, ngày 26-5-2020, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thanh Hóa ban hành Văn bản số 1948/SNN&PTNT-CCTS yêu cầu UBND các địa phương cần tăng cường quản lý nuôi trồng thủy sản và nâng cao trách nhiệm trong việc BVMT; nâng cao chất lượng hiệu quả công tác thẩm định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và xác nhận kế hoạch BVMT; chỉ đạo các cơ sở nuôi trồng thủy sản thực hiện các chương trình giám sát, quan trắc môi trường định kỳ, cảnh báo môi trường ở vùng tập trung, vùng cửa sông, ven biển để kịp thời phát hiện xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, nhằm ứng phó kịp thời, nâng cao hiệu quả trong nuôi trồng thủy sản, các huyện, thị xã, thành phố cần tập trung quản lý, giám sát chặt chẽ vùng, cơ sở nuôi, phối hợp với các cơ quan chức năng làm tốt công tác quan trắc cảnh báo môi trường và dịch bệnh thủy sản, cập nhập thông tin và thông báo kịp thời đến các cơ sở nuôi. Khuyến cáo người dân không nên nuôi thủy sản tại những nơi nguồn nước không đảm bảo chất lượng. Thả giống với mật độ phù hợp và chăm sóc đúng kỹ thuật để hạn chế thiệt hại do nắng nóng và các hiện tượng thời tiết bất thường gây ra. Đồng thời, phổ biến và hướng dẫn người nuôi thực hiện tốt một số giải pháp kỹ thuật... Theo dõi, quản lý môi trường ao nuôi chặt chẽ, sớm phát hiện các biến động và điều chỉnh các yếu tố môi trường về ngưỡng thích hợp. Chủ động thu hoạch thủy sản nuôi đạt kích thước thương phẩm ngay sau khi thiếu nước, hạn hán xảy ra. Ngoài sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, các tổ chức, cá nhân trong hoạt động nuôi trồng thủy sản cũng cần phải nâng cao trách nhiệm trong BVMT thực hiện tốt các quy định trên.

Bài và ảnh: Trần Hằng