16/07/2021 | 12:07

Lào Cai: Nhiều cách làm mới giúp người nông dân “vượt dịch”

Sản xuất nông nghiệp 6 tháng đầu năm tại tỉnh Lào Cai phải đối mặt với nhiều thách thức, nhất là ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến sản xuất, tiêu thụ sản phẩm…Để khắc phục khó khăn, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã có những cách làm riêng giúp thực hiện hài hòa “mục tiêu kép”, vừa chống dịch, vừa duy trì và thúc đẩy sản xuất.

 Bất chấp những khó khăn của dịch COVID-19, trong 6 tháng đầu năm 2021, các chỉ tiêu chính về sản xuất nông, lâm nghiệp của tỉnh Lào Cai cơ bản đều đạt và vượt so với cùng kỳ năm 2020. Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản 6 tháng đầu năm ước đạt trên 7.660 tỷ đồng, trong đó có 4.600 tỷ đồng là giá trị sản xuất hàng hóa; giá trị sản xuất nông nghiệp trên đơn vị diện tích canh tác ước đạt 64 triệu đồng/ha, đạt 76% so với kế hoạch năm. Tổng sản lượng xuất khẩu ước khoảng 100.000 tấn tươi với tổng giá trị ước đạt 800 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực trồng trọt, sản xuất an ninh lương thực được đảm bảo, năng suất, sản lượng đều tăng so với cùng kỳ; sản xuất cây trồng chủ lực hàng hóa, nâng cao giá trị thu nhập, giá trị một số cây trồng tăng từ 10%-15% do có đầu tư chế biến, xuất khẩu. Sản xuất cây dược liệu, rau, cây ăn quả, sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tiếp tục được quan tâm đầu tư.

Cây ăn quả ôn đới mang lại nguồn thu hàng trăm tỷ đồng cho nông dân

Mận Tam Hoa ở cao nguyên Bắc Hà (Lào Cai) bắt đầu chín từ giữa cuối tháng 5, chín rộ và kết thúc thu hoạch trong tháng 6 hằng năm. (Ảnh: Quốc Hồng)

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 3.500 ha cây ăn quả ôn đới. Thời gian cho thu hoạch các loại cây ăn quả ôn đới cơ bản kết thúc trong tháng 7, tổng sản lượng hơn 3.000 tấn, mang lại nguồn thu giá trị ước gần 100 tỷ đồng cho nông dân Lào Cai. Kết quả này là nỗ lực, công sức của người nông dân, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn nhằm tìm kiếm những giải pháp hiệu quả để kết nối, mở rộng các kênh tiêu thụ nông sản, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp.

Những năm trước, phần lớn sản lượng các loại quả ôn đới trên địa bàn huyện được tiêu thụ qua kênh khách du lịch ghé thăm Si Ma Cai. Tuy nhiên, năm nay dịch bệnh diễn biến phức tạp dẫn đến việc tiêu thụ giảm sút và buộc địa phương phải tính đến những cách làm mới. Bên cạnh việc chủ động tìm kiếm thị trường của người nông dân, huyện Si Ma Cai chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tổ chức nhiều biện pháp kết nối tiêu thụ sản phẩm mận, lê cho nông dân, đồng thời tăng cường tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu sản phẩm qua các kênh thông tin, phương tiện truyền thông, mạng xã hội. Huyện cũng khuyến khích phát huy vai trò của hợp tác xã trong bao tiêu nông sản; vận động người dân tham gia các hợp tác xã, thực hiện phân loại sản phẩm, cam kết bán hàng theo đúng giá, đảm bảo chất lượng và giữ “chữ tín” với khách hàng.

Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Si Ma Cai là đơn vị được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, UBND các xã, thị trấn liên hệ, tìm kiếm thị trường tiêu thụ nông sản cho người dân. Trung tâm đã thực hiện các biên bản ghi nhớ, các hợp đồng tiêu thụ với các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân; cung cấp thông tin về đặc sản mận Tả Van, lê tai nung Si Ma Cai cho các sàn giao dịch điện tử. Bên cạnh đó, trung tâm cũng phối hợp với các phòng chuyên môn, các xã, thị trấn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân quảng bá sản phẩm, tổ chức bán hàng trên internet, các trang thương mại điện tử và mạng xã hội.

Hiện nay, các sản phẩm mận Tả Van, lê tai nung của Si Ma Cai đã chính thức xuất hiện trên các sàn thương mại điện tử với giá bán ổn định. Tính đến hết tháng 6, hơn 22 tấn lê, mận của Si Ma Cai được tiêu thụ thông qua các hình thức liên kết.

Chuỗi liên kết sản xuất – giải pháp thúc đẩy nông nghiệp hàng hóa

Huyện Mường Khương có nhiều loại cây trồng hàng hóa của tỉnh với diện tích, quy mô lớn như chuối, dứa, chè… Thoát khỏi tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, người dân địa phương đã từng bước tiếp cận với sản xuất tập trung theo quy trình, kỹ thuật của các bên thu mua. Các loại cây trồng hàng hóa đã mang lại nguồn thu ổn định, lâu dài cho người dân tham gia chuỗi liên kết sản xuất.

Loại cây trồng hàng hóa đầu tiên của Mường Khương là cây chè. Trong quá trình sản xuất, nông dân trực tiếp tham gia canh tác, chăm sóc, thu hái, thành quả là chè búp tươi nguyên liệu. Chè búp tươi được thu mua, chế biến bởi doanh nghiệp theo hợp đồng liên kết tiêu thụ sản phẩm được ký kết hằng năm. Để đảm bảo chất lượng sản phẩm, hợp đồng sản xuất sẽ ràng buộc về quy trình kỹ thuật, theo dõi, giám sát việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật và ràng buộc về giá thành thu mua. Mối liên kết sản xuất này đã hình thành và phát huy hiệu quả qua hàng chục năm, góp phần không nhỏ trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo cho người dân vùng chè.

Để đảm bảo công bằng trong sản xuất, tăng tính cạnh tranh, tăng giá trị sản phẩm, các doanh nghiệp chế biến chè được thu hút đầu tư xây dựng thêm nhà máy. Năm 2020, thêm 1 nhà máy chè được đầu tư xây dựng, nâng tổng số doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất chè tại Mường Khương lên 4 đơn vị. Việc gia tăng sự cạnh tranh đã giúp giá chè búp tươi có thời điểm lên đến 9.000 đồng/kg, tăng 1.000 đồng đến 2.000 đồng/kg.

Không chỉ đối với cây chè, các loại cây trồng, vật nuôi chủ lực của địa phương đều được xác định sẽ thu hút sự tham gia liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp, hợp tác xã với người dân. Các sản phẩm như chuối, dứa, quýt, gạo Séng cù, ngô ngọt, rau trái vụ… đang từng bước có “bàn tay” của doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia bao tiêu, một số sản phẩm được sơ chế, chế biến sâu. Việc ngày càng có nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất, bao tiêu, chế biến các loại nông sản sẽ không chỉ làm tăng tính bền vững trong sản xuất nông nghiệp hàng hóa mà còn góp phần làm tăng giá trị các loại hàng hóa, từ đó mang lại lợi ích cho người dân.

Đẩy mạnh liên kết, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản

“Tuần lễ giao thương, xúc tiến tiêu thụ mận tam hoa Bắc Hà, vải thiều Bắc Giang và xoài Sơn La” tại thành phố Lào Cai. (Ảnh: Báo TN&MT)

Dịch COVID-19 kéo dài khiến việc tiêu thụ các loại nông sản gặp nhiều khó khăn, đặc biệt đang vào mùa thu hoạch một số loại trái cây có sản lượng lớn của các địa phương như mận tam hoa Bắc Hà, vải thiều Bắc Giang, xoài Sơn La… Trước tình hình đó, tỉnh Lào Cai đã chủ động tổ chức “Tuần lễ giao thương, xúc tiến tiêu thụ mận tam hoa Bắc Hà, vải thiều Bắc Giang và xoài Sơn La” tại thành phố Lào Cai với sự tham gia của các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất và thương nhân.

Với hơn 122 tấn mận, vải, xoài được tiêu thụ, việc tổ chức tuần lễ giao thương, xúc tiến tiêu thụ nông sản đã góp phần thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm tại thị trường nội tỉnh, qua đó “gỡ khó” cho người nông dân trước bài toán tìm đầu ra cho nông sản trong bối cảnh dịch bệnh. Sự kiện cũng mở ra cơ hội hình thành các liên kết bền vững giữa doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp phân phối, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp 3 tỉnh Lào Cai, Bắc Giang, Sơn La kết nối và phát triển thị trường, gắn sản xuất với tiêu thụ theo chuỗi giá trị.

Ngoài tổ chức Tuần lễ giao thương xúc tiến tiêu thụ mận tam hoa Bắc Hà, vải thiều Bắc Giang và xoài Sơn La, tỉnh Lào Cai còn thúc đẩy tiêu thụ nông sản, đặc biệt là sản phẩm mận tam hoa trên các sàn thương mại điện tử (Postmart, Voso…). Mùa mận tam hoa năm nay sai quả, chất lượng cao, sản lượng ước đạt hơn 3.500 tấn, tăng 450 tấn so năm 2020. Để tiêu thụ mận tam hoa trong điều kiện dịch COVID-19, huyện Bắc Hà tập trung quảng bá, áp dụng thương mại điện tử, tăng cường liên kết trong tiêu thụ sản phẩm. Theo đại diện Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Bắc Hà, từ khi ký kết với các sàn thương mại điện tử đến nay, trung tâm đã tiêu thụ được 39 tấn mận tam hoa các loại. Giá quả mận tam hoa dao động từng ngày, mận loại 1 vẫn giữ giá ổn định ở mức 50 nghìn đồng/kg. Lần đầu tiên quả mận tam hoa Bắc Hà có mặt trên sàn thương mại điện tử, mở ra một hướng đi mới trong tiêu thụ, đưa nông sản Lào Cai tiếp cận người tiêu dùng cả nước.

Đại dịch COVID-19 kéo dài đã đặt ra những khó khăn cho khâu xuất khẩu, tiêu thụ nông sản. Tuy nhiên, sự chủ động, tích cực vào cuộc của người nông dân và lãnh đạo tỉnh Lào Cai đã mang lại nhiều giải pháp để nông sản “vượt khó” đến tay người tiêu dùng. Điều đó không chỉ giúp củng cố niềm tin, niềm tự hào đối với nông sản Việt mà còn khiến người nông dân ổn định cuộc sống, an tâm lao động trong bối cảnh dịch bệnh, tiếp tục đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh./.

(Bài viết tuyên truyền thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính phủ)

Mai Lan