24/10/2014 | 15:35

Tin tiêu biểu

Nam Đàn: Là huyện điểm trong xây dựng nông thôn mới

Nam Đàn phấn đấu đến cuối năm 2014 sẽ có 4/23 xã đạt 19 tiêu chí NTM. Đến năm 2020 có 19/23 xã đạt tiêu chí NTM.

 Là một trong 5 huyện của cả nước được chọn làm điểm chỉ đạo thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM), 3 năm qua Nam Đàn đã tập trung huy động các nguồn lực, đạt được những thành tựu khả quan, góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn, tạo đà phát triển cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả đạt được sau 3 năm

Sau 3 năm triển khai thực hiện xây dựng NTM, các tiêu chí hạ tầng kinh tế - xã hội của Huyện đã từng bước được cải thiện. Trong 3 năm qua, toàn Huyện đã huy động được trên 554 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách trung ương là 45,9 tỷ đồng, nhân dân đóng góp 135,6 tỷ đồng, còn lại là ngân sách địa phương và vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án. Toàn huyện đã có 1 xã đạt 19 tiêu chí, 13 xã đạt từ 11 đến 15 tiêu chí, 9 xã đạt từ 9 đến 10 tiêu chí, không có xã nào đạt dưới 9 tiêu chí. Riêng xã Kim Liên đã huy động được gần 330 tỷ đồng, trong đó nhân dân đóng góp 35%, hoàn thành tất cả 19 tiêu chí, giữ vị trí tiên phong trong phong trào xây dựng NTM ở Nam Đàn.

Có được thành công đó một phần không nhỏ là nhờ lãnh đạo Huyện luôn quan tâm đẩy nhanh công tác tuyên truyền đến từng cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân; Tập trung huy động sức dân, các nguồn lực xã hội hóa, lồng ghép các chương trình, dự án khác vào chương trình xây dựng NTM. Mỗi đồng chí trong Ban Thường vụ phụ trách các xã. Đầu năm 2014, thường trực huyện ủy làm việc và giao nhiệm vụ cụ thể cho Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể trong việc chỉ đạo các mô hình, như: Hội Nông dân thì tập trung mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, Hội Phụ nữ phụ trách mô hình “năm không, ba sạch”, Đoàn Thanh niên phụ trách công tác vệ sinh môi trường…

Do nhận thức rõ lợi ích của xây dựng nông thôn mới nên phong trào hiến đất xây dựng NTM được người dân đồng tình hưởng ứng. Trong 3 năm, có 2.197 hộ trên địa bàn Huyện tự nguyện hiến đất với diện tích là 112.187 m2, trong đó đất vườn 32.603 m2, đất sản xuất 79.584 m2. Riêng năm 2013 có 301 hộ hiến đất với diện tích là 6.920 m2 đất vườn. Ngoài ra, nhân dân còn tự nguyện tháo dỡ tường rào, cổng ngõ để chỉnh trang đường sá trong các thôn xóm.

Mô hình trồng rau màu của Nam Xuân 

Đến nay đã có 23/23 xã hoàn thành lập quy hoạch, công bố và đóng mốc quy hoạch xây dựng NTM. Ban hành quy chế quản lý và thực hiện theo quy hoạch.

Về kinh tế và tổ chức sản xuất, Huyện đã tập trung chỉ đạo thực hiện xây dựng mô hình phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân. Qua 3 năm thực hiện đã xây dựng được một số mô hình hiệu quả, như: Rau màu của Nam Xuân, Nam An, Nam Thanh; Gà an toàn sinh học Kim Liên, Nam Giang, Nam Cát… Đặc biệt là mô hình Hoa Lý Nam Anh, mướp đắng, hẹ Nam Xuân cho thu nhập từ 300-350 triệu đồng/ha/năm. Xây dựng cánh đồng mẫu lớn tại Kim Liên đã triển khai được trên diện tích 250 ha lúa NA2.

Trang trại lợn Phan Hữu Hiệp (Nam Lộc)

Một số trang trại chăn nuôi quy mô lớn, có hiệu quả, như: Trang trại Anh Nguyễn Quang Đại (Nam Xuân); trang trại lợn Phan Hữu Hiệp (Nam Lộc)… Thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn Huyện năm 2013 tăng gấp 1,28 lần so với năm 2010 (từ 17,5 triệu lên 22,5 triệu đồng).

Hình thức tổ chức sản xuất được củng cố và phát triển. Đến nay, Huyện đã giải thể 35/36 hợp tác xã cũ và thành lập được 26 hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp mới bước đầu đi vào hoạt động có hiệu quả. Đặc biệt, hợp tác xã dịch vụ Nam Cát đã mạnh dạn đầu tư đưa cơ giới hóa vào sản xuất, năm 2013, đã mua 2 máy cày, 2 máy cấy, với tổng trị giá trên 584 triệu đồng.

Trong 3 năm, toàn Huyện đã cứng hóa được gần 198 km đường giao thông nông thôn các loại, nâng tổng số ki lô mét đường trục xã đạt chuẩn lên 205 km (trong tổng số 344 km), chiếm 59,8%, có 243,6 km đường trục xóm được cứng hóa (trong tổng số 354,8 km), chiếm 68,6%. Tính riêng năm 2013, xây mới, nâng cấp gần 78 km đường giao thông, 9 km kênh mương, xây mới một số phòng học của 12 trường, 5 trụ sở xã, 3 trạm y tế, 2 nhà văn hóa xã, 7 nhà văn hóa xóm và một số công trình khác. Tổng vốn huy động trong năm 2013 là 214 tỷ đồng.

Về văn hóa, giáo dục, y tế, có nhiều chuyển biến rõ rệt. Thực hiện sôi nổi cuộc vận động “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư với phong trào xây dựng NTM”. Huyện đã tuyên truyền để người dân thực hiện theo quy chế làng văn hóa, đơn vị văn hóa, gia đình văn hóa. Đến nay, toàn huyện có 200 (trong tổng số 320) xóm văn hóa (chiếm 62,5%), có 82% hộ gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa, cơ bản hoàn thành việc xây dựng nhà văn hóa.

Chất lượng giáo dục toàn diện được nâng cao, hàng năm có trên 100 em đạt học sinh giỏi cấp tỉnh. Giữ vững và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập giáo dục THCS. Hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi ở 22 (trong tổng số 24) xã, thị trấn. Đặc biệt, trong 3 năm Huyện đã có thêm 6 trường được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1; 2 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2, đưa tổng số trường học đạt chuẩn quốc gia trong toàn huyện lên 41 trường. Có 45 trường đạt tiêu chí “trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Công tác xã hội hóa giáo dục tiếp tục thực hiện có hiệu quả, hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng, quỹ khuyến học huyện, xã, cơ quan, dòng họ ngày càng có hiệu quả, khích lệ nâng cao chất lượng học tập.

Bên cạnh đó, công tác phòng chống dịch bệnh được quan tâm chỉ đạo, tiêm chủng mở rộng hàng năm đạt trên 98%. Hoạt động chăm sóc sức khỏe toàn dân có nhiều tiến bộ. Tỷ lệ hộ dân dùng nước hợp vệ sinh đạt trên 90%. Có 15/23 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế. Tỷ lệ tham gia các hình thức bảo hiểm y tế hàng năm được tăng lên, đến nay đã có 104.464 người tham gia bảo hiểm y tế (đạt 69,7%).

Về môi trường, phong trào xây dựng hố rác tại gia, thu gom, phân loại, xử lý rác thải được các xã phát động mạnh mẽ. Đến nay, hầu hết các gia đình đều có hố xử lý rác tại gia. Trong đó, phải kể đến một số xã thực hiện tốt, như: Kim Liên, Nam Cát, Nam Hưng, Nam Thái, Nam Nghĩa, Vân Diên…

Có thể nói, sau 3 năm thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM, bình quân hàng năm mỗi xã thuộc Huyện tăng từ 2-3 tiêu chí, không có tiêu chí bị giảm (Bảng 1).

Bảng 1: Kết quả tổng hợp 23 xã thuộc huyện Nam Đàn đạt bộ tiêu chí NTM

Hạn chế, khó khăn

Một vấn đề đặt ra đối với việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tại Nam Đàn là về nguồn lực đầu tư. Nguồn nhân lực đầu tư của Nhà nước còn rất hạn chế, việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này còn khó khăn, nên chủ yếu là huy động từ nhân dân và một số vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án. Trong khi đó, điều kiện kinh tế nông thôn đang gặp nhiều khó khăn, huy động nguồn lực từ nhân dân không thể đáp ứng đủ nhu cầu. Trên thực tế, những tiêu chí chưa đạt chủ yếu đều có nguyên nhân từ thiếu kinh phí để thực hiện, như: giao thông, thủy lợi, trường học, cơ sở vật chất văn hóa. Vì vậy, việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng ở nông thôn đang gặp nhiều khó khăn, nhiều đơn vị triển khai xây dựng xong công trình, nhưng chưa đủ vốn để trả cho nhà thầu, đang nợ nhà thầu với số vốn lớn. Chưa kể, việc xây dựng đường giao thông nông thôn theo cơ chế hỗ trợ xi măng của Tỉnh còn chậm, kể cả về tiến độ xây dựng đường và cung ứng xi măng để các đơn vị thực hiện.

Các thiết chế văn hóa thể thao của xã và xóm còn thiếu, chất lượng gia đình văn hóa, làng văn hóa chưa cao. Một số trường học đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia, nhưng đến nay cơ sở vật chất đã xuống cấp, ảnh hưởng đến quá trình dạy và học. Một số xã đạt chuẩn quốc gia về y tế, song vẫn còn nợ một số tiêu chí chưa hoàn thành.

Một số giải pháp

Một là, phát huy nội lực, tranh thủ hỗ trợ của Nhà nước, tiếp nhận và đẩy nhanh các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án để đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở. Nhà nước cần có cơ chế chính sách đặc thù đối với Nam Đàn – huyện điểm xây dựng NTM, hàng năm cân đối ngân sách hỗ trợ thêm nguồn vốn cho Huyện. Bên cạnh đó, tiếp tục vận động nhân dân hiến đất, giải phóng mặt bằng làm đường giao thông nông thôn, đóng góp nguồn lực, đồng thời tranh thủ sự đầu tư, hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án để xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại. Bố trí nguồn lực hợp lý bằng cách lựa chọn những công trình, hạng mục thiết yếu, hiệu quả nhất để đầu tư trước. Tuân thủ các quy định của Nhà nước về quản lý, sử dụng nguồn vốn có hiệu quả.

Đặc biệt, tranh thủ huy động các nguồn đầu tư không hoàn lại, cho vay dài hạn, đóng góp hảo tâm của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài nước, của con em có tâm huyết đóng góp xây dựng quê hương.

Hai là, xây dựng các mô hình phát triển sản xuất phù hợp với điều kiện từng vùng. Các xã trong Huyện cần hoàn thiện chuyển đổi ruộng đất, chỉnh trang đồng ruộng. Xây dựng các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, tăng cường các mô hình liên doanh, liên kết để chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Ba là, đẩy mạnh công tác làm đường giao thông nông thôn theo cơ chế hỗ trợ xi măng của Nghệ An. Phát quang, mở rộng các tuyến đường trục xã, liên xã, liên xóm, trục xóm, đường ngõ xóm, xây dựng hệ thống mương thoát nước hai bên tránh ô nhiễm môi trường. Đồng thời, rải sỏi, đất đá cấp phối thực hiện cứng hóa một số trục chính nội đồng, kiên cố hóa kênh mương phục vụ sản xuất thuận lợi. Phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành điện thực hiện nâng cấp hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.

Bốn là, từng bước hoàn thiện hệ thống các công trình văn hóa, thể thao xã, xóm, các công trình giáo dục. Tiếp tục thực hiện tốt cuộc vận động “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư gắn với xây dựng NTM”. Tuyên truyền đẩy mạnh phong trào xây dựng gia đình văn hóa, xóm văn hóa. Nâng cao chất lượng dạy và học tại các trường, tổ chức đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm nâng cao số lượng lao động qua đào tạo các năm. Tăng cường công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe người dân, vận động các tầng lớn nhân dân tham gia bảo hiểm y tế.

Năm là, đẩy mạnh công tác vệ sinh môi trường, đảm bảo môi trường nông thôn xanh – sạch – đẹp. Chỉ đạo tất cả các xã phát động làm vệ sinh môi trường gắn với bảo vệ hành lang an toàn giao thông. Quan tâm đầu tư chương trình nước sạch cho các địa phương./.