14/10/2014 | 17:14

Bài phát biểu của Đồng chí Vi Lưu Bình - Phó giám đốc sở NN & PTNT Nghệ An

Vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong cuộc vận động Xây dựng nông thôn mới

Bài phát biểu của Đồng chí Vi Lưu Bình - Phó giám đốc sở NN & PTNT Nghệ An về cuộc vận động thực hiện xây dựng Nông thôn mới ở Nghệ An trong hội nghị tổng kết.

 Vai trò hệ thống chính trị cấp cơ sở trong việc tổ chức, vận động nhân dân xây dựng nông thôn mới.

Kính thưa:  - Lãnh đạo sở NN & PTNT Nghệ An

                   - Quý vị đại biểu và toàn thể nhân dân. 

Tôi ý thức rằng, để làm rõ “Vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở Nghệ An trong việc tổ chức, vận động nhân dân xây dựng nông thôn mới (NTM)”, thì chúng ta phải hiểu rõ: Xây dựng nông thôn mới là gì? Vì sao phải làm? Ai làm? Làm gì? Và cách làm ra sao? Trên cơ sở đó mà chúng ta biết đòi hỏi mức độ đối với hệ thống chính trị cấp cơ sở phải vào cuộc vận động nhân dân, tổ chức thực hiện xây dựng nông thôn mới và đặt ra những giải pháp để cho hệ thống chính trị cấp cơ sở hoàn thành tốt nhiệm vụ này?

Với cách đặt vấn đề như vậy, tôi xin được đi thẳng vào vấn đề và nêu từng ý chính như sau:

- Xây dựng NTM: Với 11 nội dung, gồm 19 tiêu chí cụ thể, đã được nêu tại Quyết định số 800 và Quyết định số 491 của Thủ tưởng chính phủ nói lên rằng: Xây dựng NTM là một cuộc cách mạng ở nông thôn, mang tính tổng hợp, toàn diện cả kinh tế - xã hội và chính trị. Nhằm xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - Xã hội từng bước hiện đại; có cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý; gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định; giày bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; Thao định hướng XHCN.

Nhưng xây dựng NTM cũng phải được cụ thể hóa phù hợp với từng vùng, từng dân tộc.

Đây hoàn toàn không phải đơn thuần một chương trình, càng không phải một dự án hay cuộc vận động, phong trào mang tính thời vụ, hô hào chung chung.

- Vì sao chúng ta phải xây dựng NTM vào thời điểm này?

Nông thôn cả nước nói chung, Nghệ An nói riêng là địa bàn rộng lớn, hơn 70% dân số sống ở nông thôn. Vì thế, nông thôn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc; là cơ sở và lực lượng để phát triển kinh tế xã hội bền vững; giữ vững ổn định chính trị; đảm bảo an ninh Quốc phòng; giữ gin, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái.

Trong các giai đoạn cách mạng vừa qua, nông dân luôn là lực lượng hung hậu, trung thành nhất đi theo Đảng, góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc. Nhưng thực tế hiện nay, giai cấp nông dân, người ở nông thôn đang bị thiệt thòi nhiều nhất; sự thụ hưởng thành quả của công cuộc đổi mới hiện nay ít nhất; cơ sở hạ tầng hạn chế; điều kiện sản xuất sinh hoạt khó khăn; thu nhập thấp; khả năng tiếp cận dịch vụ kém; trong khi đó nông dân phải đóng nhiều khoản; chất lượng cuộc sống thấp; chênh lệch quá lớn so với thành thị, dẫn đến tình trạng nhiều người không muốn ở nông thôn. Tình trạng nữ hóa lao động; già hóa nông dân; ngành nông nghiệp ít người muốn vào, nông thôn ít người muốn ở, nông dân ít người muốn làm.

Chủ trương của Đảng, Nhà Nước ta hiện nay là phấn đấu xây dựng nước ta trở thành nước công nghiệp hiện đại, nhưng thực tiễn của thế giới đã chứng minh rằng: Sẽ không có một nước công nghiệp nếu nông nghiệp và khu vực nông thôn nghèo nàn, lạc hậu, cư dân nông thôn đời sống vật chất và tinh thần thấp kém… Chính những lý do nâu trên mà chúng ta phải tổ chức xây dựng NTM. Đây là vấn đề vừa mang tính chiến lược lâu dài, vừa mang tính nhân văn sâu sắc, vừa mang tính đột phá của Đảng và Nhà Nước ta.

Phó GĐ sở NN & PTNT Nghệ An - Ông Vi Lưu Bình

- Ai làm? (Xây dựng NTM)

Đảng, Nhà Nước ta đã xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội. Cấp ủy Đảng, chính quyền đóng vai trò chỉ đạo điều hành trong quá trình xây dựng quy hoạch, kế hoạch, tổ chức thực hiện, hình thành các cuộc vận động “Toàn dân chung sức xây dựng NTM”, do mặt trận tổ quốc chủ trì cùng các tổ chức chính trị vận động mọi tầng lớp nhân dân phát huy vai trò chủ thể trong việc xây dựng NTM và phải coi đây là việc làm thường xuyên, mang tính lâu dài của cả hệ thống chính trị, chứ không phải một việc làm mang tính phong trò, hay mang tính thời sự trong một giai đoạn nhất định.

Nhưng có thể nói hệ thống chính trị cấp cơ sở và ý thức tự giác của mỗi người dân sở tại là cực kỳ quan trọng, đóng vai trò quyết định thành công hay thất bại về xây dựng NTM.

Vì trong xây dựng hệ thống chính trị và Xây dựng NTM là những việc làm, hành động củ thể diễn ra hàng ngày ở cơ sở, xã, thôn, xóm bản và trong từng hộ gia đình, trong mỗi hành vi ứng xử của mỗi con người đang sống ở nông thôn.

Vì vậy hệ thống chính trị cơ sở, mỗi người dân là yếu tố bên trong, là yếu tố chủ quan, là tiềm năng, nội lực. Sự lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ của cấp trên…là yếu tố bên ngoài, yếu tố cần thiết, khách quan, nên yếu tố bên trong là yếu tố quyết định thành công sự nghiệp xây dựng NTM.

Mặt khác, xây dựng NTM là xây dựng ở một địa bàn xã, bản thuộc vùng miền cụ thể, ở đó có những con người, những dân tộc (Kinh, Thái, Mông, Khơ Mú, Thổ, Ơ Đu). Cụ thể, họ có điều kiện hoàn cảnh sống, phong tục tập quán khác nhau, đòi hỏi chúng ta phải xây dựng NTM phù hợp với hoàn cảnh sống và phong tục tập quán từng dân tộc, từng nơi, với định hướng chung là 19 tiêu chí như quyết định 491 của Thủ Tướng Chính Phủ đã nêu. Chúng ta không thể áp dụng rập khuôn máy móc mô hình kinh tế, văn hóa trong xây dựng NTM của xã, vùng miền này, dân tộc này cho một vùng miền, dân tộc khác.

Vậy ai là người hiểu họ nhất? Chỉ có họ, cán bộ cơ sở, cán bộ người dân tộc trong hệ thống chính trị ở cơ sở là hiểu họ nhất. Có hiểu họ thì mới giúp họ chỉ ra cái yếu kém, cái phê phán mang tính bảo thủ, thâm căn cố đế, hay cái đáng khắc phục và mới giúp họ lựa chọn được nội dung, con đường để đi đến đích (Đề án xây dựng NTM ở cơ sở)

Cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở còn là những người tri thức của mỗi dân tộc, họ là niềm tin và lòng tự hào của mỗi dân tộc, được nhân dân bầu chọn lên, theo các trực tiếp hoặc gián tiếp, nên cán bộ cơ sở nói có tính thuyết phục cao với họ, cán bộ cơ sở nói là được dân tin và làm theo.

Vì là những người thuộc tri thức của từng dân tộc, cán bộ của các dân tộc còn là những người đóng vai trò chủ chốt trong việc đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật và lôi kéo các doanh nghiệp đến với cơ sở, đến với từng thôn bản, gia đình cụ thể.

Mặt khác, nếu chúng ta thừa nhận xây dựng NTM là một cuộc cách mạng thì tất nhiên nó phải là sự nghiệp của quần chúng. Chỉ có quần chúng mới tự thay đổi hành vi ứng xử, tự xây dựng nếp sống có văn hóa của mình, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền, tự mỗi cụm cộng đồng dân cư sẽ cùng nhau xây dựng hương ước, quy ước theo định hướng chung, rồi bảo ban nhau tổ chức thực hiện nếp sống văn hóa nông thôn mới ở cơ sở.

Hơn thế nữa, không ai làm thay người dân nông thôn được những nội dung về chỉnh trang nơi ở của gia đình như: Xây dựng, nâng cấp nhà ở; xây dựng công trình vệ sinh; cải tạo lại khu chăn nuôi hợp vệ sinh; cải tạo lại vườn ao để vừa có thu nhập vừa có cảnh quan đẹp; sửa sang cửa ngõ, tường rào đẹp đẽ khang trang; học hỏi nâng cao kiến thức; đầu tư sản xuất, dịch vụ để có thu nhập cao; bỏ công, bỏ tiền xây dựng các công trình của làng, xã như giao thông, cống rãnh, cổng làng…; Bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc; trong thực tế không thể có dân tộc nào lại đi bảo tồn và phát triển văn hóa cho một dân tộc khác, có chăng thì cũng chỉ tồn tại trong sách vở, trên sân khấu hay trong các bảo tàng mà thôi…

Để họ ý thức được việc đó thì không ai khác, đó là vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở; chính họ phải tuyên truyền, vận động, thuyết phục người dân, nông dân của mình thấy được và vươn lên làm chủ cuộc sống hàng ngày của họ.

- Về nội dung phải làm, đã thể hiện rõ trong Quyết định 800 và Quyết định 491 của thủ tướng chính phủ, cụ thể là 11 nội dung với 19 tiêu chí chi tiết.

- Nếu nhận thức như trên thì đòi hỏi hệ thống chính trị từng cơ sở nhất là người đứng đầu các tổ chức trong hệ thống chính trị phải tự rèn luyện nâng cao nhận thức, năng lực, trách nhiệm của mình.

Nói hệ thống chính trị là nói chung, nói riêng phải là từng chức danh cụ thể trong Đảng, chính quyền, mặt trận, các đoàn thể, công an, nông nghiệp, y tế, giáo dục…Phải hiểu rõ nội dung, ý nghĩa của xây dựng NTM nói chung, hiểu rõ vị trí, vai trò việc làm của ngành mình trong xây dựng NTM. Từ đó tham mưu lựa chọn, tổ chức thực hiện việc làm cụ thể, nội dung tiêu chí của lĩnh vực mình phụ trách là cái gì? Bắt đầu từ đâu? Và đi đến đâu? Một cách chủ động sáng tạo thì mới thành công được.

Ngược lại ở đâu, lĩnh vực nào có tính dựa dẫm, ỉ lại, tự ti, thì ở đó, lĩnh vực đó, tiêu chí đó sẽ không thể thành công tốt đẹp được.

- Trong lãnh đạo, chỉ đạo ở cơ sở, đòi hỏi mỗi cán bọ Đảng viên trong hệ thống chính trị không chỉ nói giỏi, ra được nghị quyết hay, xây dựng được đề án, kế hoạch, lộ trình tổ chức thực hiện, huy động được nguồn lực tốt, mà còn đòi hỏi ở mỗi cán bộ Đảng viên trong hệ thống chính trị cơ sở phải làm tốt vai trò nêu gương trong thực hiện xây dựng NTM. Trong cuộc sống hàng ngày từ ăn, ở, lao động, sinh hoạt, hành vi ứng xử, đến mức độ đóng góp trong xây dựng NTM của mỗi cán bộ Đảng viên, đều là một tấm gương để nhân dân sở tại nhìn vào, học tập và noi theo.

- Nếu việc nhận thức, phân tích như trên là đúng, thì việc tuyên truyền, đào tạo, tập huấn, hội thảo để làm thay đổi nhận thức của mỗi cán bộ Đảng viên ở cơ sở, của cộng đồng dân cư về vai trò chủ thể trong xây dựng NTM, để họ phát huy tinh thần tự lực, tự cường, hợp tác và thấy được trách nhiệm trong xây dựng NTM là công việc của chính mình có ý nghĩa cực kỳ quan trọng.

- Để làm tốt những điều nêu trên đòi hỏi cấp ủy, chính quyền các cơ sở phải đổi mới tư duy, tự nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của mình, thực hiện tốt cơ chế chính sách, tạo điều kiện để người dân thực sự được làm chủ trong xây dựng NTM; nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch; thực sự quan tâm tới lợi ích thiết thực của người dân trong việc ra quyết định lựa chọn nội dung, quản lý, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện chương trình NTM ở địa phương; làm tốt công tác thi đua khen thưởng để động viên kịp thời những xóm bản, tổ chức, cá nhân có thành tích trong xây dựng NTM; đồng thời luôn luôn kiện toàn ban chỉ đạo, thực hiện phân công, phân nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng, mỗi thành viên trong ban chỉ đạo cần có chương trình hành động thiết thực, sát hợp với tình hình lĩnh vực mình phụ trách. Trong chỉ đạo cần tập trung, quyết liệt, tăng cường kiểm tra, động viên khích lệ để thu hút mọi cán bộ Đảng viên, nhân dân ở các thôn bản vào công cuộc xây dựng NTM.

- Để hệ thống chính trị cấp cơ sở hoàn thành nhiệm vụ nêu trên thì huyện ủy, UBND huyện và các đoàn thể cấp huyện phải có giải pháp cụ thể giúp đỡ hệ thống chính trị. Ở cơ sở, coi kết quả xây dựng NTM là thước đo năng lực, tinh thần trách nhiệm, là tiêu chuẩn bình xét thi đua của tổ chức và cá nhân người đứng đầu trong hệ thống chính trị cơ sở.

Trên đây là vai trò, vị trí, nhiệm vụ của hệ thống chính trị cơ sở trong việc xây dựng NTM và những điều kiện, giải pháp cụ thể đòi hỏi mỗi cán bộ Đảng viên trong hệ thống chính trị cấp cơ sở phải làm để hoàn thành sứ mạng về vai trò, vị trí, trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng NTM của Đảng và Nhà Nước ta hiện nay.

Xin được tham luận với hội nghị.

Xin trân trọng cảm ơn./.

Vi Lưu Bình

Phó giám đốc sở NN & PTNT Nghệ An